Firmy mają coraz większe trudności ze znalezieniem odpowiednich pracowników, w tym wykwalifikowanej kadry zarządzającej. Nakręcająca się inflacja i związana z nią rosnąca presja płacowa powoduje, że pracodawcy muszą przekonywać do siebie dodatkowymi świadczeniami czy ułatwieniami. Takie bonusy najbardziej ucieszą jednak skarbówkę, która od lat wyciąga rękę po PIT od nich. I choć początkowo przegrywała spory z podatnikami, teraz triumfuje. W piątek Naczelny Sąd Administracyjny wydał kolejny wyrok wpisujący się trend niekorzystny dla pracowników i pracodawców.

Służbowe M

Sprawa dotyczyła spółki z branży inwestycyjnej. We wniosku o interpretację wyjaśniła, że podpisała z członkami zarządu kontrakty o świadczenie usług zarządzania. Z umów wynikało, że będą oni pełnić swe obowiązki w siedzibie spółki, w miejscach, w których prowadzi działalność, a także w każdym innym w Polsce, jeżeli wymagają tego interesy.

Czytaj więcej

Mieszkanie dla członka zarządu firmy z PIT i składkami ZUS

Z wniosku wynikało, że siedziba spółki znajduje się w jednym mieście, a biuro firmy w innym. W konsekwencji zarząd wykonując swoje obowiązki w różnych miejscach, zmuszany jest do częstych przyjazdów do siedziby.

Firma podkreśliła, że od zarządu wymaga pełnej dyspozycyjności i żeby oszczędzić na noclegach w hotelach, wynajęła mieszkanie dla celów służbowych. Może z niego korzystać członek zarządu na czas wykonywania obowiązków, ale w wymiarze nie większym niż 15 dni w miesiącu. Spółka chciała się upewnić, czy musi potrącać PIT z tytułu nieodpłatnego udostępniania członkom zarządu wynajętego przez nią mieszkania służbowego. Sama uważała, że nie jest to przychód opodatkowany po stronie zarządu.

Inaczej uznał fiskus. Tłumaczył, że „nieodpłatne świadczenia" to wszelkie świadczenia niewymagające opłaty, czyli te, za które się nie płaci. Skoro członkowie zarządu nie ponoszą kosztów najmu mieszkania, to otrzymują świadczenie, które powoduje u nich przysporzenie w majątku. W konsekwencji wartość świadczenia w postaci wynajmu mieszkania finansowanego przez spółkę to nieodpłatne świadczenie, zaliczone do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, tj. art. 13 pkt 7 ustawy o PIT. Na spółce jako płatniku ciąży więc obowiązek obliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na PIT.

Spółka nie zgodziła się z taką wykładnią. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podkreślała, że z jej punktu widzenia bardziej opłacalne jest wynajęcie mieszkania niż rezerwowanie pokojów w hotelu. Nie ma więc podstaw do różnicowania skutków podatkowych od tego, czy członek zarządu nocuje w hotelu czy w  wynajętym mieszkaniu. Odwoływała się też m.in. do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r. w sprawie tzw. nieodpłatnych świadczeń (K 7/13). I choć dotyczy on pracowników, to w jej ocenie powinien mieć zastosowanie do członków zarządu.

Ta argumentacja przekonała WSA, ale już nie NSA, który skasował korzystny dla spółki wyrok i oddalił jej skargę. Jak tłumaczył w ustnych motywach orzeczenia sędzia NSA Jerzy Płusa, nie można zgodzić się z poglądem, że sporne świadczenie jest spełnione wyłącznie w interesie spółki.

Autopromocja
PRENUMERATA 2022

Znacznie więcej o biznesie, finansach oraz prawie

Zaprenumeruj

Czytaj więcej

Mieszkanie dla prezesa to koszt dla spółki

Zmiana trendu

Członek zarządu, zawierając umowę o zarządzanie spółką, podejmuje się określonych zadań i musi być w stanie je wykonać. Zdaniem NSA w opisanym przypadku członek zarządu musiałby ponieść określone wydatki, żeby móc pełnić swoje funkcje, do których dobrowolnie się zobowiązał.

NSA nie przekonał argument, że zapewnienie noclegu gwarantuje optymalne wypełnianie obowiązków, bo menedżer będzie wypoczęty i lepiej zajmie się sprawami spółki. NSA nie ukrywał też, że orzecznictwo w sprawach nieodpłatnych świadczeń dla pracowników zmieniło się jakiś czas temu na korzyść fiskusa. Nie wykluczył co prawda, że trend może się odwrócić, ale sam opowiedział się za jego kontynuacją.

Wyrok jest prawomocny.

Sygnatura akt: II FSK 167/19

Artur Nowak, radca prawny, partner w kancelarii DZP Domański Zakrzewski Palinka

Opodatkowanie różnego rodzaju świadczeń zapewnianych pracownikom nieodpłatnie od lat budzi wątpliwości i spory. Niestety, trend w orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny się zmienił i nie jest on już korzystny dla podatników i zatrudniających ich firm, co potwierdza komentowany wyrok. W spornej sprawie spółka ma biuro w jednym mieście i siedzibę w drugim. Członek zarządu mieszka w miejscowości, w której znajduje się biuro spółki. Oba miejsca są w równym stopniu odpowiednie do zarządzania. Na jej tle pojawia się bardziej generalne pytanie, do którego momentu mamy do czynienia ze zwykłą podróżą służbową, która nie powinna powodować powstania przychodu w związku z zapewnieniem noclegu członkowi zarządu, a w którym mamy do czynienia z klasycznym benefitem mieszkaniowym. I choć nie można wykluczyć, że sądy administracyjne będą musiały się odnieść do tego aspektu sprawy, to na razie zapewniając darmowy nocleg pracownikowi, trzeba liczyć się z koniecznością opodatkowania takiego świadczenia PIT.