Od 2021 r. wolne zawody, m.in. radcowie prawni, adwokaci, notariusze i doradcy podatkowi mają możliwość rozliczania się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Co do zasady płacą najwyższą stawkę – 17 proc. Skarbówka potwierdza jednak, że ten, kto współpracuje z kolegą po fachu, zapłaci 15 proc.

Czytaj więcej

Polski Ład PiS: wszystko, co musisz o nim wiedzieć

Warunkiem jest, by osoba zatrudniona w kancelarii wykonywała czynności związane z istotą zawodu. A takich wymagań nie spełnia – zdaniem fiskusa – sekretarka, nawet jeśli przejmuje wiele zadań prawnika. Nie ma natomiast znaczenia forma umowy, ani czas przepracowany przez współpracownika.

Co jest istotą zawodu

Taką odpowiedź (interpretacja nr 0115-KDWT.4011. 178.2022.2.AW) otrzymał notariusz, który zatrudnia dwie osoby na podstawie umowy o pracę: sekretarza notarialnego i sekretarkę notarialną. Jego zdaniem oznacza to, że czynności związane z istotą zawodu nie są wykonywane przez niego wyłącznie osobiście. Zadaniem sekretarzy jest m.in. prowadzenie repertoriów wszystkich czynności notarialnych, pisanie dokumentów sporządzanych w kancelarii, sporządzanie i wydawanie wypisów aktów notarialnych, udzielanie interesantom podstawowych informacji i prowadzenie korespondencji. Za wykonywane przez nich zadania odpowiada notariusz. Jego zdaniem, daje mu to prawo do rozliczania się według stawki 15 proc.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał takie stanowisko za nieprawidłowe. Przypomniał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. l ustawy ryczałtowej podatek wynosi 17 proc. przychodów w zakresie wolnych zawodów oraz 15 proc. ze świadczenia usług prawnych, rachunkowo-księgowych i doradztwa podatkowego (PKWiU dział 69), innych niż świadczone w ramach wolnych zawodów.

Fiskus wyjaśnia, że z wolnym zawodem mamy do czynienia, gdy notariusz wykonuje działalność gospodarczą osobiście, czyli bez zatrudniania na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze osób, które wykonują czynności związane z istotą tego zawodu. W takich przypadkach obowiązuje stawka 17 proc.

Warunki do spełnienia

„Aby podatnik mógł zastosować stawkę 15 proc., powinien spełnić dwie przesłanki: a) zatrudnić osobę fizyczną, b) osoba zatrudniona powinna wykonywać czynności związane z istotą zawodu wykonywanego przez pracodawcę”. – wyjaśnił dyrektor KIS.

Jego zdaniem wnioskodawca nie spełnia tych warunków. Czynności sekretarza notarialnego nie mogą być uznane za związane z istotą zawodu notariusza. Notariusz może bowiem rozpocząć wykonywanie go dopiero gdy ukończy wyższe studia, uzyska tytuł magistra, odbędzie aplikację notarialną i złoży egzamin notarialny bądź uzyska uprawnienia w innym trybie przewidzianym w ustawie–Prawo o notariacie. Z interpretacji wynika natomiast, że notariusza mogą zastąpić aplikant notarialny i zastępca notarialny (osoba, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu notarialnego i złożyła ślubowanie).

Zdaniem fiskusa oznacza to, że wnioskodawca wykonuje czynności notarialne wyłącznie osobiście. Nie ma więc podstaw dla zastosowania stawki 15 proc.

Autopromocja
Wyjątkowa okazja

Roczny dostęp do treści rp.pl za pół ceny

KUP TERAZ

Kolega po fachu

Swój podatek obniży natomiast radca prawny zatrudniający na podstawie umowy cywilnoprawnej osobę fizyczną, która złożyła egzamin radcowski i została wpisana na listę wykonujących zawód. Mówi o tym interpretacja nr 0115-KDIT1.4011.47.2022.1.JG. Co istotne, w umowie nie został określony minimalny wymiar zlecenia. Wnioskodawca będzie zlecać , a zleceniobiorca będzie wykonywać zadania zgodnie z zapotrzebowaniem wnioskodawcy.

„Zatrudnienie zleceniobiorcy odpowiada zatrudnieniu aplikanta, a nie personelu pomocniczego, czyli sekretarki, księgowej” – wyjaśnił dyrektor KIS.

Przypomnijmy, że ryczałt płaci się od przychodów, bez odliczenia kosztów. Jest więc korzystny, gdy przedsiębiorca nie ponosi wysokich wydatków związanych z prowadzeniem działalności.

Konrad Piłat,

doradca podatkowy w kancelarii KNDP

Wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych powoduje, że składka zdrowotna jest określona kwotowo, a nie jako procent dochodu. Był to jeden z powodów zwiększonego zainteresowania tą formą opodatkowania w 2022 r. Najwyższa stawka ryczałtu (17 proc.) ma zastosowanie do wolnych zawodów. Nic zatem dziwnego, że podatnicy nie chcą być zaliczani do tej grupy. Z definicji wolnego zawodu wynika, że najważniejsza jest ocena, czy zatrudniane przez podatnika osoby wykonują czynności związane z jego istotą. Z analizowanej interpretacji wynika, że dyrektor KIS rozumie to sformułowanie dość wąsko. Wskazuje, że o inną wykładnię trzeba by walczyć przed sądem. Trudno przewidzieć, z jakim skutkiem. Warto przy tym przypomnieć, że w przyszłym roku problem może już być nieaktualny. MF zapowiadało bowiem gruntowną reformę zryczałtowanego podatku dochodowego.