Pracodawcy, z uwagi na trwającą trzecią falę koronawirusa, odczuwają zwiększone absencje kadrowe związane z odbywaniem przez zatrudnionych kwarantanny czy izolacji. Część z nich zdaje sobie sprawę, że zwiększony odsetek szczepionych pracowników może wpłynąć na obniżenie poziomu absencji związanej z Covid-19. Jednak z drugiej strony dochodzą ich głosy pracowników, że ci albo już zrezygnowali albo rozważają zasadność poddania się szczepieniom. Z tego względu pracodawcy myślą o wprowadzeniu dodatkowych zachęt dla podwładnych, które miałyby na celu zachęcić zatrudnionych do poddania się szczepieniu.

Urlop, wyjście prywatne...

Nie zawsze zatrudnieni mogą stawić się na szczepienie poza godzinami pracy. Z tego względu konieczne jest zaplanowanie na ten dzień wolnego. Pracownik może skorzystać z urlopu wypoczynkowego i wziąć cały dzień wolny za zgodą pracodawcy albo skorzystać z opcji tzw. wyjścia prywatnego. W tym celu powinien złożyć pisemny wniosek ze wskazaniem godzin wolnego i czasu ich odpracowania.

Czytaj też: Pracodawca wybierze szczepionkę. Rząd zdradza plany szczepień

... lub zwolnienie od szefa

Szczepienia przeciwko Covid-19 nie uprawniają do zwolnienia z pracy na podstawie § 9 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy, ponieważ są to szczepienia dobrowolne. Przepis ten mówi zaś o udzieleniu wolnego na czas niezbędny do przeprowadzenia obowiązkowych badań lekarskich i szczepień ochronnych. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby pracodawca ustanowił dzień wolny dla pracowników na dzień roboczy, na który mają wyznaczony termin szczepienia. Zasady przyznawania tego zwolnienia od pracy zależą od pracodawcy.

W celu potwierdzenia nabycia tego uprawnienia przez pracownika pracodawca może odebrać od niego oświadczenie, że zostanie lub został poddany szczepieniu w określonym czasie. Może też żądać okazania do wglądu zaświadczenia o szczepieniu.

Z ochroną danych

Należy jednak pamiętać, że fakt zaszczepienia się jest informacją o zdrowiu. Z tego względu pracodawca powinien legitymować się przesłanką do przetwarzania tej danej. Chcąc przetwarzać dane osobowe pracownika w postaci danych o stanie zdrowia pracodawca powinien wykazać się jedną z przesłanek określonych w art. 9 ust. 2 RODO. Jedną z nich jest zgoda pracownika. Taka zgoda powinna się odnosić do danej czynności i zostać wyrażona dobrowolnie, świadomie, w formie pisemnej, elektronicznej bądź ustnego oświadczenia. Ponadto podanie tych danych musi wyjść ze strony pracownika – inaczej wskazana dobrowolność podania danych może być kwestionowana.

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Aby dojść do siebie

Dopuszczalne wydaje się natomiast udzielanie dnia wolnego w celu regeneracji organizmu pracownika po szczepieniu. Pracodawca może udzielać zwolnienia od pracy osobom, które zgłoszą chęć regeneracji po odbytym szczepieniu przeciwko Covid-19. Jest to o tyle zasadne, że niektóre szczepionki powodują wiele dolegliwości uniemożliwiających pracę. Taki dzień wolny jest więc jak najbardziej zasadny.

W tej sytuacji rekomendowane byłoby wprowadzenie stosownej regulacji, np. zarządzeniem pracodawcy, określającej zasady przyznawania takiego wolnego. Warto w tych zapisach ująć kwestię dokumentowania prawa do dnia wolnego. Przyznanie zwolnienia mogłoby odbywać się na podstawie oświadczenia, a weryfikacja faktu poddania szczepieniu powinna opierać się o dobrowolnie wyrażoną zgodę przez pracownika, tak aby nie naruszyć zapisów RODO. Istnieje jednak ryzyko, że taka zgoda mogłaby być kwestionowana z uwagi na fakt, że została udzielona wyłącznie pod wpływem chęci uzyskania wolnego.

Prywatna sprawa

Kwestia szczepienia przeciwko Covid-19 podwładnego jest jego prywatną sprawą. Póki co pracodawca nie może ani wymusić na zatrudnionych takiej decyzji, ani zbierać informacji o tym fakcie, ponieważ stanowią one dane wrażliwe. Ponadto takie działanie mogłoby zostać odczytane przez niektórych zatrudnionych jako nieuprawnione wywieranie presji w zakresie spraw prywatnych.

Katarzyna Gospodarowicz radca prawny, partner Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp.k. (SDZLEGAL SCHINDHELM)

Bardziej kontrowersyjnym pomysłem pracodawców jest możliwość udzielania wolnego czy premii w zamian za zaszczepienie się. Gratyfikacja osób, które zdecydują się na przyjęcie szczepionki, budzi wątpliwości na gruncie kodeksu pracy oraz RODO. Gdyby pracodawca zdecydował się na wprowadzenie dodatkowych benefitów dla osób zaszczepionych, pozostali podwładni mogliby podnosić roszczenie nawet o dyskryminację. Choć cel po stronie pracodawcy byłby szczytny, to nie można zapominać, że obecnie nie wszystkie grupy wiekowe mają dostęp do szczepień, a więc są wykluczone z prawa do tego świadczenia z przyczyn od siebie niezależnych. W tej sytuacji firma różnicowałaby świadczenia dla zatrudnionych z uwagi na fakt poddania się bądź nie szczepieniu.