Podatnik nie może odliczyć całej wartości VAT, a tylko taką jego część, jaka przypada na wydatek związany z działalnością gospodarczą. To dlatego, że ustawa o VAT mówi, iż podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane przez niego do wykonywania czynności opodatkowanych. A to oznacza, że nie można odliczyć podatku od wydatków służących celom osobistym.

Jak wyodrębnić

Aby wyodrębnić część podatku związaną z działalnością opodatkowaną, w wielu przypadkach wystarczy przyjąć taki wskaźnik procentowy, jak dla rozliczenia kosztów podatkowych, a więc proporcjonalny do powierzchni zajętej na działalność. Nie we wszystkich jednak przypadkach taki sposób rozliczenia się sprawdzi i konieczne może się okazać zainstalowanie podlicznika lub znalezienie innej metody, która pozwoli na jednoznaczne wykazanie związku zakupionych towarów i usług z wykorzystywaniem ich do czynności opodatkowanych.

Potwierdza to interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 28 kwietnia 2011 r. (IPPP1-443-223/11-4/PR). Podatnik zamierzał rozpocząć prowadzenie własnej działalności (handel towarami spożywczo-przemysłowymi). Działalność chciał prowadzić w części budynku mieszkalnego (150 mkw. z 400 mkw. powierzchni całkowitej miało być przeznaczone na działalność).

Ponieważ będzie ponosił koszty utrzymania budynku (gaz i woda) udokumentowane wspólnymi fakturami VAT (bo brak jest oddzielnych liczników), zastanawiał się, w jaki sposób rozliczać koszty wspólne ponoszone jednocześnie na cele prowadzonej działalności i na swoje cele osobiste. Jego zdaniem koszty te powinny być rozliczane na podstawie wyliczonego przez niego wskaźnika udziału powierzchni zajętej na działalność gospodarczą do całej powierzchni użytkowej budynku.

Izba na takie rozwiązanie się jednak nie zgodziła. Podkreśliła, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Jej zdaniem sposób wyodrębnienia kwot podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną „musi mieć charakter obiektywny, determinowany okolicznościami konkretnej sprawy”. A to oznacza, że „o dopuszczalności stosowania metody rozliczenia podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną nie mogą decydować względy natury pragmatycznej czy też celowościowej.

Jakkolwiek najbardziej oczywistą metodą ustalenia podatku podlegającego odliczeniu, w przypadku ponoszonych kosztów wody oraz gazu, gdy ich zużycie nie jest odrębnie pomiarowane dla poszczególnych pomieszczeń, jest zastosowanie klucza powierzchniowego budynku, jednakże należy mieć na względzie, aby obliczona w ten sposób kwota nie odbiegała od realnej i w możliwie precyzyjny sposób odzwierciedlała faktyczne, rzeczywiste zużycie na cele prowadzonej działalności”.

Zdaniem izby nie można zastosować do rozliczenia nabywanych kosztów eksploatacyjnych klucza powierzchniowego budynku, gdyż wysokość ponoszonych wydatków jest ściśle powiązana z faktycznym zużyciem wody i gazu, a wielkość powierzchni pozostaje bez wpływu na ich faktyczne zużycie.

Autopromocja
30 listopada, godz. 12.00

Kto zdobędzie Zielone Orły "Rzeczpospolitej"?

Sprawdź szczegóły

Izba stwierdziła, że nie można w tej sprawie w oparciu o klucz powierzchniowy jednoznacznie określić, jaka rzeczywista część wydatków ponoszonych przez podatnika za wodę i gaz związana jest tylko z częścią budynku wykorzystywaną na prowadzenie działalności gospodarczej opodatkowanej VAT.

Jej zdaniem podatnik – w celu określenia właściwej metody pozwalającej w sposób precyzyjny odzwierciedlić wysokość ponoszonych wydatków związaną z prowadzoną działalnością – powinien odwołać się do wyznaczników opartych na rzeczywistych jednostkach zużycia. „Sposób uprawdopodobnienia prawidłowości rozliczenia wydatków należy uznać wówczas za właściwy, jeżeli będzie odzwierciedlał rzeczywiste zużycie wody i gazu na cele prowadzonej działalności” – podsumowała izba skarbowa.

Koszty trzeba udokumentować

Wszystkie koszty ponoszone przez przedsiębiorcę muszą być odpowiednio udokumentowane. Nawet wtedy, gdy przedsiębiorca szacunkowo wylicza opłaty za utrzymanie domu czy mieszkania oraz zużycie mediów w części przypadającej na działalność gospodarczą.

Aby nie narazić się fiskusowi, podatnik powinien sporządzić dowód wewnętrzny, który będzie podstawą ujęcia ponoszonych wydatków w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Taki dowód sporządza się na podstawie faktury wystawionej na właściciela mieszkania, uchwały wspólnoty mieszkaniowej określającej opłaty za mieszkanie itp. Na dowodzie wewnętrznym podatnik określa przedmiot operacji gospodarczej, a więc rodzaj wydatku i jego wysokość (dobrze jest wskazać sposób jego wyliczenia.

Dowód wewnętrzny należy przechowywać razem z dokumentem potwierdzającym wysokość wydatków odnoszących się do całego mieszkania (domu), na podstawie którego dowód został wystawiony >patrz przykładowy dowód wewnętrzny.

Aby odliczyć podatek, trzeba być czynnym podatnikiem VAT i mieć fakturę dokumentującą wydatek wystawioną na firmę

Przykładowy dowód wewnętrzny

 

Warszawa, 10 października 2012 r.

 

Anna Iksińska

Ul. Przykładowa 8

00-123 Warszawa

 

Dowód wewnętrzny nr 2/10/2012

 

10 października poniosłam wydatek w kwocie 270 zł z tytułu utrzymania lokalu mieszkalnego przy ul. Przykładowej 8 (zapłata czynszu dla wspólnoty mieszkaniowej)

w części przypadającej na działalność gospodarczą. Kwotę tę odliczyłam na podstawie pisemnej informacji o wysokości opłat otrzymanej ze wspólnoty mieszkaniowej

w dniu 20 lipca 2012 r.

Całość opłat za lokal o powierzchni 100 mkw. wynosi 900 zł. Powierzchnia przeznaczona

na działalność gospodarczą wynosi 30 mkw., co stanowi 30 proc. powierzchni ogółem.

Koszt uzyskania przychodu wynosi więc 900 zł x 30 proc. = 270 zł.

 

............................

Anna Iksińska

 

Nr wpisu w księdze 98/2012