W obu wypadkach argumentacja jest taka sama – przychodem jest już sama możliwość skorzystania z bezpłatnie udostępnionych przez zakład pracy świadczeń, bez względu na to, czy w rzeczywistości pracownik będzie czerpał z nich korzyści.

O zmianie stanowiska ministra finansów świadczą najnowsze interpretacje. Uchylają one wcześniejsze, korzystne dla podatników odpowiedzi. [b]Przykładem jest pismo z 22 stycznia 2009 r. (DD3/033/KDJ/09/PK-29)[/b].

[srodtytul]Izba skarbowa: to nie przychód[/srodtytul]

Chodziło o odpowiedź izby skarbowej z 2007 r. Firma, która zwróciła się z pytaniem, organizowała swoim pracownikom dojazdy do pracy. Polegało to na zamówieniu w firmie transportowej kursów busów. Jeździły one na określonych przez zakład pracy trasach i w uzgodnionych godzinach. Osoby zatrudnione w firmie mogły korzystać z bezpłatnego transportu na podstawie indywidualnej przepustki. Pracodawca nie zamierzał, ze względu na trudności praktyczne, ewidencjonować, kto i kiedy korzysta z transportu. Celem takich działań było podniesienie atrakcyjności zatrudnienia oraz pozyskanie nowych pracowników spoza miejscowości, gdzie znajduje się siedziba firmy.

W udzielonej w 2007 r. interpretacji Izba Skarbowa w Poznaniu przyznała pracodawcy rację. Uznała, że w takiej sytuacji u pracownika nie powstaje podlegający opodatkowaniu przychód. To dlatego, że nie jest możliwe ustalenie wartości świadczenia przypadającego na poszczególnego pracownika. Zakład pracy nie powinien więc pobierać zaliczek na podatek dochodowy.

W piśmie z 22 stycznia 2009 r. minister finansów zmienił tę korzystną dla pracodawcy i jego pracowników interpretację.

[srodtytul]Minister: trzeba zapłacić podatek[/srodtytul]

Uznał, że jednak jest to przychód, który zwiększa wynagrodzenie. Od jego wartości trzeba więc pobierać i odprowadzać zaliczkę, a podatnik musi wykazywać go w zeznaniu rocznym. Minister finansów zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione, to wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się według cen zakupu.

Z kolei art. 12 ust. 1 ustawy o PIT stanowi, że do przychodów ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych zalicza się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. W szczególności są to: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona. Przychodem są także świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika oraz wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Na podstawie tych przepisów minister finansów uznał, że wartość otrzymanego od pracodawcy świadczenia w postaci sfinansowania przewozu pracownika do pracy jest przychodem ze stosunku pracy. Podlega więc opodatkowaniu. Zdaniem fiskusa podatek powinien zapłacić każdy pracownik, który otrzymał przepustkę uprawniającą do bezpłatnego przejazdu do pracy. W piśmie czytamy bowiem: „... okoliczność, czy pracownicy w równym stopniu będą korzystać z wykupionego przez pracodawcę świadczenia, pozostaje bez znaczenia dla powstania po ich stronie przychodu z tego tytułu. (...) Pracownicy osiągną przychód z tytułu otrzymania uprawnienia do korzystania z usługi zakupionej przez pracodawcę”.

[b]Minister finansów zwrócił uwagę na wyrok NSA z 3 czerwca 1998 r. (I SA/Ka 1719/96).[/b] Zgodnie z tym orzeczeniem ewentualne trudności towarzyszące indywidualizacji świadczeń na rzecz poszczególnych pracowników nie mogą wpływać na byt i zakres obowiązku podatkowego.

[srodtytul]Firma zaliczy wydatki do kosztów[/srodtytul]

Przedsiębiorca, który zdecyduje się zapłacić za przejazdy pracowników bez przeszkód, zaliczy poniesione wydatki do kosztów uzyskania przychodów. [b]Potwierdzają to liczne interpretacje. Przykładem jest odpowiedź Izby Skarbowej w Poznaniu z 2 grudnia 2008 r. (ILPB3/423-548/08-2/MC).[/b] Z pytaniem wystąpiła spółka, która podjęła decyzję o organizowaniu dla swoich pracowników transportu z miejsca zamieszkania do zakładu produkcyjnego i z powrotem. Pracownicy pokrywają jedynie część kosztów przejazdu. W tym celu pracodawca zawarł z firmą transportową umowę o świadczenie usług przewozu pracowników.

Izba skarbowa zgodziła się, że wydatki na zapewnienie tych przewozów pracowniczych są kosztem uzyskania przychodów pracodawcy. Spełnione są bowiem warunki określone w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, który definiuje koszty uzyskania przychodów.

[srodtytul]Jeśli za darmo, to bez VAT[/srodtytul]

Organizowanie darmowego dojazdu dla pracowników budzi także wątpliwości co do sposobu rozliczania VAT. Interpretacje w tym zakresie są korzystne dla firm: pozwalają odliczać VAT z faktur od firm transportowych i jednocześnie uznają, że świadczone usługi nie podlegają VAT. [b]Problemem tym zajmowała się m.in. Izba Skarbowa w Poznaniu w odpowiedzi z 26 lutego 2008 r. (ILPP2/443-185/07-2/GZ)[/b]. Z wnioskiem wystąpiła firma z branży ogrodniczej, która ponosi wydatki na zapewnienie transportu do pracy swoim pracownikom.

