Czym jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka to potoczna nazwa postępowania upadłościowego wobec osób nieprowadzących działalności gospodarczej. Postępowanie to jest uregulowane w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. 2003 Nr 60 poz. 535 ze zm.), gdzie opisane zostały także zasady umarzania zobowiązań upadłego będącego osobą fizyczną.

Samą procedurę ogłoszenia upadłości można podzielić na dwa główne etapy. Pierwszy związany jest ze złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Na tym etapie sąd bada, czy zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości i jeżeli weryfikacja ta jest pozytywna dochodzi do wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Następnym etapem jest już postępowanie upadłościowe właściwe, które w głównej mierze prowadzone jest przez syndyka. W jego trakcie dochodzi do spieniężenia majątku, który posiadał upadły. Jest to tzw. likwidacja masy upadłości. Po tych czynnościach syndyk co do zasady składa do sądu projekt planu spłaty wierzycieli, który zawiera propozycję podziału pomiędzy wierzycieli środków uzyskanych z likwidacji masy upadłości, określając jednocześnie w jakim zakresie i okresie upadły będzie zobowiązany do spłacania wierzycieli. Wydanie przez sąd postanowienia o ustaleniu planu spłaty kończy postępowanie upadłościowe. Upadły może w nim zostać zobowiązany do dokonywania comiesięcznych płatności na rzecz wierzycieli przez okres co do zasady nie dłuższy niż 36 miesięcy. Wysokość tych wpłat jest oczywiście uzależniona od możliwości finansowych dłużnika. Po wykonaniu przez upadłego obowiązków wynikających z planu spłaty sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli oraz umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli.

Oznacza to, że wszystkie zobowiązania powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości zostają umorzone – nawet jeżeli nie zostały spłacone w ramach planu spłaty. Dłużnik otrzymuje zatem upragnione oddłużenie, czyli „nowy start”.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż nie wszystkie zobowiązania można umorzyć w ramach upadłości konsumenckiej. Otóż umorzeniu nie podlegają:

* zobowiązania o charakterze alimentacyjnym,

* zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci,

* zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,

* zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie, jak również

* zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem oraz

Autopromocja
Nowość!

Trzy dostępy do treści rp.pl w ramach jednej prenumeraty

ZAMÓW TERAZ

* zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

Dla kogo jest upadłość konsumencką?

Postępowanie związane z upadłościową konsumencką przewidziane jest dla osób, co do których nie stosuje się przepisów dotyczących przedsiębiorców. Co zatem w sytuacji, gdy ktoś prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą? Nic straconego. Jeżeli ją zamknie, to już kolejnego dnia będzie mógł złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości jako konsument. Aktualnie nie ma żadnego wymogu, aby odczekać określony czas przed złożeniem wniosku. W postanowieniu o ogłoszeniu upadłości sąd co prawda będzie mógł orzec o tym, że postępowanie upadłościowe właściwe powinno być prowadzone według przepisów dotyczących przedsiębiorców, jednak nie ma to wpływu na samą możliwość złożenia wniosku jako konsument i konsekwentnie ogłoszenia upadłości w tym trybie. Wybór tego rozwiązania ma dwie zasadnicze zalety. Po pierwsze przygotowanie takiego wniosku jest prostsze niż w przypadku przedsiębiorców, a więc koszty przygotowania takiego pisma będą stosownie mniejsze. Po drugie, opłaty związane ze złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej są znacznie niższe, niż w przypadku upadłości przedsiębiorcy. Warto zatem rozważyć ten sposób postępowania w celu ogłoszenia upadłości i uzyskania oddłużenia.

Jak napisać wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej?

Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej składa się na specjalnym formularzu. Należy go uzupełnić o informacje wymagane ustawą. Poza podstawowymi informacjami, pozwalającymi na identyfikację dłużnika, bardzo ważne jest wskazanie wierzytelności pozostających do zapłaty oraz dowodów uprawdopodabniających ten fakt. Dobrze jest zawrzeć we wniosku odpowiednie uzasadnienie, gdzie opisana zostanie sytuacja wnioskodawcy, tak aby sąd nie miał wątpliwości co do tego, że podstawy do ogłoszenia upadłości konsumenckiej rzeczywiście istnieją. Sąd rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym, a po wydaniu postanowienia jest ono przesyłane do dłużnika.

