Prawo odstąpienia od umowy znajduje zastosowanie w umowach zawieranych na odległość (np. przez internet lub telefon) lub poza lokalem przedsiębiorstwa (m.in. na pokazach). Nowa ustawa o prawach konsumenta przewiduje bardzo szerokie uprawnienia po stronie konsumenta w zakresie odstąpienia od umowy zawartej z przedsiębiorcą.

Przede wszystkim wydłużeniu – z 10 do 14 dni – ulegnie termin, w ciągu którego konsument będzie mógł, bez podania przyczyny, odstąpić od umowy. Przedsiębiorca będzie mógł zaproponować konsumentowi korzystniejszy (czyli dłuższy) termin na odstąpienie od umowy. Natomiast w przypadku skrócenia przez sprzedawcę ww. terminu poniżej 14 dni takie postanowienie będzie bezwzględnie nieważne.

Przykład

Konsument nabył w sklepie internetowym sprzęt DVD. Sprzedawca we wzorcu umowy zastrzegł następujący zapis: „Kupującemu przysługuje prawo odstąpienia od umowy w terminie 7 dni od daty dokonania zakupu. Po tym terminie towar nie zostanie przyjęty, a cena nie zostanie zwrócona kupującemu". Konsument nie musi obawiać się krótkiego terminu – zapis jest nieważny. Niezależnie od treści wzorca umowy przysługuje mu termin 14 dni na odstąpienie od umowy kupna sprzętu DVD.

W  tym przykładzie termin na odstąpienie od umowy zacznie biec w dniu następującym po dniu, w którym konsument otrzymał zestaw DVD.

Przykład

Zestaw DVD został doręczony konsumentowi przez kuriera 10 stycznia 2015 r. Licząc od dnia 11 stycznia 2015 r., konsument może skorzystać z przysługującego mu uprawnienia do odstąpienia od umowy aż do 25 stycznia 2015 r. (14 dni później).

Uwaga! Konsument może odstąpić od umowy jeszcze przed rozpoczęciem 14-dniowego terminu, tak więc nawet jeszcze przed otrzymaniem zamówionego towaru.

Bieg terminu na odstąpienie zależy jednak od rodzaju umowy zawieranej przez konsumenta. Jeżeli umowa dotyczy towaru dostarczanego partiami lub w częściach (np. kolejne metry kwadratowe glazury), termin zaczyna biec następnego dnia po dniu otrzymania ostatniej partii lub części towaru. Jeżeli umowa dotyczy regularnego dostarczania towarów przez jakiś czas (np. codzienne dostarczanie przesyłką kurierską posiłków dietetycznych przez określony czas) termin zaczyna biec następnego dnia po dniu doręczenia przez kuriera pierwszego posiłku. W przypadku pozostałych umów termin ten biegnie od następnego dnia po zawarciu umowy przez konsumenta.

W praktyce termin 14-dniowy będzie wiążący dla konsumenta od chwili, gdy przedsiębiorca poinformuje go o prawie do odstąpienia. Jeżeli konsument nie zostanie o tym poinformowany, będzie mógł odstąpić od umowy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. W konsekwencji w przypadku braku informacji o prawie odstąpienia konsument będzie miał aż 12 miesięcy i 14 dni na skorzystanie z przysługującego mu prawa. Termin ten liczony jest od dnia wydania towaru lub zawarcia umowy dotyczącej świadczenia usługi.

Jeżeli w czasie 12-miesięcznego terminu przedsiębiorca poinformuje konsumenta o prawie odstąpienia, termin na odstąpienie przez konsumenta upłynie po 14 dniach od udzielenia mu tej informacji przez przedsiębiorcę. Taka informacja powinna zostać dostarczona konsumentowi bezpośrednio. To bowiem na przedsiębiorcy spoczywa ciężar dowodu spełnienia obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy.

Autopromocja
Wyjątkowa okazja

Roczny dostęp do treści rp.pl za pół ceny

KUP TERAZ

W jaki sposób odstąpić od umowy?

Konsument może odstąpić od umowy właściwie w dowolnej formie. Niezależnie od tego, czy złoży oświadczenie na formularzu odstąpienia (stanowiącym załącznik do nowej ustawy), napisze odręczne pismo czy wyśle oświadczenie e-mailem – odstąpienie będzie skuteczne.

Uwaga! Jeżeli konsument wyśle oświadczenie o odstąpieniu e-mailem, przedsiębiorca ma obowiązek niezwłocznego potwierdzenia (na trwałym nośniku – a więc pisemnie lub również e-mailem) otrzymania takiego odstąpienia.

Zasady zwrotu świadczeń

Po złożeniu oświadczenia przez konsumenta obie strony umowy zobowiązane są do zwrotu wzajemnych świadczeń. Odpowiednio: konsument będzie musiał zwrócić otrzymaną rzecz, zaś przedsiębiorca będzie musiał zwrócić wszelkie koszty poniesione przez konsumenta. Te koszty to m.in. cena zapłacona przez konsumenta, koszty płatności kartą czy też koszty dostarczenia towaru konsumentowi. Cena podlega zwrotowi w całości. Natomiast w przypadku kosztów dostawy, jeśli konsument wybrał inny sposób dostarczenia niż najtańszy oferowany przez sprzedawcę (np. dostawa kurierem, choć przedsiębiorca udostępniał również opcję przesyłki pocztowej), przedsiębiorca będzie mógł zwrócić tylko koszty przesyłki pocztowej.

Konsument zobowiązany będzie zwrócić towar najpóźniej w ciągu 14 dni od daty złożenia oświadczenia o odstąpieniu. W tym samym terminie przedsiębiorca będzie zobowiązany do zwrotu wszystkich płatności dokonanych przez konsumenta. Przy czym przedsiębiorca będzie mógł wstrzymać się ze zwrotem płatności do chwili otrzymania rzeczy z powrotem lub dostarczenia przez konsumenta dowodu jej nadania – w zależności od tego, które zdarzenie nastąpi wcześniej.