[b]Spółka z o.o. jest właścicielem budynku, który wynajmuje. Jeden z najemców nie płacił czynszu, więc wypowiedziano mu umowę najmu i skierowano pozew do sądu. Czy niepłacony przez tego najemcę czynsz po rozwiązaniu umowy najmu będzie przychodem należnym spółki? Jakie skutki będą w VAT?[/b]

Według art. 12 ust. 3c [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=3EC0892953EAF58605FEE453B6E7CBF6?id=115893]ustawy o CIT[/link], jeżeli strony ustalą, że usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku.

Ponieważ umowa najmu została zakończona, to nie należy naliczać z tego tytułu przychodu. Spółce przysługuje roszczenie o odszkodowanie odpowiadające poniesionej stracie w związku z bezumownym korzystaniem z lokalu.

Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=3EC0892953EAF58605FEE453B6E7CBF6?id=115893]ustawy o CIT[/link] będzie ono przychodem dopiero w momencie jego otrzymania. W takim wypadku spółka nie świadczy usługi i tym samym odszkodowanie nie będzie wynagrodzeniem za usługę najmu.

Tym samym nie będzie też podlegało VAT, bowiem nie zaistnieje żadna z czynności podlegających opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=172827]ustawy o VAT[/link].

Natomiast do momentu zakończenia umowy najmu spółka powinna wykazywać przychód należny (nawet jeśli nie otrzymała zapłaty), bowiem zobowiązanie najemcy wynikało z tej umowy. Spółka wówczas świadczyła również usługę podlegającą VAT.

Potwierdza to [b]decyzja Izby Skarbowej w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowy w Pile z 9 maja 2008 r. (P1-P-443/0009/08).[/b]

Czytamy w niej:

„W sytuacji gdy po zakończeniu stosunku zobowiązaniowego najemca nie chce opuścić nieruchomości, a wynajmujący czyni wszelkie starania dążąc do wydania rzeczy, zasadne jest przyjęcie, że pomiędzy wynajmującym i korzystającym bezumownie z tej nieruchomości nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne.

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Świadczenie podatnika, nieoparte na tytule prawnym, wskazującym obowiązek świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach nie jest płatnością za świadczenie usługi, lecz rekompensatą za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością i wynikłe z tego tytułu szkody.

[b]Odmiennie natomiast należy oceniać sytuację, gdy po zakończeniu umowy dotychczasowy najemca nadal użytkuje lokal za zgodą właściciela (chociażby dorozumianą, ale wyrażoną w sposób dostatecznie czytelny), płacąc z tego tytułu określone kwoty.[/b]

Uwzględnić w takim wypadku należy, że na podstawie art. 674 kodeksu cywilnego, jeżeli po upływie terminu oznaczonego w umowie najemca używa nadal rzecz za zgodą wynajmującego, poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nieoznaczony.

[b] Taka sytuacja wskazuje na kontynuację dotychczasowego stosunku zobowiązaniowego, który nadal podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług”.[/b]