Skutki ogłoszenia upadłości

Z perspektywy dłużnika, który do tej pory był nękany różnymi postępowaniami egzekucyjnymi, istotny będzie fakt, że z momentem ogłoszenia upadłości, postępowania te ulegają zawieszeniu, a następnie umorzeniu. Wszczęcie nowych egzekucji również jest niedopuszczalne. Podobnie jak z egzekucją wygląda także sprawa z postępowaniami sądowymi. Kwestia zaspokojenia wierzyciela będzie procesowana w ramach postępowania upadłościowego, gdzie wierzyciele powinni zgłosić swoje wierzytelności.

Z drugiej strony trzeba pamiętać o tym, że z momentem ogłoszenia upadłości dłużnik traci prawo zarządu swoim majątkiem i zarząd ten przejmuje syndyk. Oznacza to, że upadły nie ma prawa rozporządzania swoimi przedmiotami majątkowymi. Co więcej, również niektóre czynności upadłego dokonane przed ogłoszeniem upadłości mogą być uznane za bezskuteczne – czy to z mocy prawa czy też na wniosek syndyka, ewentualnie w drodze tzw. skargi pauliańskiej. Regulacje w tym zakresie mają za zadanie ochronę praw wierzycieli i uzyskanie jak najwyższej kwoty z likwidacji masy upadłości oraz przeciwdziałanie próbom wyzbywania się majątku przez dłużnika. Biorąc pod uwagę konieczność likwidacji masy upadłości, należy liczyć się z koniecznością sprzedaży zajmowanego mieszkania, którego upadły jest właścicielem. Uzyskanie oddłużenia związane jest niestety z utratą całego majątku posiadanego przez dłużnika. Mając przy tym na względzie, że majątek ten mógłby i tak zostać utracony w zwykłym postępowaniu egzekucyjnym, w przypadku upadłości dłużnik uzyskuje natomiast umorzenie wszystkich długów, bilans zysków i strat wydaje się przemawiać za wdrożeniem postępowania upadłościowego.

Na końcu warto jeszcze wspomnieć, że jeżeli upadłość konsumencka ogłaszana jest przez małżonka, który pozostaje w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, majątek wspólny wchodzi w całości do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny. Małżonek upadłego będzie natomiast uprawniony do dochodzenia w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu podziału majątku wspólnego.

Syndyk w postępowaniu upadłościowym

Jak zaznaczono powyżej, prowadzenie postępowania upadłościowego po ogłoszeniu upadłości należy w głównej mierze do syndyka. Jest on odpowiedzialny za likwidację masy upadłości, czyli sprzedaż składników majątkowych dłużnika, przyjmowanie zgłoszeń wierzytelności od wierzycieli, a także przygotowanie projektu planu spłaty. Pozycja syndyka jest neutralna, tzn. nie działa on ani w interesie dłużnika, ani wierzycieli. Jego zadaniem jest zapewnienie poszanowania praw wszystkich stron postępowanie oraz dbanie o to, aby postępowanie przebiegało zgodnie z przepisami. Oczywiście funkcję syndyka pełni ostatecznie człowiek i w dużej mierze od jego podejścia i empatii będzie zależało to, w jaki sposób będzie on prowadził upadłość danego dłużnika. W większości jednak przypadków syndycy podchodzą bardzo profesjonalnie do powierzonych im zadań, pomagając upadłym przejść drogę ku oddłużeniu.

Podsumowanie

Upadłość konsumencka jawi się jako bardzo interesująca możliwości dla każdego, kto zmaga się z problemem nadmiernego zadłużenia. Bardzo ważne jest jednak to, aby przed podjęciem decyzji odnośnie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości rozważyć wszelkie skutki, które będą się wiązały z tym posunięciem. W przeważającej ilości przypadków, plusy tego rozwiązania przeważą nad minusami, niemniej warto jest dokładnie przeanalizować swoją sytuację prawną i wszystkie konsekwencje ogłoszenia upadłości konsumenckiej.

 

Jeżeli potrzebowaliby Państwo pomocy prawnej odnośnie upadłości konsumenckiej zapraszam do kontaktu w drodze mailowej (kancelaria@karh.pl) lub pod numerem telefonu (12 307 21 26).

 

Patronat merytoryczny artykułu:

Adwokat Prawo Karne • kancelaria Kraków

https://www.karh.pl

Materiał Promocyjny