Dr Michał Laszczkowski, prezes Fundacji Dziedzictwa Kulturowego przypomina, że Nowy Dwór powstał prawdopodobnie na przełomie XV i XVI wieku. Miasteczkiem został zapewne w latach 30-tych XVI wieku, bowiem „mieszczanie nowodworscy" wzmiankowani są w 1539 roku. - Najważniejszą jednak datą w dziejach miasta jest rok 1578, kiedy król Stefan Batory nadał przywilej na prawo miejskie magdeburskie oraz herb. Od tego czasu do 1892 roku Nowy Dwór posiadał pełnię praw miejskich. W 1892 roku wszedł nowy Statut Miejski, który za miasta na terenie guberni grodzieńskiej uznał tylko Białystok, Bielsk, Goniądz i Sokółkę, a 16 innych miast w tym Nowy Dwór uznano za miasteczka, pozostały one jednak gminami miejskimi – dodaje dr Michał Laszczkowski.

Po odzyskaniu niepodległości w 1919 roku Nowy Dwór zaliczono do miast w powiecie sokólskim, województwa białostockiego. Reforma administracyjno-miejska z lat 1933-1934, której zadaniem było ujednolicenie statusu różnych miejscowości spowodowała, iż w 1934 roku 28 miasteczek w woj. białostockim, w tym 13 obecnie w Polsce, a 15 poza jej granicami spadło do roli wsi, w tym i Nowy Dwór.

Obecny proboszcz nowodworskiej parafii ks. kanonik Jan Trochim porządkując i przeglądając stare chorągwie kościelne razem z radną Krystyną Kulmaczewską rozpoznali zabytkową chorągiew miejską Nowego Dworu. Przetrwała ona II Wojnę Światową, obecność wojsk niemieckich i sowieckich, a także okres sprawowania władzy komunistycznej.

- Haft Orła, napis „Miasto i Magistrat Nowy Dwór 1925", wizerunek Najświętszej Maryi Panny jednoznacznie wskazuje na unikatowe odkrycie i autentyczność pochodzenia chorągwi – uważa dr Laszczkowski.

Właśnie chorągiew została uroczyście przekazana na ręce wójta Andrzeja Humiennego, który zapowiedział wpisanie jej do rejestru zabytków, konserwację oraz wyeksponowanie w siedzibie gminy. Do uczestników uroczystości list skierował prezydent RP Andrzej Duda: „Bardzo się cieszę, że w tym szczególnym czasie obchodów jubileuszu stulecia odrodzenia się, obrony i odbudowy niepodległej Rzeczypospolitej społeczność lokalna przeżywa tak niezwykłe wydarzenie". Prezydent zwrócił uwagę, że w miejscowości już 500 lat temu: „zaczęli się osiedlać ludzie różnych wyznań: katolicy, prawosławni i Żydzi. Ciesząc się opieką królewską za czasów ostatnich Jagiellonów" i którzy „Jako współobywatele Rzeczypospolitej Wielu Narodów, swoją codzienną pracą przez pokolenia budowali pomyślność własną i całego kraju".

Michał Laszczkowski dodaje, że mieszkańcy Nowego Dworu, są świadomi wielokulturowej przeszłości swojej miejscowości. - Na 2021 r. zaplanowali objęcie opieką opuszczonego cmentarza żydowskiego. Antra Marks z Nowodworskiego Domu Kultury planuje prace wolontariackie już na wiosnę. Uzyskała już pierwsze pozwolenia – dodaje i zachęca społeczności lokalne do szukania zabytków obrazujące historię ich przodków. Można je przekazywać do regionalnych muzeów, lub po prostu do urzędów miejskich lub gminnych. Zachęca też do tego, aby zaopiekować się starymi cmentarzami.