Stanowisko takie zajął dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 16 lipca 2021 r. (0114-KDIP1-2.4012.190.2021.2.RD).

Stan faktyczny

Oddział jest częścią jednostki macierzystej (spółki akcyjnej) z siedzibą w Irlandii. Oddział wykonuje działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie przedmiotu działalności przedsiębiorcy zagranicznego (jednostki macierzystej), do których należy świadczenie usług ubezpieczenia na życie. Centrala razem z niektórymi innymi jednostkami z grupy kapitałowej jest członkiem irlandzkiej grupy VAT. Polski oddział nie należy przy tym do grupy VAT. W toku prowadzonej działalności, Centrala nabywa określone świadczenia dotyczące systemów teleinformatycznych, które są wykorzystywane przez oddział, a ich koszty są przypisywane do działalności tego oddziału. W ocenie Spółki świadczenia, nabywane przez Centralę, których koszty są alokowane do działalności oddziału, jak i świadczenia, którymi oddział wspiera Centralę nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Czytaj więcej

TSUE
Polskie oddziały zagranicznych spółek mogą odzyskać miliony - wyrok TSUE

Oddział nie dysponuje możliwością prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, a prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego. Podmiotem prowadzącym działalność w Polsce pozostaje, pomimo utworzenia i funkcjonowania oddziału w Polsce, przedsiębiorca zagraniczny. Czynności wykonywane pomiędzy oddziałem a macierzystym podmiotem zagranicznym bądź innym oddziałem mają charakter tzw. czynności wewnątrzzakładowych, co skutkuje uznaniem tych czynności za niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W świetle art. 8 ustawy o VAT, czynności wykonywanych w ramach jednego podmiotu gospodarczego będącego osobą prawną, nie można bowiem uznać za świadczenie usług, gdyż nie jest możliwe świadczenie usług „samemu sobie".

W odniesieniu to tak zakreślonego stanu faktycznego uznano, że świadczenia między centralą a oddziałem oraz między oddziałem a centralą nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Oddział nie jest odrębnym podmiotem w stosunku do przedsiębiorcy zagranicznego (jednostki macierzystej), lecz jest jej częścią, a tym samym czynności wykonywane pomiędzy przedsiębiorcą zagranicznym a oddziałem nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu.

Jeden podatnik

Opodatkowanie usług świadczonych między oddziałem a centralą było przedmiotem rozstrzygnięć zarówno ze strony organów krajowych, jak i unijnego Trybunału. Na przykład w jednym z ostatnich wyroków z 11 marca 2021 r. (C 812/19), Danske Bank) TSUE uznał, że w przypadku, gdy wzajemne transakcje mają miejsce między podmiotami tej samej osoby prawnej, w celu przeanalizowania, czy powinny one być opodatkowane na płaszczyźnie VAT należy wziąć pod uwagę ich przynależność do grupy VAT. W przypadku bowiem, gdy oddział lub jednostka macierzysta należą do grupy VAT, to w ocenie unijnego Trybunału powinny być one traktowane jako odrębni podatnicy VAT. Wynika to z faktu, że wówczas stroną transakcji nie jest jednostka macierzysta czy jej zagraniczny oddział, ale sama grupa VAT, której członkiem jest odpowiednio jednostka macierzysta albo jej oddział. Transakcje dokonywane między nimi mogą być zatem objęte zakresem opodatkowania VAT jako odpłatne świadczenie usług.

W odniesieniu natomiast do polskiego systemu VAT i podejścia do rozliczeń na linii oddział – centrala to wydaje się, że polskie organy podatkowe prezentują odmienne stanowisko i przyjmują, że nawet wówczas, gdy jednostka macierzysta jest członkiem grupy VAT, ale polski oddział nie wchodzi w jej skład (tzw. odwrócona Skandia), to rozliczenia między nimi nie podlegają opodatkowaniu VAT z uwagi na fakt, że są to czynności wykonywane w ramach jednego podmiotu. Jest to druga możliwa interpretacja takiej sytuacji, bazująca generalnie na wyroku TSUE z 23 marca 2006 r. (C 210/04, FCE Bank).

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Widać zatem, że wyrok TSUE w sprawie Danske Bank nie wpłynął na zmianę stanowiska polskich organów podatkowych, co do sposobu opodatkowania świadczeń wykonywanych między oddziałem a centralą i organy przychylają się raczej do tez zaprezentowanych w wyroku FCE. Od wyroku w sprawie Danske Bank, Dyrektor Krajowej Informacji Podatkowej wydał co najmniej kilka interpretacji podatkowych, wśród nich również komentowaną, potwierdzające stanowisko, zgodnie z którym polski oddział nie powinien być zobowiązany do rozpoznania importu usług nabytych od jednostki macierzystej, nawet wówczas gdy jest ona częścią zagranicznej grupy VAT.

Oliwia Kasińska radca prawny, konsultantka w Dziale Doradztwa Podatkowego Deloitte

Stanowisko organów najprawdopodobniej ulegnie zmianie wraz z momentem przyjęcia do polskiego porządku prawnego możliwości tworzenia grup VAT, co jest planowane w połowie przyszłego roku. Proponowane w ramach tzw. Nowego Ładu zmiany określają bowiem wprost m.in. sposób rozliczeń VAT pomiędzy oddziałem a centralą. Zapewne wpłynie to na rozliczenia VAT zarówno po stronie podatku naliczonego, jak i należnego wielu firm działających w Polsce za pośrednictwem oddziału.