1 stycznia 2022 r. weszła w życie część przepisów znowelizowanej ustawy akcyzowej, które mają wspierać małych regionalnych producentów napojów alkoholowych, m.in. wina, cydru, nalewek i miodu pitnego. Ustawa zakłada również elektronizację ewidencji, jednak te zmiany zostały przesunięte o rok.

Mali zapłacą połowę

Już od 2022 r. mali niezależni producenci napojów alkoholowych zapłacą 50 proc. stawki akcyzy. Z ulgi skorzystają producenci wina i napojów fermentowanych (np. win owocowych i cydrów) oraz mali producenci wyrobów pośrednich (np. miodów pitnych). Chodzi o winiarnie prawnie i ekonomicznie niezależne od innych producentów wina, nieprodukujące wina na podstawie licencji uzyskanych od innych przedsiębiorców. Wielkość produkcji wina małej winiarni w roku winiarskim nie przekracza 1000 hektolitrów. Możliwości zastosowania obniżonej stawki nie będą mieli podatnicy, którzy wyłącznie rozlewają wino wytworzone przez innych producentów. Podobne zasady objęły małych producentów napojów fermentowanych.

50 proc. podstawowej stawki zapłacą też gorzelnie należące do producentów owoców, produkujące alkohol etylowy z owoców dostarczonych im przez sadowników.

Ministerstwo Finansów wprowadza też zmiany dla małych browarów. Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia rozporządzeniem w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego certyfikat małego browaru będzie dodatkowym warunkiem stosowania ulgi dla tzw. małych browarów. Dotyczy to 50-proc. obniżki akcyzy dla producentów wytwarzających do 200 tys. hektolitrów rocznie. Wzór certyfikatu (określony przez przepisy prawa UE) będzie rodzajem zaświadczenia, że dany podmiot spełnia warunki małego producenta. Rozporządzenie zawiera przepisy przejściowe, które umożliwią dostosowanie się do nowych wymogów.

Jednocześnie 1 stycznia 2022 r. weszły w życie podwyżki akcyzy na alkohol i papierosy. Z wyliczeń MF wynika, że w ich wyniku cena butelki wódki wzrośnie o ok. 1,5 zł, a paczki papierosów o ok. 30 groszy. Podwyżki nie obejmą jednak cydru i perry o zawartości alkoholu do 5 proc.

Czytaj więcej

Nowy rok to wyższa akcyza na używki

Zmiany dla wielu

Ustawa wprowadza też jednak zmiany, które od 2023 r. dotyczyć będą szerokiej grupy podatników. Zakłada bowiem obowiązek prowadzenia ewidencji i innych dokumentacji wyrobów akcyzowych w formie elektronicznej. Taki wymóg będą musieli spełnić przedsiębiorcy m.in. prowadzący składy podatkowe, posiadający status zarejestrowanych wysyłających lub zarejestrowanych odbiorców, nabywający wewnątrzwspólnotowo wyroby akcyzowe, prowadzący księgi kontroli nad produkcją alkoholu etylowego, prowadzący ewidencję suszu tytoniowego, posiadający status podatnika akcyzy od energii elektrycznej.

Chodzi o elektronizację wewnątrzunijnych przemieszczeń wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą, czyli objęcie ich monitorowaniem przy użyciu systemu EMCS. Obecnie przemieszczanie jest monitorowane przy użyciu dokumentów papierowych.

Zgodnie z ustawą, do przemieszczania wewnątrzwspólnotowego wyrobów poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy (z zapłaconą akcyzą lub opodatkowanych zerową stawką), służył będzie e-SAD – elektroniczny uproszczony dokument administracyjny, a nie jak dotychczas papierowy uproszczony dokument towarzyszący. System komputerowy stosowany obecnie przy przemieszczaniu wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy (EMCS) rozszerzony zostanie o przemieszczanie wyrobów dopuszczonych do konsumpcji na terytorium jednego państwa UE i przemieszczanych na terytorium innego państwa w celach handlowych.

Autopromocja
Wyjątkowa okazja

Roczny dostęp do treści rp.pl za pół ceny

KUP TERAZ

Nowością będzie stosowanie zbiorczych dokumentów e-DD do dostaw wyrobów wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy, objętych zerową stawką akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, a także zwrotów wyrobów zwolnionych ze względu na przeznaczenie (np. gazowych).

podstawa prawna: nowelizacja ustawy akcyzowej z 9 grudnia 2021 r. Dz. U. 2021 poz. 2427

Jacek Matarewicz adwokat, doradca podatkowy, partner w Kancelarii Oźóg Tomczykowski

Nowelizacja ustawy akcyzowej implementuje dyrektywy unijne zakładające m.in. skomputeryzowanie procedur wewnątrzunijnych przemieszczeń wyrobów akcyzowych dopuszczonych do konsumpcji, które mają być dostarczone do celów handlowych. To jedna z największych zmian w ostatnich latach. Część przepisów, m.in. zakładających elektronizację ewidencji, wejdzie w życie dopiero w 2023 r. Wbrew pozorom czasu na ich wdrożenie pozostało jednak niewiele i warto zacząć przygotowania jak najwcześniej. Z perspektywy procesów zachodzących w firmie to rewolucja, do której trzeba przygotować nie tylko swoje służby logistyczne i księgowe, lecz przede wszystkim informatyczne. Elektroniczna ewidencja powinna spełniać określone wymagania, m.in. umożliwić wgląd w treść dokonywanych wpisów oraz zapewniać ochronę danych przed zniekształceniem lub utratą.