Prawie jak Netflix

Zanim powieść została pięknie wydana w formie imponujących ksiąg, Prus publikował Lalkę w postaci gazetowego serialu na łamach warszawskiego „Kuriera”. Pierwszy odcinek ukazał się 29 września 1887 roku, a ostatni w maju 1889 roku. Fani losów Wokulskiego, Łęckiej i Rzeckiego musieli jednak wykazać się dużą cierpliwością. Prus często wyjeżdżał, więc odcinki publikowano bardzo nieregularnie. Istniało nawet ryzyko, że historia się urwie. Autor, zanim zasłynął z Lalki, był bardzo poczytnym felietonistą i przenikliwym komentatorem codziennego, warszawskiego życia. Nic dziwnego, że po „Kuriera” z nową historią Prusa sięgano bardzo chętnie.

Co jest z tym tytułem nie tak?

To pytanie spędzało sen z powiek czytelnikom i krytykom literackim współczesnym Prusowi. Jeśli na lekcji polskiego masz wyjaśnić znaczenie powieściowego tytułu, to cóż… Od dwóch wieków znawcy nie zajęli oficjalnego stanowiska. Inwencja twórcza jest więc mile widziana! A co o tytule mówił sam Prus? Historię planował opatrzyć tytułem Trzy pokolenia. Miał on zwrócić uwagę na kluczowe postaci, czyli Rzeckiego, Wokulskiego i Ochockiego – trzech idealistów o różnych pomysłach na przyszłość świata. Autor zmienił jednak zdanie. Tłumaczył to w następujący sposób: „W powieści Lalka znajduje się rozdział poświęcony procesowi o kradzież lalki (…). Otóż taki proces miał miejsce w Wiedniu. A ponieważ fakt ten wywołał w moim umyśle skrystalizowanie się, sklejenie się całej powieści, więc przez wdzięczność użyłem wyrazu „Lalka” za tytuł”. Wyjaśnienie banalnie proste! Ale na szczęście nie wyczerpuje bogactwa skojarzeń i interpretacji.

Lalka ciągle żywa

Bohaterowie Prusowej powieści żyją nie tylko na jej kartkach. Czytelnicy zadbali, aby w pewien sposób wyszli oni na ulice Warszawy. Na jednej z kamienic przybito ciekawą tablicę pamiątkową. Głosi ona: „W tym domu mieszkał w latach 1878-79 Stanisław Wokulski, postać powołana do życia przez Bolesława Prusa w powieści pt. Lalka. Uczestnik powstania 1863, były zesłaniec syberyjski, były kupiec i obywatel m.st. Warszawy. Filantrop i uczony, urodzony w roku 1832”.

Od 2012 roku można w Warszawie odbyć spacer śladami powieściowych bohaterów. Idziemy m.in. przez Krakowskie Przedmieście (tam stał sklep Wokulskiego), przez Stare Miasto i oczywiście przechodzimy koło Teatru Wielkiego, w którym 24 marca 1877 roku Wokulski po raz pierwszy ujrzał ukochaną Łęcką. Literacki szlak prowadzi w sumie przez 25 miejsc związanych z Lalką.

Powieść Prusa została przetłumaczona na 23 języki (m.in. japoński, chiński, niderlandzki i esperanto). To sprawia, że kariera Lalki jest porównywalna do sukcesu największych światowych klasyków literatury, np. Pani Bovary Flauberta czy Anny Kareniny Tołstoja.

Materiał Promocyjny