Publikacja partnera: Ministerstwo Zdrowia

Przykłady to świetnie przygotowana kadra medyczna, programy profilaktyczne ukierunkowane na najczęstsze problemy zdrowotne Polaków, rozwój opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dzieci i młodzieży oraz placówki medyczne dostosowane do osób ze szczególnymi potrzebami.

Ochrona zdrowia przede wszystkim

Możliwość wydatkowania Funduszy Europejskich przyznanych Polsce na lata 2014–2020 potrwa do końca 2023 roku. Już teraz na każdym kroku widać efekty unijnego wsparcia, którego jednym z kluczowych beneficjentów jest sektor ochrony zdrowia. Tworzenie spójnej Europy w wymiarze społecznym to realizacja szeregu działań polegających na poprawie organizacji udzielania opieki medycznej, przeciwdziałaniu negatywnym trendom demograficznym czy zwiększaniu jakości kształcenia na kierunkach medycznych. Co istotne, poprzez skierowanie strumienia unijnego wsparcia na zwiększenie dostępności do profilaktyki zdrowotnej Fundusze Europejskie posłużyły kształtowaniu wśród Polaków świadomości dbania o zdrowie.

Na inicjatywy wzmacniające sektor ochrony zdrowia w skali całego kraju, w tym zapewniające lepszą dostępność do profilaktyki, łatwiejsze korzystanie ze świadczeń czy efektywniejsze warunki kształcenia kadry medycznej, przeznaczono wsparcie z Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014–2020, w wysokości ponad 525 mln euro. Efektem unijnej pomocy było m.in. wprowadzenie wielu programów profilaktycznych ukierunkowanych na wczesne wykrywanie chorób cywilizacyjnych.

Ze środków unijnych finansowane są m.in. programy doszkalające dla personelu medycznego

Ze środków unijnych finansowane są m.in. programy doszkalające dla personelu medycznego

Marcin Zieba

Aby zadbać o zdrowie polskich pacjentów, Fundusze Europejskie przeznaczono np. na realizację programu profilaktyki reumatoidalnego zapalenia stawów, programu profilaktyki przewlekłych bólów kręgosłupa czy programu profilaktyki chorób kardiologicznych. Unijne pieniądze umożliwiły też wprowadzenie programów ukierunkowanych na wczesną diagnostykę chorób nowotworowych, które ze względu na aktualne trendy epidemiologiczne są kluczowe dla ograniczenia przedwczesnej śmiertelności i dezaktywizacji zawodowej Polaków. Wart podkreślenia jest fakt, iż programy profilaktyczne realizowane w ramach Funduszy Europejskich uzupełniły dostępne już świadczenia finansowane z budżetu państwa.

Dbałość o medyków

Odpowiedzią na postępujący trend starzenia się społeczeństwa było skierowanie unijnego dofinansowania na realizację wielu projektów z zakresu kształcenia kadry medycznej. Pracownicy medyczni są podstawą każdego systemu zdrowia i stanowią główne zasoby warunkujące poziom dostępności i jakości usług medycznych. Jako flagowe działanie w tym zakresie należy wskazać tworzenie centrów symulacji medycznej, czyli specjalnych centrów dydaktycznych, w których studenci kierunków medycznych uczą się na specjalnych symulatorach pacjentów.

W praktyce centra symulacji medycznej mogą odwzorowywać np. salę porodową wyposażoną w zaawansowany symulator porodowy, w której studenci mają możliwość doskonalenia praktycznych umiejętności odbioru porodu. Dzięki Funduszom Europejskim przyznanym na lata 2014–2020 łącznie powstało 79 centrów symulacji medycznej i – co najważniejsze – zostały one zlokalizowane w każdym województwie.

Istotną grupą odbiorców unijnego wsparcia są osoby posiadające już tytuł medyczny, ale którym ze względu na potrzeby epidemiologiczno-demograficzne należało zapewnić możliwość dalszego doskonalenia. Z kształcenia dofinansowanego ze środków unijnych mogły skorzystać m.in. pielęgniarki i położne czy lekarze współpracujący z placówkami Podstawowej Opieki Zdrowotnej.

