Partner relacji: Santander Bank Polska

Tak wynika z debaty „Wspieranie zielonej przedsiębiorczości na poziomie lokalnym”, która odbyła się w Katowicach w trakcie 11. Światowego Forum Miejskiego.

Podczas spotkania zorganizowanego przez Santander Bank Polska i UNEP/GRID-Warszawa paneliści wskazywali, że skala wyzwań związanych ze zrównoważonym rozwojem miast, a także globalne problemy, takie jak zmiany klimatyczne, zanieczyszczenie powietrza czy degradacja bioróżnorodności, mogą stanowić wyzwanie dla firm działających w mieście. Wysokie koszty ubezpieczenia, utrudniony dostęp do zasobów naturalnych czy kłopoty w łańcuchach dostaw to klarowne przykłady takich ryzyk biznesowych.

Jednak zdaniem ekspertów biorących udział w panelu, wyzwania te mogą również stać się szansą na zmiany modeli biznesowych na takie, które mogą przyczyniać się do wspierania ekosystemu, osiągania celów neutralności klimatycznej oraz tworzenia żywych, lokalnych, zielonych gospodarek. To również perspektywa na rozwój nowych gałęzi biznesu i konkretne szanse dla przedsiębiorców, którzy dobrze wykorzystają obecny czas transformacji.

Biznes kluczowym partnerem

Spotkanie otworzyła główna autorka publikacji GEO for Business poświęconej infrastrukturze, wykładowca zajmujący się tematami zrównoważonego rozwoju na University of St. Andrews Jessica Thorn. W swojej prezentacji ekspertka wskazała, że zmiany klimatyczne w ogromnym stopniu prowadzą do uszkodzeń infrastruktury miejskiej, w tym zarówno ekonomicznej, jak i społecznej, a pandemia Covid-19 dodatkowo uwypukliła to, jak bardzo jesteśmy podatni na działania ekstremalnych zjawisk. Podkreśliła, że wyjątkowo istotne jest tworzenie właściwej, zrównoważonej infrastruktury, która podoła wyzwaniom stawianym przez pogłębiający się kryzys klimatyczny.

Jej zdaniem jedną z kluczowych kwestii przy planowaniu inwestycji w obszarach miejskich, podejmowanych we współpracy z przedsiębiorcami, powinno być uwzględnienie dodatkowych czynników pozwalających na mitygowanie zagrożeń klimatycznych, w tym np. utratę bioróżnorodności.

– Biznes jest kluczowym partnerem w projektowaniu i budowaniu zielonej rzeczywistości. Przedsiębiorcy mogą pomóc w transformacji ekologicznej, a także przyczynić się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, przy wykorzystaniu kreatywnego planowania i projektowania – podsumowała Thorn.

Czy da się stymulować rozwój, nie niszcząc jednocześnie środowiska? Zdaniem Thorn jest to osiągalne i możliwe, ale to wyzwanie, które wymaga uwzględnienia wielu aspektów, takich jak bioróżnorodność, zasoby wodne czy kwestie społeczne. – Rozwój przedsiębiorczości wcale nie musi iść w kontrze do ochrony środowiska naturalnego – dodała.

Jessica Thorn, główna autorka koordynująca GEO for Business: „Biznes może pomóc zmienić nasz świat”

Jessica Thorn, główna autorka koordynująca GEO for Business: „Biznes może pomóc zmienić nasz świat”

Sandra Szuta

Brak długoterminowej strategii

Grzegorz Baczewski, dyrektor generalny Konfederacji Lewiatan, podkreślił, że organizacja dwa lata temu powołała Radę ds. Zielonej Transformacji, w ramach której grupy robocze skupiają się między innymi na zrównoważonym finansowaniu gospodarki, przygotowywaniu ekspertyz czy wypracowywaniu stanowisk, które pozwolą na realizację Europejskiego Zielonego Ładu.

– Musimy zadbać o zieloną, ale również dostatnią przyszłość dla naszego społeczeństwa – stwierdził Baczewski, dodając, że rozwój zielonych technologii i tworzenie nowych miejsc pracy pozwolą firmom na bycie konkurencyjnymi w skali globalnej. Zauważył również, że jedną z głównych barier inwestycyjnych dla polskich firm jest brak długoterminowej strategii rządowej w zakresie zielonego rozwoju.

– W ogromnym stopniu polegamy na węglu jako głównym źródle energii, przez to uzależnienie mamy kosztowną i brudną energię – powiedział Baczewski. Podkreślił też, że dla rozwoju biznesu w Polsce konieczne jest lepsze ustawodawstwo oraz większe wsparcie rządowe.

Niezbędna edukacja

Marcos Soares Ribeiro, zastępca dyrektora odpowiedzialnej bankowości w Santander Portugalia, częściowo zgodził się ze swoim przedmówcą w odniesieniu do jakości i zakresu legislacji, podkreślił jednak wagę innowacji oraz edukacji.

