Krzysztof Jaraczewski, który wraz z Radosławem Kacprzakiem, stworzył koncepcję kompleksu muzealno-edukacyjnego, tłumaczył: „Jest ona oparta na dwóch filarach, którymi są dworek »Milusin« oraz nowy budynek muzeum z nowoczesną przestrzenią wystawową, zaprojektowany tak, aby był nierozłącznie powiązany z domem rodzinnym Piłsudskiego, jego unikatową atmosferą, a także z otaczającym go lasem i ogrodem. Aby nie zdominować wielkością dworku – większa część kubatury nowego gmachu muzeum została ukryta pod ziemią, a część nadziemna jest wtopiona w zieleń”.

Kamień węgielny został położony 9 listopada 2016 roku. Po niemal czterech latach budowy, 14 sierpnia 2020 roku, w stulecie Bitwy Warszawskiej oraz zwycięstwa w wojnie z bolszewicką Rosją, gmach muzealny został otwarty. Znajduje się w nim wystawa stała, zatytułowana „Dla Rzeczypospolitej. Józef Piłsudski 1867-1935”. Twórcy wystawy położyli nacisk na zabytkowe artefakty, w tym szczególnie na pamiątki po Marszałku, gdyż to one szczególnie mocno wpływają na wyobraźnię zwiedzających, promieniują duchem czasów, z których pochodzą. Na wystawie można zobaczyć więc koszulkę chrzcielną Józefa Piłsudskiego, jego kurtkę mundurową mundur, buławę marszałkowską, szablę podarowaną przez oficerów I Brygady Legionów, maskę pośmiertną Marszałka, a także bazaltowy Słup Pamięci z pola bitwy pod Kostiuchnówką na Wołyniu. Oszczędnie natomiast zastosowano multimedia, były one jednak niezbędne, gdy dla zilustrowania narracji brakowało zabytków i archiwalnych zdjęć. Choć na wystawie nie znajdują się inscenizacje prawdziwych miejsc, nie oznaczało to jednak rezygnacji z prezentowania replik oraz modeli nieistniejących lub zaginionych przedmiotów i obiektów. Na wystawie znalazły się więc niewielka makieta dworu Piłsudskich w Zułowie na Wileńszczyźnie, ukazująca jego wnętrza, a także niektóre ordery zagraniczne nadane Marszałkowi. Nowatorskim rozwiązaniem wystawienniczym są projekcje na wielkoformatowych ekranach.

Materiał Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, fot. Marcin Czechowicz

Materiał Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, fot. Marcin Czechowicz

Zespół kuratorski jest autorem scenariusza wystawy stałej, ukazującej działalność Józefa Piłsudskiego i jego myśl polityczną, koncentrującą się wokół idei walki o niepodległość Ojczyzny, odrodzenia i obrony Rzeczypospolitej. Wystawa dzieli się na galerie przedstawiające kolejne etapy życia Marszałka. Józef Piłsudski był nazywany w rodzinie Ziukiem i taki tytuł ma galeria opowiadająca o jego młodości, którą spędził w Zułowie i w Wilnie. Nazwa galerii „Wiktor” nawiązuje do konspiracyjnego pseudonimu Piłsudskiego - działacza niepodległościowej Polskiej Partii Socjalistycznej. Galeria „Komendant” przestawia go jako inicjatora przygotowań do walki zbrojnej o niepodległość i dowódcę I Brygady Legionów Polskich. W 1918 roku Piłsudski stanął na czele odrodzonego państwa polskiego i był zwycięskim wodzem w wojnie z bolszewicką Rosją, dlatego też kolejne galerie noszą nazwy „Naczelnik” i „Marszałek”. Ostatnia galeria - „Symbol” ukazuje dziedzictwo Piłsudskiego i przejawy pamięci o nim. W tej galerii znajduje się instalacja Jakuba Woynarowskiego i Fundacji Instytut Architektury. Główną częścią instalacji jest replika baldachimu nad wejściem do wawelskiej krypty pod wieżą Srebrnych Dzwonów, w której znajduje się trumna Marszałka. Czas zwiedzania wystawy to około dwie godziny.

Projekt wystawy stałej, autorstwa konsorcjum Ralph Appelbaum, WXCA i Platige Image uzyskał w 2021 roku nagrody: Gold Muse! w konkursie MUSE Design Awards, w kategorii Interior Design i nagrodę przyznaną przez Design Zentrum - Red Dot Design Award. Wystawa otrzymała również nagrodę GRAND PRIX podczas gali „Wydarzenie Muzealne Roku Sybilla 2020” oraz pierwszą nagrodę w kategorii „Nowe i zmodernizowane wystawy stałe”.

Materiał Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, fot. Piotr Ostrowski

Materiał Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, fot. Piotr Ostrowski

10 listopada 2021 roku, po latach prac nad odtworzeniem wnętrz „Milusina”, z wykorzystaniem zachowanych i odnalezionych elementów jego wyposażenia, dokonano otwarcia dworku. Profesor Grzegorz Nowik, zastępca dyrektora muzeum, przemawiając podczas uroczystości powiedział, że dom Piłsudskich jest „symbolem odzyskania własnego domu rodzinnego po wielu latach tułaczki człowieka bezdomnego, a jednocześnie symbolem odrodzonej Rzeczpospolitej, gdyż wraz z ponownym pojawieniem się Polski na mapie Europy, wszyscy odzyskaliśmy dom rodzinny. Józef Piłsudski pisał, że wszystkie najpiękniejsze chwile w jego życia wiązały się właśnie ze wspomnieniem zamieszkiwania w »Milusinie«.

Szczegóły dotyczące oferty muzeum oraz informacje na temat zakupu biletów są dostępne na stronie muzeumpilsudski.pl,  w zakładce „Zaplanuj wizytę”. Program zajęć edukacyjnych natomiast w zakładce „Edukacja”. Muzeum prowadzi też dwa portale internetowe: bazę danych „Żołnierze Niepodległości” zolnierze-niepodleglosci.pl oraz archiwum społeczne „Sulejówek po sąsiedzku” sulejowekposasiedzku.pl.

Materiał Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, fot. Piotr Ostrowski

Materiał Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, fot. Piotr Ostrowski

Muzeum Józefa Piłsudskiego jest instytucją kultury współprowadzoną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Fundację Rodziny Józefa Piłsudskiego.

Materiał Promocyjny