Zgodnie z aktualnym stanem prawnym, do 30 czerwca 2020 r. obowiązuje zaniechanie poboru podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od transakcji sprzedaży lub zamiany waluty wirtualnej na podstawie rozporządzenia ministra finansów z 11 lipca 2018 r.. Rozporządzenie to zostało wydane z uwagi na specyfikę handlu walutami wirtualnymi, który sprowadza się do ciągłego obracania walutami przez ich zakup, sprzedaż i wymianę, a zatem wielokrotnego zawierania umów sprzedaży i zamiany, co w konsekwencji może prowadzić do zapłaty PCC w wysokości niejednokrotnie przewyższającej zainwestowane środki. Mogłoby to, zdaniem Ministerstwa Finansów, skutkować nałożeniem na podatników obowiązków niemożliwych do wykonania, prowadzących w wielu przypadkach do konfiskaty majątku, a tym samym skutkujących naruszeniem konstytucyjnej zasady dotyczącej prawa do ochrony własności. Okres obowiązywania ww. rozporządzenia miał być czasem na przeanalizowanie przez Ministerstwo Finansów zjawiska oraz przygotowanie rozwiązań systemowych, pozwalających na podjęcie decyzji odnośnie do koncepcji opodatkowania walut wirtualnych i obrotu nimi.

Czytaj też: Kryptowaluty: kiedy zakup bitcoinów jest zwolniony z PCC

Tymczasem już w ramach tarczy antykryzysowej 2.0 ustawodawca postanowił dodać w art. 9 ustawy o PCC nowy pkt 1a, zgodnie z którym sprzedaż i zamiana walut wirtualnych będzie zwolniona z opodatkowania PCC. Przepis ten będzie obowiązywać od 1 lipca 2020 r. Z uzasadnienie do zmian wprowadzonych tarczą antykryzysową 2.0 dowiadujemy się, że przedmiotowe zwolnienie wynika z tego, że obrót walutą wirtualną powoduje, iż jej strony pozostają dla siebie anonimowe, co uniemożliwia ustalenie statusu podatkowego zbywcy, stanowiącego okoliczność rozstrzygającą o obciążeniu danej transakcji podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W przypadku transakcji mających za przedmiot waluty wirtualne niejednoznaczna jest także kwestia miejsca wykonywania prawa majątkowego, które jest istotne z punktu widzenia przepisów ustawy ze względu na zakres terytorialny jej działania. Podatkowi podlegają bowiem co do zasady czynności cywilnoprawne, których przedmiotem są prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nie jest oczywiste, gdzie w przypadku obrotu walutą wirtualną dochodzi do wykonania czynności cywilnoprawnej.

podstawa prawna: ustawa z 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (DzU z 2020 r. poz. 695)

podstawa prawna: ustawa z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z 2020 r. poz. 815)

podstawa prawna: rozporządzenie ministra finansów z 11 lipca 2018 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży lub zamiany waluty wirtualnej (DzU z 2018 r. poz. 1346)

zdaniem autorki

Małgorzata Trzęsimiech, Senior Associate w Kancelarii Ożóg Tomczykowski

Podatnicy czekali dwa lata na ostateczne rozstrzygnięcie

Obowiązujące Rozporządzenie MF dotyczące czasowego zaniechania poboru PCC od transakcji sprzedaży/zamiany walut wirtualnych pierwotnie zakładało zaniechanie poboru PCC od ww. transakcji jedynie w okresie do 30 czerwca 2019 r. Następnie termin ten był wydłużany odpowiednio do 31 grudnia 2019 r. oraz następnie do 30 czerwca 2020 r. Takie działania Ministerstwa Finansów powodowały niepewność podmiotów przeprowadzających transakcje na kryptowalutach w zakresie opodatkowania PCC obrotu walutami wirtualnymi. Wprowadzona tarczą antykryzysową 2.0 regulacja dotycząca zwolnienia od 1 lipca 2020 r. transakcji sprzedaży zmiany / walut jest ostatecznym rozstrzygnięciem przedmiotowej kwestii, na które podatnicy czekali od lipca 2018 r.