Przez cztery lata spółki męczyły się z przepisami ograniczającymi rozliczanie w kosztach CIT usług niematerialnych – doradczych, zarządczych czy reklamowych. Polski Ład zniósł limity. Fiskus nie zgadza się jednak na pełne rozliczenie nieodliczonych kosztów z poprzednich lat.

– Choć ograniczenia już nie obowiązują, skarbówka twierdzi, że firmy nadal muszą je stosować. To kontrowersyjne podejście – mówi Bartosz Sankiewicz, doradca podatkowy, partner w NGL Tax.

Nieodliczone wydatki z poprzednich lat

Chodzi o art. 15e ustawy o CIT. Od 2018 r. ograniczał rozliczanie w podatkowych kosztach wydatków na usługi niematerialne od podmiotów powiązanych.

– Roczny limit wynosił 3 mln zł powiększone o 5 proc. wartości wskaźnika tzw. podatkowej EBIDTY (zysk operacyjny) spółki. Zdecydowana większość firm z dużych grup kapitałowych go przekraczała. Nie mogły więc odliczyć wszystkich wydatków – mówi Bartosz Sankiewicz.

Artykuł 15e miał zahamować optymalizację podatkową polegającą na przerzucaniu kosztów do powiązanych spółek. Na cenzurowanym były m.in. usługi doradcze, zarządzania i kontroli, badania rynku, reklamowe, przetwarzania danych. Oraz „świadczenia o podobnym charakterze”. Efekt był taki, że spółki musiały przeglądać wszystkie umowy i analizować, które usługi są wyłączone z kosztów. A przepis bił rekordy popularności w interpretacjach i sprawach sądowych.

Polski Ład zniósł ograniczenie. Artykuł 15e ustawy o CIT od 1 stycznia 2022 r. już nie obowiązuje. Spółki odetchnęły i zaczęły się zastanawiać, czy można odzyskać nieodliczone w poprzednich latach koszty. „Nadzieję pokładają w art. 15e ust. 9 ustawy o CIT, który stanowił, że wyłączone z kosztów wydatki można odliczyć w pięciu kolejnych latach. A także w przepisie przejściowym do Polskiego Ładu (art. 60 ust. 1), który gwarantuje zachowanie tego prawa”.

Interpretacje skarbówki pokazują jednak, że odzyskanie wszystkich kosztów wcale nie będzie łatwe.

Oto przykłady. Z pytaniem do fiskusa wystąpiła spółka z o.o. zajmująca się skupem i przetwarzaniem odpadów. W ostatnich dwóch latach nabyła wiele usług niematerialnych od powiązanych firm. Z powodu ustawowych ograniczeń tylko część wydatków zaliczyła do podatkowych kosztów. Czy nieodliczoną nadwyżkę może rozliczyć w kosztach w 2022 r.? 
BdTXT - W - 8.15 J: Spółka twierdzi, że tak. Polski Ład zlikwidował bowiem ograniczenia. Jednocześnie przepis przejściowy dał prawo do odliczenia nadwyżki kosztów w kolejnych latach. Już bez limitu.

Surowe interpretacje

Co na to fiskus? Jego zdaniem, mimo że limit już nie obowiązuje, należy… nadal go stosować.

Podatnik, ustalając w 2022 r. prawo do odliczenia kosztów uprzednio wyłączonych na podstawie art. 15e ustawy o CIT, ustala limit odliczenia przypadający na dany rok – czytamy w interpretacji dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Reasumując, nadwyżkę kosztów z poprzednich lat nadal trzeba rozliczać z ograniczeniami (interpretacja nr 0111-KDIB1-2.4010.286.2022.1.EJ).

Podobnie było w sprawie spółki z o.o. sprzedającej farby i pokrycia. Chce rozliczyć nieodliczone koszty z lat 2018-2021.

Dla celów ustalenia limitu warunkującego prawo do odliczenia należy przyjmować, że art. 15e ustawy o CIT nadal jest stosowany – stwierdziła skarbówka (interpretacja nr 0111-KDIB2-1.4010.287.2022.1.PB).

– Przepis przejściowy Polskiego Ładu odwołuje się do art. 15e ust. 9 ustawy o CIT. Ten stanowił, że nadwyżkę kosztów odliczamy „w ramach obowiązujących w danym roku limitów”. W 2022 r. limit już nie obowiązuje. Ze stanowiska skarbówki wynika jednak, że firmy muszą go stosować. I wiele z nich nie odzyska części nieodliczonych kosztów z poprzednich lat – podsumowuje Bartosz Sankiewicz.

Ekspert dodaje, że zgodnie z Polskim Ładem wydatki na usługi niematerialne od podmiotów powiązanych są uwzględniane w kalkulacji podatku minimalnego. Kwestia usług niematerialnych znalazła się też w przepisach o podatku od przerzucanych dochodów.

OPINIA

Paulina Karpińska-Huzior, adwokat i doradca podatkowy w kancelarii CMS

Przepisy ograniczające odliczanie wydatków na usługi niematerialne mocno utrudniły firmowe rozliczenia. Pamiętam wielogodzinne analizy umów, rozdzielanie na części faktur za ogólne usługi, np. wsparcia czy doradztwa, określanie wartości pojedynczych świadczeń i oczywiście spory z fiskusem. 
Dobrze, że tych przepisów już nie ma, bo napsuły firmom krwi. Niestety, stanowisko skarbówki pokazuje, że spółkom 
trudno będzie odzyskać wszystkie nieodliczone w poprzednich latach wydatki. Mogą oczywiście argumentować, że art. 15e ustawy o CIT był wyjątkiem od ogólnej zasady rozliczania wydatków w kosztach, a wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco i na niekorzyść podatników. Niełatwo będzie jednak do tego przekonać sądy, a skarbówka na pewno 
z własnej woli nie ustąpi. W efekcie część kosztów bezpowrotnie przepadnie.