Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną fiskusa w sprawie o karę porządkową dla wspólników spółki cywilnej.

Spór miał związek z postępowaniem kontrolnym w spółce cywilnej sprawdzającym rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania VAT za 2009 r. W toku kontroli firma była wzywana kilka razy do przedłożenia stosownych dokumentów. Jedno z wezwań dotyczyło przedłożenia w terminie trzech dni od otrzymania kopii paragonów fiskalnych wraz z dokumentami potwierdzającymi nabycie towarów sprzedanych na paragony. Tej prośby kontrolerów spółka nie spełniła. Mimo trzykrotnego ponawiania wezwania nie dostarczyła dokumentów, będąc pouczona o skutkach takiego postępowania.

W tej sytuacji fiskus w listopadzie 2014 r. nałożył na wspólnika kontrolowanej spółki karę pieniężną.

Ten nie zamierzał płacić. W zażaleniu, a potem w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagał się uchylenia kary. Wskazywał, że stroną w sprawie była spółka cywilna, a nie jej prawny reprezentant, tj. wspólnik, i to do niej kierowane były wezwania. Skarżący podkreślił, że wspólnik spółki cywilnej nie jest w sprawie podatnikiem, płatnikiem, inkasentem lub ich następcą prawnym, ani osobą trzecią, o której mowa w art. 110–117a ordynacji podatkowej.

Ponadto w jego ocenie w postępowaniu kontrolnym, którego stroną jest spółka, kara porządkowa może być nałożona jedynie na tę spółkę jako jednostkę organizacyjną i podmiot posiadający podmiotowość podatkową, a nie na członka jej zarządu (osobę fizyczną).

Z tą argumentacją zgodził się poznański WSA. Uznał, że postanowienie o nałożeniu kary porządkowej powinno zostać skierowane do spółki będącej stroną tego postępowania. WSA przypomniał, że art. 262 § 1 ordynacji podatkowej wyznacza zamknięty katalog podmiotów, na które można nałożyć karę porządkową. Są nimi m.in. strona, jej pełnomocnik, świadek, biegły.

Racji fiskusowi nie przyznał też Naczelny Sąd Administracyjny. Potwierdził, że do końca 2015 r., w sytuacji gdy stroną postępowania była spółka cywilna, przepisy nie przewidywały możliwości nałożenia kary porządkowej na jej wspólników. Jak tłumaczył sędzia NSA Janusz Zubrzycki, taką możliwość wprowadzono dopiero od 1 stycznia 2016 r. Wyrok jest prawomocny.

sygnatura akt: I FSK 39/16