Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę spółki, której fiskus zarzucił błędne rozliczanie VAT. To kolejne orzeczenie, w którym sąd dopatrzył się tego, że skarbówka sięgnęła po prawo karne skarbowe tylko po to, by zawiesić bieg terminu przedawnienia i dłużej ścigać podatników.

Fiskus uważał, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony 16 grudnia 2019 r. w związku z wszczęciem postępowania o przestępstwo skarbowe. O czym zawiadomił dwa dni później.

Czytaj więcej

Co się zmieniło w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych

Podatniczka zarzuciła, że postępowanie zostało wykorzystane instrumentalnie. Ale fiskus problemu nie widział. Tłumaczył, że nie mógł go wszcząć wcześniej, bo nadal były gromadzone dowody. Urzędnicy przekonywali, że celem postępowania przygotowawczego nie było zawieszenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W ich ocenie nadużycie instytucji wszczęcia postępowania przygotowawczego w celu przedłużenia terminu przedawnienia mogłoby ewentualnie być stwierdzone, gdyby było nieuzasadnione. A o tym nie można mówić w tym przypadku.

Spółka upierała się jednak, że nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a decyzja została wydana i doręczona po upływie terminu. Wniosła o jej uchylenie w całości i wygrała. Kluczowy okazał się właśnie zarzut instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego, które skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.

WSA przypomniał, że w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2021 r. (sygn. I FPS 1/21) ma prawo w ramach kontroli legalności decyzji oceniać przesłanki zastosowania przez fiskusa zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego. A zdaniem sądu w spornej sprawie o możliwym instrumentalnym charakterze postępowania karnoskarbowego świadczy jego wszczęcie na 15 dni przed przedawnieniem zobowiązania.

WSA podkreślił, że w toku ponownego postępowania obowiązkiem fiskusa będzie rozważanie, czy nie doszło do instrumentalnego wykorzystania spornej procedury oraz danie temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Przy czym będzie musiał m.in. przedstawić stosowne dowody i opis czynności karnoprocesowych wskazujących, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego było uzasadnione podejrzeniem popełnienia czynu zabronionego przez podatnika. Zaś oceny tej dokona w oparciu o wytyczne wskazane w uchwale NSA oraz aktualnym orzecznictwie. Zdaniem sądu fiskus powinien odnieść się również do tego, że postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte 15 dni przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Wyrok nie jest prawomocny.

Sygnatura akt: I SA/Gd 928/21