W uroczystości o godz. 13 wezmą udział m.in. rodzina bohatera z Zofią Pilecką-Optułowicz, córką rotmistrza, oraz Hanna Gronkiewicz-Waltz, prezydent stolicy.

Rzeźba stoi na Żoliborzu, po północnej stronie pasa dzielącego jezdnie al. Wojska Polskiego, w pobliżu domu rotmistrza, skąd 19 września 1940 roku został wywieziony do obozu KL Auschwitz.

Pomnik zaprojektowała wybrana w konkursie architektonicznym spółka Morfes. To sześcian z granitu i betonu, przełamany pęknięciem, z którego wyłania się ekspresyjna rzeźba rotmistrza w mundurze i rogatywce.

Rotmistrz kawalerii WP Witold Pilecki brał udział w wojnie z bolszewikami i w kampanii wrześniowej. Był współzałożycielem konspiracyjnej organizacji wojskowej Tajna Armia Polska.

Z własnej inicjatywy dostał się do KL Auschwitz i był autorem pierwszych na świecie raportów dokumentujących Holocaust.

Po ucieczce z obozu zaangażował się w tworzenie organizacji "NIE" i wziął udział w Powstaniu Warszawskim. Walczył u boku gen. Władysława Andersa, a w 1945 r. wrócił do Polski by prowadzić działalność wywiadowczą.

W 1947 roku został aresztowany, oskarżony o działalność szpiegowską i skazany na karę śmierci w procesie pokazowym. Został zamordowany 25 maja 1948 roku.

Wyrok w warszawskim więzieniu przy ul. Rakowieckiej wykonał „Kat z Mokotowa" Piotr Śmietański. Do dziś nie ma pewności, gdzie rotmistrz Pilecki został pochowany.

- Wierzymy wszyscy, iż doczesne szczątki Witolda Pileckiego zostaną odnalezione i uroczyście pochowane w panteonie Żołnierzy Wyklętych Niezłomnych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie - napisała w zaproszeniu na dzisiejszą uroczystość prezydent Gronkiewicz-Waltz.

Wyrok skazujący Pileckiego został unieważniony w 1990 roku. W 2006 roku został odznaczony pośmiertnie przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Orderem Orła Białego.

W 2013 został pośmiertnie awansowany na stopień pułkownika przez ministra obrony narodowej. Jest honorowym obywatelem Warszawy od 2009 roku.