- Spółka z o.o. obniżyła w styczniu 2018 r. stawki amortyzacyjne od środków trwałych o połowę. Czy w styczniu 2019 r. będzie mogła jeszcze bardziej obniżyć ich amortyzację? – pyta czytelniczka.

Czytaj także: Amortyzacja bilansowa i podatkowa - cele

Obniżoną stawkę amortyzacji można nie tylko podwyższyć, ale również jeszcze bardziej obniżyć. W przypadku gdy podatnicy mają nierozliczoną stratę z lat ubiegłych, jak również gdy przewidują, że poniosą stratę za rok bieżący, ewentualnie przywidują, że nie osiągną odpowiednich dochodów w przyszłym roku, wówczas warto, aby rozważyli obniżenie stawek amortyzacji środków trwałych. Pozwala to bowiem na zmniejszenie kosztów podatkowych, dzięki czemu możliwe jest osiągnięcie wyższego dochodu umożliwiającego zrekompensowanie strat. Jednocześnie, gdy sytuacja się poprawi, można wrócić do wyższych stawek. Na obniżonych w takiej sytuacji stawkach firma nic nie traci. Wydłuża się tylko okres amortyzacji, ale koszty amortyzacji dostosowane są do spodziewanych przychodów firmy i do możliwości odliczenia strat.

Tylko dla środków trwałych

Możliwość obniżenia stawek amortyzacyjnych daje art. 16i ust. 5 ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem podatnicy mogą obniżać podane w Wykazie stawek amortyzacyjnych (dalej: wykaz) stawki dla poszczególnych środków trwałych. Stawki można zmienić począwszy od miesiąca, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji albo od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego. Możliwość obniżenia dotyczy stawek podanych w wykazie, a więc jest zarezerwowana tylko dla środków trwałych (a nie wartości niematerialnych i prawnych) amortyzowanych na podstawie art. 16i ust. 1 ustawy o CIT, tj. metodą liniową przy użyciu stawek z wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do tej ustawy.

Niestety możliwość obniżenia stawki nie dotyczy środków trwałych, dla których przyjęto indywidualną stawkę amortyzacji. Przepis art. 16i ust. 5 ustawy o CIT umożliwia bowiem tylko zmianę stawki liniowej określonej w wykazie.

Degresywnie

W przypadku amortyzacji degresywnej odpisów amortyzacyjnych można dokonywać od wartości początkowej maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 3–6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) oraz środków transportu, z wyłączeniem samochodów osobowych, w pierwszym podatkowym roku ich używania przy zastosowaniu stawek podanych w wykazie, podwyższonych o współczynnik nie wyższy niż 2,0, a w następnych latach podatkowych od ich wartości początkowej pomniejszonej o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne, ustalonej na początek kolejnych lat ich używania (art. 16k ust. 1 ustawy o CIT). Dopiero począwszy od roku podatkowego, w którym tak określona roczna kwota amortyzacji miałaby być niższa od rocznej kwoty amortyzacji obliczonej przy zastosowaniu metody określonej w art. 16 ust. 1, tj. przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w wykazie. podatnicy dokonują dalszych odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 16i. A zatem dopiero gdy środek trwały amortyzowany degresywnie mógłby być amortyzowany metodą liniową według stawki z wykazu, można zastosować obniżenie stawki wynikające z art. 16i ust. 5 ustawy o CIT.

Stosowanie współczynnika

Autopromocja
SZKOLENIE ONLINE

Prawne uwarunkowania prowadzenia e‑sklepu w 2022 roku

WEŹ UDZIAŁ

Ponieważ obniżenie dotyczy tylko stawek z wykazu, to nie dotyczy środków trwałych amortyzowanych przy użyciu współczynników >patrz ramka.

Dopiero w przypadku gdyby zaistniały okoliczności uzasadniające rezygnację z tych współczynników i powrotu do stawki z wykazu przed pierwszym miesiącem następnego roku podatkowego, to można by te stawki obniżyć. Musiałby zatem nastąpić zbieg tych okoliczności oraz podjęcia decyzji o obniżeniu stawek z wykazu od pierwszego miesiąca następnego roku podatkowego.

