Pełnomocnik terenowy rzecznika praw obywatelskich we Wrocławiu zwrócił się do władz gminy Witnica o wyjaśnienie, dlaczego postanowienia statutu gminy pozwalają na prowadzenie posiedzeń komisji rady za zamkniętymi drzwiami.

Odpowiedni zapis statutu stanowi bowiem, że w „posiedzeniach komisji rewizyjnej mogą brać udział tylko jej członkowie oraz zaproszone osoby".

„Przepis ten pozwala prowadzącemu obrady komisji rewizyjnej wypraszać z posiedzeń komisji nie tylko mieszkańców, ale i gminnych urzędników" – czytamy w komunikacie RPO.

Tymczasem przepisy ustawy o samorządzie gminnym wprost stanowią, że działalność organów gminy jest jawna (art. 11b ust. 1). A jawność ta obejmuje w szczególności prawo obywateli do wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji (art. 11b ust. 2 gminnej ustawy ustrojowej).

– Innymi słowy, wykluczona jest możliwość ograniczenia lub wyłączenia jawności działania organów gminy na podstawie regulacji pozaustawowej, np. w drodze postanowień statutowych – wskazuje prof. Andrzej Szewc z Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach.

Stanowisko takie potwierdza liczne orzecznictwo sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku z 8 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że obrady komisji (w tym także komisji rewizyjnej) są jawne, zatem mogą uczestniczyć w nich inne osoby, nawet niebędące mieszkańcami gminy, oczywiście bez prawa głosowania (sygn. I SA/Łd 6/14).

W wyjątkowych sytuacjach sesje rady czy posiedzenia komisji rady mogą się odbywać za zamkniętymi drzwiami. Jest to dopuszczalne, gdy przedmiotem obrad są informacje niejawne albo objęte przepisami o ochronie danych osobowych. Wówczas jednak podstawy prawnej wyłączenia jawności obrad poszukiwać należy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej.