Partner relacji Philips Polska

Tak wynika z dyskusji „Zielone szpitale – ku zielonej transformacji”, która odbyła się w ramach Światowego Forum Miejskiego WUF11 w Katowicach.

Eksperci środowiska naukowego, ustawodawczego i medycznego dyskutowali o możliwościach implementacji prośrodowiskowych rozwiązań oraz przedstawili rekomendacje dla polskiej ochrony zdrowia pod kątem zrównoważonych i ekologicznych działań nie tylko produktowych, ale także systemowych i operacyjnych.

„Brudna” ochrona zdrowia

Kamil Wyszkowski, przedstawiciel krajowy i dyrektor wykonawczy United Nations Global Network Poland, prezentując wyniki raportu „Zielone szpitale”, który powstał przy współpracy ONZ Global Compact Network Polska z firmą Philips, podkreślił, że stworzenie takiego dokumentu było konieczne, nie tylko po to, aby zainicjować dyskusję, ale także by umożliwić wdrożenie rozwiązań systemowych, które pozwolą na obniżenie energochłonności miast.

Zaznaczył, że szpitale są wyjątkowym elementem infrastruktury miejskiej, bez której miasta nie są w stanie funkcjonować. Przytoczył dane mówiące o tym, że szpitale są jednym z najsilniej energochłonnych elementów miasta, generując 4,4 proc. emisji CO2, czyli 6 gigaton rocznie. Połączone w jedno „hospital state”, stanowiłyby piątego największego emitenta na świecie, a realizacja porozumienia paryskiego mogłaby obniżyć emisje z opieki zdrowotnej o 70 proc.

Przypomniał też, że w państwach wysoko rozwiniętych większość życia spędzamy w budynkach, dlatego szczególnie istotne jest, aby upewnić się, że są w odpowiedniej kondycji, nie spełniając definicji sick building syndrome, czyli budynku, który np. nie posiada właściwej wentylacji, odpowiedniego oświetlenia itd. Podkreślił, że w raporcie zwrócono szczególną uwagę na kwestie fundamentalne, czyli rodzaj energochłonności szpitali oraz możliwości jej obniżenia.

Dodał, że w ślad za raportem mają pójść działania uzgodnieniowe po to, aby w kontekście szpitali miejskich, powiatowych oraz wojewódzkich podjąć z Narodowym Funduszem Zdrowia i Ministerstwem Zdrowia Rozmowę na temat tego, jak zaprogramować środki finansowe w ramach m.in. Renovation Wave for Europe Strategy i New European Bauhaus.

Wyszkowski zaznaczył, że na przystosowanie systemu opieki zdrowotnej do zmian klimatycznych obecnie przeznacza się jedynie 0,3 proc. funduszy skierowanych na walkę ze zmianami klimatycznymi. Podkreślił, że aby zmierzać w kierunku zrównoważonej ochrony zdrowia, należy skupić się na wdrożeniu posiadanego raportu oraz analizy wokół niego.

– Naszą wspólną ambicją jest rozpoczęcie w Polsce dialogu, który będziemy kontynuować na COP27 w Szarm el-Szejk w Egipcie, i zadbanie o to o to, żeby właśnie ten element energochłonności szpitali mocno uwypuklić – powiedział Wyszkowski, dodając, że istotne jest zadbanie, aby o stworzonym raporcie „nie zapomniano”.

Autopromocja
Subskrybuj nielimitowany dostęp do wiedzy

Unikalna oferta

Tylko 5,90 zł/miesiąc


WYBIERAM

Aparatura w obiegu zamkniętym

Michał Grzybowski, prezes Philips Polska, oświadczył, że firma stawia na recykling i planuje do 2025 roku przejść na produkcję w 50 proc. w obiegu zamkniętym.

Czy to możliwe, aby szpital stał się całkowicie neutralny klimatycznie? Zdaniem prezesa Philips Polska jest to nie tylko wykonalne, ale też konieczne, aby wyjść ze schematu, w którym sektor ochrony zdrowia przyczynia się do degradacji środowiska, co z kolei prowadzi do ponad 4 milionów śmierci na całym świecie.

Izabela Domogała, członek Zarządu Województwa Śląskiego szóstej kadencji, uważa, że dobrym pomysłem byłoby stworzenie komponentu do raportu w kontekście konsolidacji usług medycznych. Podkreśliła, że konieczne jest dokonanie obliczeń w zakresie tego, jak zmienić szpitale znajdujące się w starszych budynkach w obiekty zeroemisyjne i przypomniała, że od wybuchu pandemii koronawirusa wielokrotnie okazywało się, że w szpitalach brakuje tak podstawowych elementów wyposażenia, jak gniazda z tlenem.

– Poszłabym w to, żeby bardziej uporządkować kwestię szpitalnictwa w ogóle, bo trzeba myśleć o tym, że ochrona zdrowia to nie są budynki, tylko ludzie. Czy rzeczywiście modernizować to, co mamy, czy iść takim modelem światowym, gdzie bodajże w Stanach Zjednoczonych co kilka dekad burzy się szpitale dlatego, że stwierdza się, że one mają w swoich ścianach na tyle dużo bakterii, że trzeba je zburzyć i zbudować na nowo – powiedziała.

Domogała przypomniała, że na tle Unii Europejskiej Polska posiada niewiele obiektów oferujących opiekę długoterminową i jednym z priorytetów powinna być konsolidacja usług medycznych.

– Jesteśmy społeczeństwem, którego jest coraz mniej, szczególnie jeżeli chodzi o Europę. Już nie mamy tej populacji wysokiej, więc trzeba dopasowywać te budynki w taki sposób, żeby one rzeczywiście były zeroemisyjne, bo to jest bardzo ważne, ale nie myśleć o tym jako o ochronie zdrowia, nie myśleć o tym jako o budynkach, tylko myśleć o tym jako o ludziach – stwierdziła, potwierdzając, że konsolidacja powinna zostać przeprowadzona nie tylko w wymiarze organizacyjnym, ale również infrastrukturalnym.

