- Pracownik zatrudniony na umowę o pracę na czas określony, tzw. pracownik sezonowy, spełnia warunki nabycia emerytury. Nie przedłużymy z nim umowy o pracę. Czy musimy wypłacić mu odprawę pieniężną? – pyta czytelnik.

Odprawa pieniężna – w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia – przysługuje pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na jedno z tych świadczeń (art. 921 kodeksu pracy). Prawo do takiej odprawy nabywa się tylko raz.

Czytaj także: Odprawa emerytalna a przejście na emeryturę

Kodeks pracy nie zawiera definicji pracownika sezonowego. W praktyce uznaje się, że chodzi o etatowca, który pracuje przez określoną część roku, w związku z konkretnym sezonem, porą roku, a także warunkami atmosferycznymi. Taka praca ma więc z zasady charakter tymczasowy i przejściowy. Ponieważ ta definicja nie wynika bezpośrednio z k.p., przyjmuje się, że w zakresie prawa pracy zatrudnienie sezonowe należy traktować na takich samych zasadach, jak „zwykłe".

Dwa warunki

Prawo do odprawy pieniężnej zależy od jednoczesnego spełnienia dwóch przesłanek, tj.:

- ustania stosunku pracy, niezależnie od trybu (np. rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem czy na mocy porozumienia stron) oraz

- nabycia uprawnień rentowych lub emerytalnych.

Musi zatem zachodzić związek przyczynowo-skutkowy między tymi zdarzeniami.

Pracownik nabywa prawo do odprawy emerytalnej z momentem ustania stosunku pracy, jeżeli uprawnienia do emerytury zostały potwierdzone decyzją ZUS.

Autopromocja
Wyjątkowa okazja

Roczny dostęp do treści rp.pl za pół ceny

KUP TERAZ

Sformułowanie „przejście na emeryturę" należy interpretować w kategoriach obiektywnych, czyli po stwierdzeniu, że pracownik faktycznie korzysta z emerytury po ustaniu zatrudnienia, a nie w subiektywnych – tj. przez uznanie, że rozstrzygające dla uzyskania prawa do odprawy emerytalnej są deklaracje pracownika o zamiarze ubiegania się o emeryturę.

Rodzaj umowy bez znaczenia

Prawo do odprawy pieniężnej nie zależy od charakteru umowy (na czas określony / na czas nieokreślony) ani od czasu trwania umowy terminowej (kilka tygodni, miesięcy czy dłużej). Prawo do tej wypłaty przysługuje również niezależnie od tego, w jakiej porze roku trwało zatrudnienie na umowę na czas określony. Istotne jest bowiem, aby rozwiązanie stosunku pracy doprowadziło do skorzystania przez pracownika z przysługujących mu uprawnień z ubezpieczenia społecznego.

Odprawa pieniężna przysługuje pracownikowi także wówczas, gdy przechodzi na wcześniejszą emeryturę. Nie przysługuje natomiast w przypadku nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Bez prawa do świadczenia

Pracownik nie ma prawa do odprawy emerytalnej, gdy jego stosunek pracy ustaje m.in. wskutek wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, ale z przyczyn leżących po stronie pracownika czy rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę bez wypowiedzenia. W tej sytuacji podwładny nie może otrzymać odprawy, ponieważ rozwiązanie stosunku pracy nie następuje w związku z przejściem przez niego na emeryturę.

Inaczej mówiąc, nie ma tu podstawowego związku, który gwarantuje zatrudnionemu nabycie prawa do świadczenia. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z 2 grudnia 2011 r. (III PK 48/11) oraz w wyroku z 26 listopada 2013 r. (II PK 60/13).

— Zygmunt Łobejko

Konieczny związek przyczynowo-skutkowy

Najtrudniejszym do spełnienia warunkiem jest wykazanie związku zachodzącego między ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę lub rentę.

Związek ten może mieć charakter:

- czasowy – gdy rozwiązanie stosunku pracy zbiega się w czasie z nabyciem prawa do świadczenia, niezależnie od przyczyn rozwiązania umowy,

- przyczynowy – gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje dlatego, że pracownikowi przysługuje prawo do emerytury lub renty,

- czasowo-przyczynowy – gdy przyczyną rozwiązania stosunku pracy jest nabycie prawa do emerytury lub renty i rozwiązanie stosunku pracy następuje w chwili przyznania świadczenia,

- funkcjonalny – gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje wprawdzie przed ustaleniem prawa do świadczenia emerytalno-rentowego, ale przyznanie świadczenia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej ustanie zatrudnienia.