Obniżka PIT w pierwszym progu skali z 17 do 12 proc. może spowodować, że dla części przedsiębiorców na ryczałcie korzystniejsza okaże się skala. Nowelizacja Polskiego Ładu daje im szansę na zmianę formy opodatkowania. I to już w lipcu.

Jeśli się zdecydujemy na zmianę, pierwszą połowę roku rozliczymy ryczałtem, a drugą według skali. Musimy więc od lipca założyć księgi (przychodów i rozchodów albo rachunkowe). Trzeba w nich zapisywać przychody i koszty (na ryczałcie ewidencjonujemy tylko przychód), obliczać dochód i płacić od niego zaliczki na PIT. Wyliczymy je, stosując już nową skalę z 12-proc. PIT-em (począwszy od zaliczki za lipiec). Za 2022 r. złożymy dwa zeznania: PIT-28 i PIT-36.

O przejściu na skalę trzeba poinformować urząd skarbowy. Jest na to trochę czasu, bo robimy to w terminie rozliczania podatku za lipiec, czyli do 22 sierpnia (20 przypada w sobotę). Ministerstwo Finansów potwierdza, że można to też zrobić w CEIDG. Jeśli prowadzimy działalność w formie spółki cywilnej bądź jawnej, oświadczenie o rezygnacji z ryczałtu składają wszyscy wspólnicy.

Stawka podatku

Co należy wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zmianie formy rozliczeń? Po pierwsze, stawkę podatku. Może okazać się, że w kalkulacji na początku roku ze stawką PIT 17 proc. korzystniejszy dla przedsiębiorcy okazał się ryczałt. A teraz, po obniżce PIT do 12 proc., symulacja się zmienia na korzyść skali. Ważne jest też, że nowelizacja Polskiego Ładu nie likwiduje pozytywnych dla podatników zmian obowiązujących od początku roku, czyli wyższej kwoty wolnej od PIT (30 tys. zł dochodu rocznie) oraz podniesionego progu w skali (120 tys. zł dochodu rocznie). Skorzystają z nich także ci, którzy na skalę przeszli w połowie roku.

Przedsiębiorcy, który od 1 lipca 2022 r. zmieni formę opodatkowania z ryczałtu na skalę, będzie przysługiwała cała kwota wolna od PIT w wysokości 30 tys. zł – zapewnia Ministerstwo Finansów. Dodaje, że podobnie będzie z progiem w skali. Po zmianie formy rozliczeń dochód z drugiej połowy roku do 120 tys. zł (nie trzeba dzielić tej kwoty) będzie opodatkowany tylko 12-proc. PIT-em (powyżej jest już 32 proc.).

Koszty działalności

Druga rzecz, którą trzeba uwzględnić w kalkulacjach, to koszty działalności. Na ryczałcie ich nie odliczamy, przejście w lipcu na skalę spowoduje, że będziemy mieli taką możliwość w drugiej połowie roku.

A co z wydatkami z okresu od stycznia do czerwca? Czy je odliczymy?

Czytaj więcej

Każdy może przejść z ryczałtu na skalę

Nie, zmieniając formę opodatkowania z ryczałtu na skalę od 1 lipca 2022 r., przedsiębiorca rozlicza przychody i koszty od 1 lipca tak jakby to był początek roku – wyjaśnia Ministerstwo Finansów.

Autopromocja
Subskrybuj nielimitowany dostęp do wiedzy

Unikalna oferta

Tylko 5,90 zł/miesiąc


WYBIERAM

Składka zdrowotna

Trzecia sprawa: po zmianie formy rozliczeń inna będzie podstawa wymiaru składki zdrowotnej. Zasady jej obliczania są bowiem uzależnione od tego, jaki płacimy podatek. Przedsiębiorcy rozliczający się na podstawie ustawy o PIT liczą składkę od dochodu. Na skali wynosi 9 proc. U ryczałtowców wysokość składki zależy od przychodów (są podzieleni na trzy grupy).

Przedsiębiorca, który w połowie roku zmieni ryczałt na skalę, musi więc przejść na nowe zasady liczenia składki.

Już w dokumentach rozliczeniowych za lipiec 2022 r., a także za kolejne miesiące, będzie zobowiązany wykazać składkę zdrowotną ustaloną dla nowej formy opodatkowania – informuje ZUS.

Przejście z ryczałtu na skalę spowoduje, że podstawą wymiaru będzie firmowy dochód. Czyli przychód minus koszty. Jak policzyć pierwszą składkę? Z Polskiego Ładu wynika, że u przedsiębiorców na skali podstawą wymiaru składki za lipiec powinien być dochód z czerwca. Ale właściciel firmy, który jeszcze w czerwcu był na ryczałcie, nie ustala za ten miesiąc dochodu (bo w tej formie podatek płaci od przychodu).

Zdaniem Ministerstwa Zdrowia przedsiębiorca za lipiec powinien zapłacić minimalną składkę zdrowotną. Czyli 270,90 zł. Ustalając ją za następne miesiące, będzie znał już swój dochód (bo będzie księgował przychody i koszty). I od niego naliczy składkę. Jej wysokość też trzeba uwzględnić w kalkulacjach. Może się bowiem okazać, że zaoszczędzi na niższej stawce PIT, a korzyści zniweluje wyższa składka.

A co z ulgą? Z nowelizacji Polskiego Ładu wynika, że ryczałtowcy mogą odliczyć połowę składki zdrowotnej od przychodu. Czy skorzystają z tego także ci, którzy przejdą w połowie roku na skalę? Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów składając zeznanie PIT-28, odliczą w nim połowę składek zapłaconych za okres, w którym byli na ryczałcie. Za drugą połowę roku, gdy rozliczali się według skali, wpłat na ubezpieczenie zdrowotne już nie odliczą.

Przedsiębiorcy, którzy nie przejdą z ryczałtu na skalę w lipcu, dostaną jeszcze drugą szansę. Otóż mogą zmienić formę opodatkowania (także z liniowego na skalę) po zakończeniu roku. Dodatkowym bonusem jest to, że w takiej sytuacji będą mogli w 2022 r. rozliczyć się z małżonkiem bądź samotnie wychowywanym dzieckiem.

Fiskus: wybór jest dla każdego

Czy każdy ryczałtowiec może przejść w lipcu na skalę? W „Rzeczpospolitej” z 29 czerwca pisaliśmy, powołując się na opinię Krajowej Informacji Skarbowej oraz dwóch cytowanych w tekście doradców podatkowych, że tak. Wątpliwości wzięły się z niejasnego brzmienia art. 17 nowelizacji Polskiego Ładu. Pozwala on zmienić formę opodatkowania ryczałtowcom, zastrzega jednak, że chodzi o tych, którzy na początku roku nie złożyli oświadczenia o rezygnacji z opodatkowania ryczałtem w 2022 r. Pojawiły się opinie, że przepis ten zabrania przejścia na skalę przedsiębiorcom, którzy w 2022 r. zmienili formę opodatkowania na ryczałt albo dopiero w 2022 r. założyli działalność i wybrali ryczałt. Co oznacza, że skalę w drugiej połowie roku mogą wybrać tylko ci, którzy na ryczałcie byli już w 2021 r.

Krajowa Informacja Skarbowa nie ma jednak wątpliwości. Wszyscy przedsiębiorcy, którzy są teraz na ryczałcie, mogą w lipcu przejść na skalę. Także ci, którzy wcześniej rozliczali się inaczej i przeszli na ryczałt na początku 2022 r. albo dopiero w tym roku założyli firmę, wybierając tę formę opodatkowania – tłumaczą urzędnicy z KIS.