Należy zaznaczyć, że w 2020 r. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój 2014–2020 został zasilony dodatkową pulą środków w wysokości 72,86 mln euro, pochodzących z unijnego instrumentu REACT-EU, przyjętego w celu przeciwdziałania skutkom pandemii Covid-19. W rezultacie dzięki dodatkowym środkom możliwa była intensyfikacja działań wzmacniających kadry medyczne. Wdrożone zostały np. specjalistyczne projekty dydaktyczne, które mają na celu wzbogacenie systemu opieki zdrowotnej o wysoko wyspecjalizowaną kadrę medyczną w zakresie opieki nad pacjentem z chorobą zakaźną.

Wsparcie reformy

Aby zapewnić polskim pacjentom jak najlepszą opiekę medyczną, spora pula unijnych środków została przeznaczona na działania projakościowe, których celem jest m.in. wsparcie deinstytucjonalizacji opieki nad osobami zależnymi oraz przetestowanie opieki koordynowanej. Na szczególną uwagę zasługują tutaj inicjatywy, których celem było dofinansowanie kształcenia specjalizacyjnego z psychologii klinicznej i psychoterapii dzieci i młodzieży.

Szkolenia specjalizacyjne, trwające cztery lata, skierowane zostały przede wszystkim do osób z wykształceniem okołomedycznym, tak aby zwiększyć liczbę specjalistów niosących fachową pomoc psychologiczną i psychoterapeutyczną. Dofinansowanie tych szkoleń ze środków unijnych stanowiło uzupełnienie działań resortu zdrowia, finansowanych ze środków krajowych, które wdrażane są w celu zapewnienia młodym ludziom możliwości uzyskania pomocy psychologicznej jak najszybciej i jak najbliżej ich miejsca zamieszkania.

Koncentracja unijnego wsparcia na zdrowiu psychicznym dzieci i młodzieży miała wzmocnić możliwości systemu na wczesne reagowanie na pojawiające się problemy i redukować odsetek młodych pacjentów wymagających hospitalizacji na oddziałach psychiatrycznych.

Dostępność Plus dla zdrowia

Zapewnienie pacjentom odpowiedniego wsparcia wymagało też zwiększenia dostępności placówek medycznych dla osób ze szczególnymi potrzebami, wśród których należy wymienić m.in. osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, kobiety w ciąży, a nawet dzieci. Fundusze Europejskie wsparły projekt „Dostępność Plus dla zdrowia”, czyli jedną z największych inicjatyw o zasięgu ogólnopolskim, której celem jest wprowadzanie w placówkach Podstawowej Opieki Zdrowotnej i szpitalach udogodnień umożliwiających swobodny dostęp do usług medycznych.

W praktyce udział w projekcie oznacza dla placówek możliwość pozyskania środków finansowych m.in. na budowę wind i podjazdów, utworzenie miejsc parkingowych dla osób z niepełnosprawnością, zakup czytników ekranu, tabletów z oprogramowaniem wspierającym komunikację, systemów wspomagających słuch i ułatwiających odbiór wyraźnego dźwięku czy też sprzętu pozwalającego świadczyć usługi bezpośrednio w domu pacjenta.

Te i inne udogodnienia, które można wdrożyć w placówkach, pozycjonują projekt „Dostępność Plus dla zdrowia” wśród ważnego segmentu inicjatyw wspierających innowacje w ochronie zdrowia. Dodatkowo udział w projekcie „Dostępność Plus dla zdrowia” umożliwia personelowi placówek udział w szkoleniach z komunikacji z osobami ze szczególnymi potrzebami, które organizuje Ministerstwo Zdrowia. Do tej pory w szkoleniach tych wzięło udział prawie 1000 pracowników placówek medycznych. Wartość projektu to 346 milionów złotych, z czego dofinansowanie unijne stanowi aż 291 milionów. Planuje się, że dzięki udziałowi w projekcie „Dostępność Plus dla zdrowia” swoją dostępność dla osób ze szczególnymi potrzebami zwiększy 250 placówek Podstawowej Opieki Zdrowotnej oraz 72 szpitale.

Niebawem planowane jest nowe rozdanie unijnych środków. Zakłada się, że unijne fundusze – podobnie jak w poprzedniej perspektywie – zostaną skierowane również na rozwój ochrony zdrowia.

Publikacja partnera: Ministerstwo Zdrowia