Aby przedsiębiorca miał prawo zastosowania zerowej stawki VAT dla eksportu, musi prawidłowo udokumentować wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej. Wielu przedsiębiorców boryka się z problemem pozyskania takich dokumentów.

Czytaj też:

Przekazanie towaru do obróbki poza UE nie jest eksportem

Dokumenty w eksporcie: jak skorzystać z zerowej stawki VAT

Wywóz towarów do własnego magazynu poza UE to nie eksport

Otwarty katalog

Co do zasady, aby opodatkować eksport towarów stawką zero proc. VAT, muszą zostać spełnione dwa warunki. Pierwszym jest wyeksportowanie towarów do państwa trzeciego (poza UE). Kolejnym jest posiadanie przez podatnika dokumentu potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium UE przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej. Przy czym nie są to jakiekolwiek dokumenty potwierdzające okoliczność wywozu. W art. 41 ust. 6a ustawy o VAT zawarty jest bowiem katalog dokumentów, które można uznać za wystarczające, aby udokumentować wywóz towarów poza terytorium UE. Należą do nich w szczególności:

-  dokumenty w formie w elektronicznej otrzymywane z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych lub potwierdzony wydruk tych dokumentów (komunikat IE-599),

-  dokumenty w formie elektronicznej otrzymywane poza systemem teleinformatycznym jeżeli zapewniona jest ich autentyczność,

Autopromocja
SZKOLENIE ONLINE

Prawne uwarunkowania prowadzenia e‑sklepu w 2022 roku

WEŹ UDZIAŁ

-  zgłoszenia wywozowe w formie papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym albo ich kopia potwierdzona przez właściwy organ celny (dokument SAD).

Katalog dokumentów zawarty w ww. przepisie ma charakter otwarty. Oznacza to, że wymienione w nim dokumenty są jedynie przykładowymi dokumentami stanowiącymi dowód potwierdzający wywóz towarów poza UE. W konsekwencji, podatnicy uprawnieni są udokumentować eksport towarów również za pomocą innych dowodów (dokumenty alternatywne), jeżeli zgromadzenie tych wskazanych w przepisach nie jest możliwe. Istotne jest jednak, aby z takiego dowodu wynikała tożsamość eksportowanego towaru.

Komunikat otrzymany poza systemem

W zakresie dokumentów alternatywnych wielokrotnie wypowiadały się organy podatkowe w interpretacjach indywidualnych. Ich zdaniem, w celu udokumentowania eksportu towarów podatnik może posłużyć się każdym dokumentem, który w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości potwierdza wywóz towarów poza UE. Przykładowo, Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 13 sierpnia 2018 r. (0112-KDIL1-3.4012.388. 2018.2.PR) uznał, że komunikaty IE-599 wystawione przez urząd celny innego państwa członkowskiego UE otrzymane poza systemem teleinformatycznym są wystarczającym dowodem do zastosowania stawki zero proc. VAT.

Dokument EX-1

Kolejnym dokumentem, który może zostać uznany za dokument alternatywny potwierdzający eksport towarów, może być dokument EX. Takie stanowisko zostało zaprezentowane np. w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora KIS 26 czerwca 2018 r. (0114-KDIP1-2.4012.275. 2018.1.IG), w której potwierdził on możliwość uznania za dowód alternatywny rosyjskiego skanu dokumentu EX-1 ze znakiem wodnym „Ausgangs-vermerk" wystawionego przez niemiecką agencję celną z nadanym numerem MRN.

Komplet dokumentów

W zakresie dokumentów alternatywnych do eksportu Dyrektor KIS wypowiedział się również w interpretacji z 22 stycznia 2019 r. (0114- KDIP1-2.4012.779.2018. 1.KT). Podatnik zapytał czy posiadany przez niego komplet dokumentów, w skład którego wchodziły komunikat IE-599 z błędnie wskazanymi danymi, poprawnie wypełnione zgłoszenia importowe towarów w kraju trzecim i dodatkowa dokumentacja, np. zamówienia oraz dokumenty dostawy, uprawniają go do zastosowania stawki zero proc. dla eksportu towarów. Zdaniem podatnika posiadane dokumenty jednoznacznie pozwalały na identyfikację wywiezionych towarów (waga netto, opis towarów, kody CN, liczba sztuk transportowanych towarów były jednakowe na wszystkich dokumentach). Dyrektor KIS zgodził się z podatnikiem i uznał, że posiadane dokumenty potwierdzają wywóz towarów poza terytorium UE. W związku z czym, wnioskodawca uprawniony jest do zastosowania stawki zero proc. VAT do eksportu towarów.

EAD oraz deklaracja importowa

Zagadnienie alternatywnych dowodów potwierdzających eksport towarów jest również przedmiotem sporu organów podatkowych oraz podatników. Przykładowo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 2 lutego 2017 r. (I SA/Po 993/16) orzekł, że łącznie Wywozowy Dokument Towarzyszący (EAD) oraz deklaracja importowa otrzymane w formie elektronicznej upoważniają do zastosowania stawki zero proc. do eksportu.

Sprawa dotyczyła podatnika, który wystąpił z pytaniem czy dokumenty EAD oraz deklaracja importowa uprawniają go do zastosowania stawki zero proc. VAT dla eksportu towarów. Organy podatkowe uznały, że dokument EAD jest związany ze zwolnieniem towaru do wywozu. W konsekwencji, nie potwierdza on wyprowadzenia towarów poza terytorium UE, gdyż jest wydawany na wcześniejszym etapie odprawy celnej. Podatnik nie zgodził się z tym stanowiskiem i zaskarżył wydaną interpretację do WSA. Sąd uznał, że oba dokumenty są dokumentami urzędowymi i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Orzekł, że pojedynczo dokumenty nie potwierdzają wywozu towarów. Jednak zestawienie EAD wraz z deklaracją importową nie pozostawia wątpliwości, że doszło do wywozu towarów poza granice UE. Dlatego są podstawą do zastosowania stawki zero proc. VAT do eksportu towarów.

—Monika Maćkowiak jest młodszym konsultantem w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Lidia Adamek-Baczyńska, doradca podatkowy, partner w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

Przedstawione w artykule stanowiska organów oraz sądów dają podatnikom argumenty za uznaniem również dokumentów innych niż wskazane wprost w przepisach ustawy o VAT jako dowodów potwierdzających wywóz towarów poza terytorium UE. Dokumenty te muszą mieć urzędowy charakter, tj. powinny zostać wystawione przez organy celne innych państw członkowskich UE lub organy celne kraju importu. Ze względu na brak szczegółowych uregulowań w tym zakresie, celem uniknięcia ryzyka podatkowego warto jednak rozważyć wystąpienie z wnioskiem o interpretację indywidualną, aby potwierdzić czy dany dowód będzie wystarczający do zastosowania stawki zero proc. VAT do eksportu towarów.