– Osoby pełniące kluczowe role w firmach muszą być bardziej świadome wyzwań i szans związanych z transformacją w kierunku zrównoważonych modeli działalności biznesowej. Powinny wpływać na tak istotne kwestie, jak kultura organizacyjna, edukacja i etyka działania. To kluczowe aspekty, na których należy się skupić, obok działań regulacyjnych i zmian technologicznych – powiedział Ribeiro.

Dużo możliwości daje także wykorzystanie danych, którymi dysponują samorządy np. z zakresu ruchu ulicznego czy osobowego. Dzięki nim mogą powstać nowe przedsiębiorstwa świadczące usługi do tej pory nieobecne na rynku. Takie dane mogą także wykorzystywać instytucje finansowe np. do premiowania i wspierania lokalnych firm czy zachęcania konsumentów do robienia zakupów bez konieczności przemieszczania się na znaczne odległości.

Bartłomiej Kozek, kierownik Działu Zielonej Transformacji Centrum UNEP/GRID-Warszawa, stwierdził, że istotną kwestią jest właściwe postrzeganie zielonej transformacji przez podmioty biznesowe.

– Wiemy, że w czasach transformacji, takich jak obecne, kiedy uwzględniamy w modelach biznesowych nie tylko kwestie społeczne, ale także środowiskowe, status quo może wydawać się bezpieczniejszy z biznesowego punktu widzenia. Wiemy też, że duże firmy mają większe możliwości finansowe i organizacyjne do przeprowadzenia takiej transformacji. Myślę, że jednym z największych wyzwań jest niedopuszczenie do sytuacji, w której małe i średnie przedsiębiorstwa, szczególnie w gospodarce takiej jak polska, postrzegają zieloną transformację jedynie w kontekście kosztów – stwierdził Kozek.

Zaznaczył, że jest szereg podmiotów, które mogą być zainteresowane wykorzystaniem małych i średnich przedsiębiorstw jako środka do tego, by spowolnić ambicje klimatyczne i środowiskowe. Przytoczył wyniki badań wskazujące, że konsumenci w Polsce są w większym stopniu zainteresowani wdrażaniem zielonych zmian niż małe i średnie firmy.

Bartłomiej Kozek podkreślił, że Polska otrzymała „bardzo kosztowną lekcję uzależnienia od brudnej energii oraz gwałtownego wzrostu jej cen”, jednak małe i średnie przedsiębiorstwa wciąż ze sporym sceptycyzmem podchodzą do koniecznych zmian, traktując to wyzwanie jako koszt finansowy i problem natury organizacyjnej.

Konieczna jest tymczasem zmiana modeli biznesowych i inwestycje w odnawialne źródła energii, a nadzieja na większą zmianę może płynąć z uchwalenia prawa, które narzuci obowiązek zmian w stronę bardziej zrównoważoną.

Grzegorz Baczewski potwierdził, że polskie firmy zaczęły zauważać, że bycie bardziej ekologicznym przynosi korzyści i jest po prostu opłacalne. Edukacja i wsparcie nadal są jednak potrzebne, a miasta mogą w tym zakresie również wiele zrobić.

Według Jessiki Thorn rozwój narzędzi oraz pozytywnych praktyk jest coraz bardziej dynamiczny, a ilość innowacji napędza rozwój firm.

– Współpraca prywatnych firm, korporacji i banków jest bardzo inspirująca, ten dialog jest otwarty. Ludzie tam zatrudnieni naprawdę chcą zainicjować zmianę na poziomie instytucjonalnym. Potrzebujemy wielu takich działań – stwierdziła Thorn.

Młode talenty przyszłością

Zdaniem Kozka nadszedł czas na nową równowagę między gospodarką lokalną a globalną.

– Wracamy do niektórych modeli, które dobrze znamy, a jednak odkrywamy je na nowo. Jednym z moich ulubionych przykładów są ogródki działkowe, ogrody miejskie, których rola gospodarcza przez wiele lat była postrzegana jako potencjalne tereny inwestycyjne dla wieżowców. Obecnie mówimy o lokalnej samowystarczalności żywnościowej, niezależności żywnościowej, bezpieczeństwie żywnościowym. Te same przestrzenie działania, których potencjalną rolę dla gospodarki lekceważono, dzisiaj stają się jednocześnie tradycyjnymi i innowacyjnymi modelami biznesowymi i praktykami społecznymi – podkreślił Kozek. Uważa też, że kluczem do sukcesu będzie wdrażanie pozytywnych praktyk, stawiających ludzi oraz planetę na pierwszym miejscu.

Według Marcosa Soaresa Ribeiro przyszłością są młodzi ludzie. To oni wprowadzają zmiany na rzecz bardziej zielonej i zrównoważonej rzeczywistości biznesowej.

– Mamy ogromny zasób talentów, osób, które chętnie biorą udział w ekologicznych projektach, które zmieniają świat. Dziś jest o wiele łatwiej – firmy chętnie współpracują z uniwersytetami, na których studenci lub absolwenci stanowią ogromną, zieloną siłę napędową, która ma szansę dokonać przełomu i sprawić, że w przyszłości świat będzie lepszym miejscem do życia – stwierdził zastępca dyrektora odpowiedzialnej bankowości w Santander Portugalia.

Partner relacji: Santander Bank Polska