Szybki postęp techniczny

Zgodnie z art. 16i ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT stawki podane w wykazie podatnicy mogą podwyższać dla maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 4–6 i 8 KŚT, poddanych szybkiemu postępowi technicznemu, przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 2,0. Według zaś art. 16i ust. 4 ustawy o CIT podatnicy ci mogą zrezygnować ze stosowania tego współczynnika począwszy od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego. W przypadku tych środków trwałych możliwa jest zatem jednoczesna rezygnacja ze współczynnika i powrót do stawki z wykazu oraz dalsze obniżenie tej stawki z wykazu począwszy od pierwszego miesiąca następnego roku podatkowego. Możliwość obniżenia stawki nie dotyczy zatem również środków trwałych amortyzowanych przy użyciu współczynników. W przypadku maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 4–6 i 8 KŚT poddanych szybkiemu postępowi technicznemu możliwa jest jednak jednoczesna rezygnacja ze współczynnika i obniżenie stawki wynikającej z wykazu.

Wszystkie albo tylko niektóre

W świetle art. 16i ust. 5 ustawy o CIT obniżenie stawek można zastosować w stosunku do środków trwałych pozostających już w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych lub w stosunku do środków trwałych wprowadzonych po raz pierwszy do tej ewidencji, np. w związku z ich niedawnym zakupem. Nie ma obowiązku, aby obniżać stawkę dla wszystkich środków trwałych. Można to zrobić tylko dla niektórych wybranych środków trwałych. Podatnik może sobie wybrać środki trwałe, do których zastosuje obniżone stawki. Potwierdza to interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 września 2018 r. (0111-KDIB1-3.4010. 420.2018.1.MBD).

Do dowolnie niskiej wysokości

Obniżyć stawkę amortyzacji środków trwałych można do dowolnie niskiej wysokości, nawet gdy taka stawka nie odzwierciedla ich ekonomicznego zużycia. Obniżenie stawki powoduje że wydłuża się okres amortyzacji danego środka trwałego, przy czym odpisy są kosztami uzyskania przychodu w całym wydłużonym okresie amortyzacji. Potwierdzają to interpretacje Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 września 2018 r.(0111-KDIB1-3.4010.417. 2018.1.MBD; 0111-KDIB1-3.4010.418.2018.1.MBD oraz 0111-KDIB1-3.4010.419. 2018.1.MBD).

Zgodnie z art. 16h ust 4 ustawy o CIT podatnicy mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych w równych ratach co miesiąc albo w równych ratach co kwartał, albo jednorazowo na koniec roku podatkowego. Natomiast według przytoczonego już art. 16i ust. 5 tej ustawy zmiany stawki dokonuje się począwszy od miesiąca, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji albo od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego. Obniżenie stawki może więc także dotyczyć nowo nabytych środków trwałych począwszy od miesiąca, w którym zostały one wprowadzone do ewidencji, co potwierdza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 września 2018 r. (0111-KDIB1-3.4010.365. 2018.1.MBD). Gdy podatnik nie obniży stawki dla takiego środka w tym momencie, może to zrobić od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego. W przypadku pozostałych środków trwałych obniżenie takie jest możliwe tylko od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego. Wskazuje na to również interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 września 2018 r. (0111-KDIB1-3.4010.416.2018. 1.MBD).

W zależności od potrzeb

Ponieważ zmiana stawki dla środków trwałych wprowadzonych do ewidencji jest możliwa od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego,to w zależności od potrzeb podatnik w całym okresie amortyzacji danego środka trwałego może zmieniać stawkę, obniżając ją bądź podwyższając. Pojęcie „zmiana" nie oznacza, że podatnik uprzednio obniżone stawki może tylko podwyższać. Może on również od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego dalej je obniżać. Stanowisko takie potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 18 września 2018 r. (0111-KDIB1-3.4010. 416.2018. 1.MBD).

Pogorszone warunki albo intensywne używanie

Na podstawie art. 16i ust. 2 ustawy o CIT podatnicy mogą stawki podane w wykazie podwyższać:

1) dla budynków i budowli używanych w warunkach:

a) pogorszonych – przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 1,2;

b) złych – przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 1,4;

2) dla maszyn, urządzeń i środków transportu, z wyjątkiem morskiego taboru pływającego, używanych bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych albo wymagających szczególnej sprawności technicznej, przy zastosowaniu w tym okresie współczynników nie wyższych niż 1,4.

Zgodnie natomiast z art. 16i ust. 3 ustawy o CIT w razie wystąpienia bądź ustania warunków uzasadniających podwyższenie tych stawek, ulegają one podwyższeniu lub obniżeniu od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające te zmiany.

podstawa prawna: art. 16h ust.4, 16i, art. 16k ust. 1 oraz załącznik nr 1 do ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. DzU z 2018 r. poz. 1036 ze zm.)