Materiał powstał we współpracy ze Stowarzyszeniem Krajowa Unia Producentów Soków (KUPS)

Sadownicy mają powody do zmartwień. Planowane zmiany w ustawie o podatku cukrowym niosą szereg zagrożeń od utraty konkurencyjności droższych w produkcji wartościowych napojów z owoców i warzyw bez dodatku cukru, przez zmniejszenie udziału tych produktów w koszyku konsumenckim na rzecz tańszych napojów, po ograniczenie zapotrzebowania na owoce i warzywa od krajowych producentów – i to w czasach kurczenia się rynków zbytu – mówi Julian Pawlak, prezes Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków (KUPS). Regulacja jest także wewnętrznie sprzeczna – woda i sok sprzedawane oddzielnie pozostaną wyłączone z opłaty cukrowej, a napój, który jest połączeniem obu składników – będzie opodatkowany daniną cukrową.

Julian Pawlak, prezes KUPS

Julian Pawlak, prezes KUPS

Konferencja uzgodnieniowa nie przyniosła korzystnych rozstrzygnięć dla sadowników. Ministerstwo Zdrowia wraz z resortem finansów nie zrezygnowali ze szkodliwych planów opodatkowania opłatą cukrową wartościowych produktów bez dodanego cukru. Nektary, soki wzbogacone witaminami i napoje z co najmniej 20 proc. zawartością soku z owoców czy warzyw bez dodatku cukru, planuje się opodatkować daniną cukrową. Stowarzyszenie KUPS i organizacje reprezentujące sadownictwo oraz przetwórstwo owoców i warzyw zwracają uwagę na negatywne skutki tych zmian dla sadowników, przetwórców i konsumentów.

Grudniowa konferencja uzgodnieniowa bez pozytywnych rozstrzygnięć

Podczas ubiegłorocznej konferencji uzgodnieniowej nie spełniono prośby organizacji przemysłu i sadowników o doprecyzowanie definicji napoju w taki sposób, by jednoznacznie wykluczyć opodatkowanie cukru naturalnego zawartego w soku z owoców, innych niż soki 100 proc. Kością niezgody pozostała wykładnia Ministerstwa Zdrowia, które twierdzi, że napoje typu woda + sok (np. 70 proc. soku i 20 proc. wody, bez dodanego cukru czy substancji słodzących), powinny podlegać opłacie cukrowej. Podczas gdy każde z nich, z osobna – jako woda i sok – pozostają zwolnione z tej opłaty.

- Dlaczego opodatkowywać mieszankę dwóch składników (wody i soku), gdy te same produkty sprzedawane oddzielnie są zwolnione z tego podatku? Trudno przystać na przewrotną logikę, w myśl której, cukier naturalnie obecny w soku przestaje być uważany za naturalny ...z chwilą dodania do tego soku wody – podkreśla Julian Pawlak, prezes Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków.

W toku uzgodnień międzyresortowych uczestniczy także Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Resort wspierając sadowników i przetwórców, zwrócił uwagę na konieczność zapewnienia konkurencyjnych warunków dla krajowej branży owoców, warzyw oraz otrzymanych z nich napojów i nektarów bez dodatku cukru. Opinię resortu odpowiedzialnego za rolnictwo na razie nie podzielają autorzy ustawy.

Podatek cukrowy strąci Polskę z pozycji lidera produkcji owoców i warzyw

Branża obawia się, że podatek cukrowy ograniczy zbyt na surowce od polskich dostawców owoców i warzyw. To poważny problem dla całego krajowego rynku sadowniczego.

– Polska jest jednym z największych producentów owoców i warzyw w Europie (zaraz po Hiszpanii i Włoszech) i jednym z największych na świecie. Ma zatem naturalne zaplecze do produkcji wartościowych napojów z owoców i warzyw, czego efektem jest szeroki wybór różnorodnych soków, nektarów, smoothie i napojów z owoców i warzyw. Unikalne receptury tych produktów, doceniają konsumenci w Polsce i w Europie Południowo–Wschodniej. Dodatkowe obciążenia fiskalne nakładane przez polskiego ustawodawcę, doprowadzą do zahamowania tego trendu i spadku zapotrzebowania na krajowe owoce i warzywa do produkcji soków, nektarów i napojów z sokiem w kraju i zagranicą – przekonuje przedstawiciel branży sokowniczej.

- Rosnące opłaty, duża konkurencyjność rynku i codzienna walka o rynek zbytu – to tylko nieliczne z szeregu argumentów podnoszonych przez przedsiębiorców, by nie dokładać kolejnych obciążeń w postaci nowych podatków – dodaje prezes KUPS.

- Obawiamy się, że wprowadzenie opłaty cukrowej przypieczętuje upadłość wielu przetwórni i gospodarstw – a są to wielopokoleniowe, rodzinne biznesy z bogatą tradycją i uznanymi recepturami napojowymi o wartościowych składnikach odżywczych pochodzących z owoców i warzyw, z których są produkowane – podkreśla Julian Pawlak.

Przetwórstwo i produkcja soków, nektarów i napojów z sokiem z lokalnych owoców i warzyw o unikalnych recepturach jest domeną polskiego sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Już od lat 70-tych firmy znane są z produkcji pasteryzowanych nektarów i napojów z wysokim udziałem soków i przecierów na bazie krajowych owoców (jabłka, czarna porzeczka, wiśnia, malina).

MF dokręca podatkową śrubę

Wokół dyskusji nt. polityki podatkowej państwa, ważny jest także aspekt prozdrowotny związany z konsumpcją napojów. Polska charakteryzuje się z jednej strony najwyższym w całej Europie udziałem napojów z wysoką zawartością owoców i warzyw, a z drugiej stosunkowo niskim spożyciem na tle Starego Kontynentu napojów gazowanych.

- Jest to ewenement na skalę europejską. Konsumenci w Polsce chętnie sięgają po napoje bogate w składniki pochodzące z owoców i warzyw. Sukcesywnie rośnie również liczba i udział soku z owoców i warzyw w produkcji soków, nektarów i napojów. Korzystają na tym wszyscy, od producentów owoców i warzyw, przetwórców, po konsumentów – podkreśla prezes Stowarzyszenia.

Umiejętne sterowanie elementami fiskalnymi wpływa na otoczenie gospodarcze. W przypadku sadownictwa i ogrodnictwa warto posłużyć się przykładem ekonomiki upraw czarnej porzeczki. Ostatnie kilka lat do 2020 r. to malejące zapotrzebowanie rynku na ten owoc, także spowodowane mniejszą konsumpcją nektarów i napojów z udziałem czarnej porzeczki. Gdy w 2020 r. wprowadzono daninę cukrową, produkty te zostały objęte częściową ochroną, co wpłynęło na wzrost ich spożycia, ze względu na niższą cenę w porównaniu do innych napojów. Efektem był wzrost zapotrzebowania na owoce czarnej porzeczki i dynamiczny wzrost ich ceny w skupie.

KUPS apeluje o utrzymanie wykluczenia z opłaty cukrowej wartościowych nektarów i napojów z wysoką zawartością soku bez dodatku cukru i słodzików.

Materiał powstał we współpracy ze Stowarzyszeniem Krajowa Unia Producentów Soków (KUPS)