W tym tygodniu Kraków odwiedzają cztery studentki izraelskiego college'u David Yellin College of Education w Jerozolimie. Są one uczestniczkami wyjątkowego projektu „Ocaliłem/Ocalałem".

Czytaj więcej:

Cisi bohaterowie

Studenci z Centrum Badań Holocaustu Uniwersytetu Jagiellońskiego pracują nad opracowaniem historii tych, którzy w czasie wojny pomagali Żydom. Jednocześnie ich rówieśniczki z izraelskiej uczelni prowadzą wywiady z żyjącymi w Izraelu ocalonymi lub członkami ich rodzin.

– Udało nam się połączyć polskich i izraelskich studentów w robocze pary. Przez kilka miesięcy pracowali ze sobą przez Skype'a i e-maile – opisuje Joanna Hofman, dyrektor Instytutu Polskiego w Tel Awiwie.

Rozmawiali m.in. z nagrodzoną medalem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata Marią Nowak (98 lat). Po maturze, zdanej w 1938 roku, rozpoczęła studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, na kierunku matematyka. W czasie wojny Maria Nowak pracowała w sklepie bławatnym. Jako niespełna 20-letnia dziewczyna bez niczyjej pomocy wydostała z krakowskiego getta przyjaciółkę ze szkolnej ławki Helenę Goldstein. Następnie pomagała jej ukrywać się na tzw. aryjskiej stronie. W 1995 r. została za to odznaczona przez Instytut Yad Vashem medalem.

Studenci rozmawiali też z ocaloną z zagłady Stellą Zylbersztajn-Tzur. Dzięki jej staraniom przyznano ponad 20 medali Sprawiedliwych Polakom udzielającym jej schronienia w czasie wojny.

– Projekt buduje mosty porozumienia miedzy młodymi Polakami i Izraelczykami poprzez trudną historię, która łączy oba narody szlachetnymi postaciami Sprawiedliwych, tych, którzy pomogli bliźniemu w potrzebie – dodaje Joanna Hofman.

Kolejnym etapem projektu jest przyjazd studentów izraelskich do Krakowa, gdzie po raz pierwszy spotkają się ze swoimi naukowymi partnerami.

– Przygotowaliśmy dla nich program pobytu, aby mogli poznać Polskę współczesną i spędzić czas ze swoimi polskimi rówieśnikami – mówi nam Michał Wachuła, wolontariusz, koordynator projektu.

– To będą seminaria, warsztaty, praca nad przygotowanym już tekstem, ale chcemy także pokazać im Kraków, m.in. weźmiemy udział w festiwalu kultury żydowskiej, odwiedzimy Kazimierz, Wawel, Muzeum Sztuki Współczesnej, odwiedzimy też Tarnów. Spotkamy się także ze Sprawiedliwymi, m.in. prof. Lechem Rościszewskim w Krakowie – opisuje Michał Wachuła.

Kolejny etap to oddanie prac do 15 lipca. Zarówno studenci z Izraela, jak i studenci z Polski są pod opieką mentorów, którzy pomagają im przygotować i zredagować wywiady.

W październiku polscy studenci pojadą do Izraela.

Zakończenie projektu to publikacja prac zebranych w jedną książkę, która będzie przetłumaczona na język polski i język hebrajski. Organizatorzy zakładają, że ukaże się ona jeszcze w tym roku.

Autorem projektu jest Instytut Polski w Tel Awiwie. Placówka ta jednocześnie go finansuje.