Określone w ustawie – Prawo zamówień publicznych przesłanki wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Co więcej, mogą się zaktualizować na każdym etapie postępowania.

Trzeba mieć informację

Należy podkreślić, iż okoliczności stanowiące podstawę wykluczenia wykonawcy z postępowania aktualizują się dopiero po:

- uzyskaniu informacji lub stwierdzeniu, że wykonawca bezpośrednio wykonał czynności związane z przygotowaniem prowadzonego postępowania lub posługiwał się w celu sporządzenia oferty osobami uczestniczącymi w dokonywaniu tych czynności, jeżeli udział tych wykonawców w postępowaniu utrudnia uczciwą konkurencję;

- niewniesieniu wadium bądź niewyrażeniu zgody na przedłużenie okresu związania z ofertą;

- dowiedzeniu się o podaniu przez wykonawcę nieprawdziwych informacji mających lub mogących mieć wpływ na wynik prowadzonego postępowania;

- dokonaniu oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu.

Jeśli o udzielenie zamówienia publicznego ubiega się więcej niż jeden wykonawca, to żaden z nich nie może wypełniać przesłanek wykluczenia.

Nie ma gwarancji

Autopromocja
PRENUMERATA 2022

Znacznie więcej o biznesie, finansach oraz prawie

Zaprenumeruj

Wyklucza się wykonawcę, wobec którego otwarto likwidację lub ogłoszono upadłość. Wykonawcy tacy – zdaniem ustawodawcy – nie dają bowiem gwarancji wykonania zamówienia, a tym samym konieczna jest ich eliminacja już na etapie kwalifikacji podmiotowej. Jeżeli jednak wykonawca po ogłoszeniu jego upadłości zawrze układ – zatwierdzony prawomocnym postanowieniem sądu – i układ ten nie przewiduje zaspokojenia wierzycieli przez likwidację majątku upadłego, to takie ogłoszenie upadłości nie stanowi przesłanki wykluczenia wykonawcy z postępowania.

Kolejną przesłankę wykluczenia wykonawcy  jest zaleganie z uiszczeniem podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne, lub zdrowotne. Przesłanka ta nie dotyczy jednak tych wykonawców, którzy otrzymali właściwe zwolnienie, odroczenie lub rozłożenie na raty zaległych płatności.

Także skazani nie dostaną

Wykonawca podlega wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego również wtedy, gdy osoba fizyczna, wspólnik spółki jawnej, partner spółki partnerskiej, komplementariusz spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej bądź członek zarządu osoby prawnej został prawomocnie skazany za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego, przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, przeciwko środowisku, przeciwko obrotowi gospodarczemu, przekupstwa czy też inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, w tym również przestępstwo skarbowe.

Ostatnie przesłanki wykluczenia wykonawców z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego to:

- wykluczenie podmiotów zbiorowych, wobec których sąd orzekł zakaz ubiegania się o zamówienie;

- prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Polski.

Odrębnymi przesłankami wykluczenia wykonawców z postępowań o udzielenie zamówienia publicznego są przesłanki wskazane w art. 24 ust. 2 ustawy p.z.p. Z postępowań wyklucza się więc tych wykonawców, którzy wykonywali bezpośrednio czynności związane z przygotowaniem prowadzonego postępowania lub posługiwali się w celu sporządzenia oferty osobami uczestniczącymi w dokonywaniu tych czynności, chyba że udział tych wykonawców nie utrudni uczciwej konkurencji. Przesłanka ta odnosi się do osiągnięcia przez wykonawcę uprzywilejowanej pozycji. Pamiętać należy jednak, że wykluczenie to następuje dopiero wtedy, gdy zamawiający ustali, że udział takiego wykonawcy w postępowaniu zagraża uczciwej konkurencji. Taka sytuacja ma miejsce, gdy wykonawca mógł realnie wpłynąć na treść opisu przedmiotu zamówienia, określenie jego wartości, warunków udziału w postępowaniu oraz opisu sposobu dokonywania oceny spełnienia tych warunków. Zasadniczo więc dotyczy to wszystkich sytuacji, w których wykonawca, mając wpływ na wyniki postępowania, znajduje się w uprzywilejowanej pozycji.

Kłopoty z wadium

Wykonawca może zostać wykluczony z postępowania również wtedy, gdy odmawia wniesienia wadium bądź wyrażenia zgody na przedłużenie okresu związania ofertą. W odniesieniu do wadium mówimy o:

- niewniesieniu wadium do upływu terminu składania ofert;

- niewniesieniu wadium na przedłużony okres związania ofertą;

- niewniesieniu wadium w terminie, o którym mowa w art. 46 ust. 3 ustawy pzp.

Nieprawda  w dokumentach

Wykluczenie wykonawcy nastąpić może w związku ze złożeniem przez niego nieprawdziwych informacji. Dotyczy to jednak tylko tych informacji, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik prowadzonego postępowania. Informacje takie mogą być zawarte np. w dokumentach potwierdzających wniesienie wadium w formie innej niż pieniężna. Wykluczenie wykonawcy z omawianej przyczyny może mieć miejsce na każdym etapie postępowania. Podanie nieprawdziwych informacji należy oczywiście odróżnić od zwykłej omyłki. Błąd taki nie prowadzi bowiem do wykluczenia wykonawcy. Ponadto nieprawdziwych informacji nie można również domniemywać. Co warto podkreślić, w przypadku złożenia przez wykonawcę nieprawdziwych informacji wykonawca taki nie będzie miał możliwości ich uzupełnienia bądź korekty. W tym przypadku nie ma bowiem zastosowania ogólna zasada postępowań w sprawie udzielania zamówień publicznych mówiąca o konieczności wzywania do uzupełnienia.

Z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wykluczani są również wykonawcy z grupy kapitałowej, jeśli złożą odrębne wnioski lub oferty, zakłócając tym samym zasady uczciwej konkurencji.

Autor jest radcą prawnym w Kancelarii Radców Prawnych i Doradców Podatkowych Bernatowicz Komorniczak Mazur sp.p.