Przestarzałe szpitale

Dr hab. Iwona Kowalska-Bobko, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego, podkreśliła, że definiując zrównoważony system ochrony zdrowia, należy pamiętać, że jest to system będący w stanie zabezpieczyć najważniejsze funkcje, takie jak udzielanie świadczeń zdrowotnych w warunkach, również kryzysowych, czyli właśnie pandemii, wojny czy innych kryzysów. Przy zachowaniu tych najważniejszych zasad, takich jak równa dostępność do świadczeń zdrowotnych czy też sprawiedliwa dystrybucja różnego rodzaju zasobów. To jest to zrównoważenie systemowe.

Zauważyła, że w kontekście zielonych szpitali wiele mówi się o sposobie pozyskiwania energii, ale niewiele o zasobach ludzkich i motywacji do pracy.

– Efektywność to jest bardzo ważna cecha, również zielonego szpitala. Tymczasem niestety w dokumentach strategicznych o tym bardzo mało, trochę lepiej o technologiach i lekach, ale słabo o finansowaniu – mówiła prof. Kowalska-Bobko.

Przypomniała, że co piąty szpital w Polsce ma 70 lat, co stanowi infrastrukturę pełną wyzwań w kontekście zmian na ekologiczną. Jest to jednak korzystne, nie tylko z uwagi na oszczędność, ale również zdrowie publiczne.

– Zielone szpitale to takie, , które redukują koszty operacyjne budynków, infrastruktury o prawie 9 proc., które zwiększają obłożenie o 3,5 proc., które dodatkowo wzmacniają wartość budynków o 7,5 proc. Ale uwaga, to, co było dla mnie ważniejsze od ochrony zdrowia, to jest to, że zielone szpitale to szpitale, w których zmniejsza się zachorowalność na takie choroby jak grypa, astma czy bóle głowy do 90 proc. – podkreśliła.

Dagmara Brzeziecka, reprezentantka Departamentu Strategii w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, przyznała, że w Krajowej Polityce Miejskiej 2030 brakuje konkretnej strategii dotyczącej zrównoważonej ochrony zdrowia. Potwierdziła, że dostępność opieki zdrowotnej ma się rozwijać, aby miasta były zdrowym miejscem dla życia i rozwoju mieszkańców, co jest szczególnie istotne z uwagi na starzenie się społeczeństwa i rosnącą liczbę osób 85+.

Zauważyła też, że w przypadku wielkopowierzchniowych szpitali istotne jest zastanowienie się, czy jego umieszczenie stanowi najbardziej efektywne wykorzystanie terenu.

Ochrona środowiska to profilaktyka

Dr Sławomir Wysocki, dyrektor placówki uznawanej za wzorowy model szpitala zrównoważonego, podkreślił, że wg danych z 2019 roku w Polsce było 5 tys. ofiar śmiertelnych zanieczyszczenia powietrza, a kraj znajduje się w czołówce najbardziej zanieczyszczonych w Europie, z 36 miastami pośród 50 najbardziej zanieczyszczonych na kontynencie.

– Ochrona środowiska jest niczym innym jak działaniem profilaktyki zdrowotnej, co jest wpisane w statut i działania statutowe wielu szpitali, więc my nie robimy nic innego poza realizacją działań statutowych. Zauważyliśmy bardzo ważną rzecz – każde działanie proekologiczne przynosi wymierne korzyści ekonomiczne – powiedział Wysocki, przytaczając szereg przykładów, takich jak wykonanie rozbudowy powierzchni rehabilitacji pulmonologicznej w systemie modułowym, z materiałów ekologicznych, które można poddać recyklingowi.

– Są korzyści ekonomiczne, o których powiedziałem wymierne, ale są korzyści, których nie da się przełożyć na złotówki czy euro. To jest nasze zdrowie, więc warto w to inwestować – stwierdził dyrektor szpitala.

Joanna Węgrzynowska, menedżer ds. ESG w Departamencie Komunikacji Korporacyjnej i Zrównoważonego Rozwoju, oświadczyła, że wśród placówek Lux Medu zeroemisyjność stanowi priorytet, a cele w tym zakresie są wyznaczone. Podkreśliła rolę digitalizacji oraz wprowadzania energetyki z OZE, poinformowała też, że w ramach ograniczania emisji do końca 2022 roku 60 proc. floty samochodów firmy ma być zeroemisyjne, przeprowadzana jest też regularna ocena efektywności energetycznej placówek.

Michał Kępowicz, Government and Public Affairs Leader w Philips Healthcare, zauważył, że istnieje wiele możliwości wprowadzania przyjaznych dla klimatu rozwiązań technologicznych dla szpitali, takich jak telekonsultacje, pozwalające zaoszczędzić 3,5–9 kg CO2 na wizytę. Podkreślił, że korzystanie z platformy, za pomocą której dzięki kwestionariuszom cyfrowym można ocenić wraz z pacjentem zasadność wizyty stacjonarnej, pozwoliło w Holandii zmniejszyć o 30 proc. ilość niepotrzebnych hospitalizacji i o 74 proc. częstotliwość operacji.

Nathalie Laure Roebbel, kierownik ds. jakości powietrza i zdrowia w Światowej Organizacji Zdrowia, zauważyła, że konieczne jest obniżenie emisji CO2, a system opieki zdrowotnej musi być coraz bardziej odporny na zmiany klimatu, co mocno wykazała pandemia Covid-19.

Partner relacji Philips Polska