Izba potwierdziła, że w takiej sytuacji może ona odliczyć VAT z faktur otrzymanych od firmy transportowej. To dlatego, że w ponad 99 proc. dokonuje czynności opodatkowanych, a przewóz pracowników i ich praca będą w całości służyły czynnościom opodatkowanym (produkcja i sprzedaż warzyw i kwiatów). Wynika to z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony.

Jednocześnie izba skarbowa zgodziła się, że świadczona dla pracowników usługa nie podlega VAT. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlegają bowiem: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Od nieodpłatnego świadczenia usług VAT trzeba naliczać tylko w sytuacjach określonych w art. 8 ust. 2 ustawy. Przepis ten wskazuje na wszelkie nieodpłatne świadczenia usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia VAT należnego o naliczony.

Izba skarbowa uznała, że przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji opisanej we wniosku, bo zakup usługi transportu pracowników jest związany z działalnością opodatkowaną firmy. [b]W uzasadnieniu wskazała na wyrok ETS z 16 października 1997 r. (C-258/1995).[/b] Stwierdzono w nim: „Artykuł 6(2) VI Dyrektywy należy interpretować w taki sposób, aby usługi przewozu świadczone nieodpłatnie na rzecz pracowników przez pracodawcę na odcinku od miejsca zamieszkania do miejsca pracy z wykorzystaniem samochodu służbowego traktowane były jako wykonywane zasadniczo na osobiste potrzeby pracowników, a zatem do celów innych niż cele prowadzonej działalności. Przepisu tego jednak nie stosuje się w określonej sytuacji, np. w przypadku wystąpienia trudności w zapewnieniu innych odpowiednich środków transportu przy zmianie miejsca wykonywania pracy, lub gdy charakter prowadzonej działalności wymusza na pracodawcy zapewnienie transportu dla pracowników. W tym przypadku usługi przewozu nie są wykonywane na potrzeby inne niż związane z prowadzoną działalnością. Nie ma w tej sytuacji znaczenia fakt, iż pracodawca nie przewozi pracownika własnym pojazdem, lecz zleca innemu pracownikowi świadczenie usług przewozu jego własnym samochodem”.

[srodtytul]Częściowo odpłatne – opodatkowane[/srodtytul]

Inaczej wyglądają rozliczenia VAT, gdy pracownicy ponoszą częściową odpłatność za dojazdy do pracy. Zdaniem fiskusa wtedy od świadczonych usług trzeba naliczać VAT. [b]Tak wynika z interpretacji Izby Skarbowej w Poznaniu z 13 marca 2008 r. (ILPP1/443-484/07-3/MK).[/b] Pracodawca, który zwrócił się z pytaniem, pobiera zryczałtowaną opłatę od pracowników, którym zapewnia dojazd do pracy. W ten sposób pokrywa tylko część kosztów przewozu.

Zdaniem izby skarbowej w takiej sytuacji dochodzi do odpłatnego świadczenia usług, ponieważ „świadczenie, które jest tylko częściowo odpłatne, jest w dalszym ciągu odpłatnym”. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest obrót. W tym wypadku będzie to kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Podstawą opodatkowania będzie więc kwota należna od pracowników z tytułu świadczenia usługi dowozu do i z miejsca pracy pomniejszona o podatek należny. Usługi transportowe (przewóz osób) świadczone na rzecz pracowników (dowóz do pracy) podlegają opodatkowaniu według stawki 7 proc., jeżeli mieszczą się w grupowaniu PKWiU 60.23 „usługi pasażerskiego transportu lądowego pozostałe” – poz. 144 załącznika nr 3 do ustawy o VAT.

[ramka][b]Przedsiębiorca jedzie do pracy na koszt firmy[/b]

Przedsiębiorca, który prowadzi indywidualną działalność gospodarczą, może zaliczać do kosztów firmy wydatki na dojazdy do firmy. [b]Potwierdza to m.in. interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 12 czerwca 2008 r. (ITPB1/415-221/08/DP).[/b]

Z pytaniem wystąpił właściciel firmy opodatkowanej na podstawie księgi przychodów i rozchodów. Codziennie dojeżdża do firmy prywatnym samochodem osobowym niewprowadzonym do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Odpowiedź potwierdza, że wydatki z tym związane mogą być zaliczone do kosztów działalności gospodarczej, o ile dojazdy z miejsca zamieszkania do miejsca jej wykonywania są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania firmy. Trzeba też pamiętać, że konieczne jest prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdów i rozliczanie kosztów w ramach wynikających z niej limitów.[/ramka]

[i]masz pytanie, wyślij e-mail do autora

[link=mailto:k.pilat@rp.pl]k.pilat@rp.pl[/link][/i]