Przedsiębiorca (osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą) zamierza zorganizować konkurs na najlepszego sprzedawcę. Będą w nim mogli wziąć udział nie tylko pracownicy przedsiębiorcy, ale również pracownicy jego kontrahentów oraz współpracujący z przedsiębiorcą w ramach własnych firm przedstawiciele handlowi. Czy przedsiębiorca jest obowiązany do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od wartości nagród? – pyta czytelnik.

Przychody z tytułu wygranych w konkursach są co do zasady opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10 proc. (zob. art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT). Do poboru tego podatku obowiązane są jako płatnicy podmioty wręczające nagrody (najczęściej organizatorzy konkursów).

Zwolnienie dla wygranej w radiowym quizie

Wyjątek od zasady opodatkowania wygranych w konkursach dotyczy wygranych w konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja) oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza kwoty 760 zł. Takie wygrane są zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT.

Zwolnienie to jednak nie ma zastosowania w sytuacji opisanej przez czytelnika, gdyż konkurs nie jest organizowany i emitowany (ogłaszany) przez środki masowego przekazu. Nie jest też konkursem z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu.

Trzy grupy

W przedstawionej sytuacji nagrody w konkursie mogą być przekazane trzem grupom osób: pracownikom przedsiębiorcy, pracownikom jego kontrahentów oraz kontrahentom przedsiębiorcy będącymi osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą.

Najprostsza jest sytuacja w przypadku nagród przekazywanych pracownikom kontrahentów przedsiębiorcy – od wartości nagród przedsiębiorca jako płatnik obowiązany jest pobrać 10-proc. zryczałtowany podatek dochodowy.

Ze stosunku pracy...

Autopromocja
Historia Uważam Rze

Teraz z darmową dostawą i e‑wydaniem gratis!

ZAMÓW

W przypadku nagród przekazywanych pracownikom przedsiębiorcy pojawia się pytanie, czy przychód z tego tytułu jest przychodem ze stosunku pracy. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o PIT do przychodów ze stosunku pracy zalicza się bowiem każde świadczenie, które zostało otrzymane w związku z pozostawaniem w stosunku pracy z danym pracodawcą (zob. przykładowo interpretację Izby Skarbowej w Katowicach z 14 czerwca 2010 r., IBPBII/1/415-251/ 10/BD).

W przeszłości organy podatkowe przyjmowały najczęściej, że decydujące znaczenie w tej kwestii ma to, czy wygrana w konkursie jest konsekwencją wykonywania obowiązków pracowniczych. Obecnie jednak w wyjaśnieniach organów podatkowych dominuje stanowisko, że decydujące znaczenie ma to, czy konkurs kierowany jest wyłącznie do pracowników, czy też mogą w nim brać udział również inne osoby niebędące pracownikami. Tylko w tym pierwszym przypadku przychody z tytułu nagród w konkursach uznaje się za przychody ze stosunku pracy (zob. przykładowo interpretację Izby Skarbowej w Poznaniu z 20 grudnia 2010 r., ILPB1/415-1058/10-2/IM), niezależnie od tego, czy udział w konkursie pozostaje w związku z zakresem obowiązków wynikających ze stosunku pracy (zob. przykładowo interpretację Izby Skarbowej w Warszawie z 14 grudnia 2012 r., IPPB2/415-857/12-2/JG).

Inaczej organy podatkowe traktują konkursy, w których oprócz pracowników przedsiębiorcy udział mogą brać inne osoby.

...albo z innych źródeł

Przychody z nagród w takich konkursach są zdaniem organów podatkowych przychodami z innych źródeł (zob. art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o PIT), które co do zasady opodatkowane są 10-proc. zryczałtowanym podatkiem dochodowym (zob. art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT). Stanowisko takie zajmują na ogół organy podatkowe, czego przykładem może być interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 5 sierpnia 2008 r. (IPPB2/415-698/08-4/MG) czy interpretacja Izby Skarbowej w Łodzi z 1 lutego 2013 r. (IPTPB1/415-675/12-2/KO). W pierwszej z tych interpretacji czytamy, że „gdy konkurs będzie adresowany zarówno do pracowników, jak i osób, które nie są pracownikami wnioskodawcy, możliwość wzięcia udziału w konkursie nie będzie wynikać z łączącego wnioskodawcę z laureatami konkursu stosunku pracy. Zatem w tym przypadku będziemy mieli do czynienia z konkursem w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych".

Taka właśnie sytuacja ma miejsce w przedstawionym stanie faktycznym. Jeżeli zatem przyjęlibyśmy stanowisko aktualnie reprezentowane przez organy podatkowe, to także w przypadku nagród w konkursie przekazywanych własnym pracownikom przedsiębiorca obowiązany byłby pobierać 10-proc. zryczałtowany podatek dochodowy.

Gdy zwycięży firma

Z kolei w przypadku nagród w konkursie przekazywanych kontrahentom przedsiębiorcy będącym osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą pojawia się wątpliwość, czy przychodów z nagród osiąganych przez te osoby nie należy traktować jako przychodów z działalności gospodarczej. W takim przypadku przedsiębiorca nie pobierałby 10-proc. zryczałtowanego podatku dochodowego od wartości nagród.

W kwestii tej wypowiedział się niedawno Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z 20 stycznia 2015 r. (II FSK 232/13) czytamy, że „nie ma żadnych podstaw, aby z zakresu znaczeniowego zwrotu frazeologicznego „»wygrane w konkursach« wyłączyć nagrody związane z działalnością gospodarczą. (...) Gdyby ustawodawca z zakresu art. 30 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. chciał wyłączyć nagrody i wygrane otrzymane w konkursach związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez ich uczestników, uczyniłby to poprzez stosowny zapis w treści tego przepisu. Brak takiego zapisu oznacza, że związek konkursu z działalnością gospodarczą podatnika nie wpływa na sposób opodatkowania wygranej (nagrody) (...) W konsekwencji za uprawniony należy uznać wniosek, że jeżeli skarżąca spółka organizuje przedsięwzięcie spełniający wymogi przypisane właśnie konkursowi, to otrzymane przez uczestników wygrane stanowią przychód z konkursu. Tego zaś rodzaju przychód podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym bez względu na fakt, czy uzyskał go przedsiębiorca czy też osoba nieprowadząca działalności gospodarczej". Oznacza to, że również w tym zakresie od wartości przekazywanych nagród przedsiębiorca, o którym mowa, jest obowiązany pobierać 10-proc. zryczałtowany podatek dochodowy.

Trzeba potrącić

Reasumując – od wartości nagród przekazywanych wszystkim trzem grupom osób uczestniczących w konkursie przedsiębiorca będzie obowiązany pobierać 10-proc. zryczałtowany podatek dochodowy. Nie ma tu bowiem zastosowania zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT, a jednocześnie we wszystkich trzech przypadkach wygrane w konkursie zalicza się do przychodów, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT.

Autor jest doradcą podatkowym