[srodtytul]Polityka[/srodtytul]

14 stycznia powstaje w Krakowie Związek Młodzieży Polskiej Zet – konspiracyjna organizacja akademicka działająca w trzech zaborach. Zakładała dążenie do niepodległości Polski, działanie na gruncie sprawiedliwości politycznej, narodowej i społecznej, tolerancję wobec innych narodowości i wyznań uznających zasadę niepodległości Polski oraz szerzenie oświaty wśród ludu. Członkowie ZMPZ zamierzali w czasie studiów uniwersyteckich przejść twardą szkołę charakterów, aby zaprawić się do późniejszego życia obywatelskiego.

7 września w szkołach elementarnych i gimnazjach w zaborze pruskim zlikwidowano całkowicie naukę w języku polskim.

W sierpniu w Szwajcarii powołano do życia Ligę Polską – tajną niepodległościową organizację dawnych uczestników powstania styczniowego przebywających w zaborach pruskim, austriackim i na emigracji. Grupie przewodził Zygmunt Miłkowski (publikował pod pseudonimem Teodor Tomasz Jeż). Jej cel to przysposobienie wszystkich sił narodowych do odzyskania niepodległości Polski – w granicach przedrozbiorowych na podstawie federacyjnej, z uwzględnieniem różnic narodowościowych.

[srodtytul]Nauka i technika[/srodtytul]

Emil Berliner (Amerykanin niemieckiego pochodzenie) wynalazł gramofon, czyli urządzenie do nagrywania i odtwarzania dźwięku (od gr. gramma – litera, i phone – głos). Walec wynalezionego wcześniej przez Thomasa Edisona fonografu zastąpił okrągłymi płytami cynkowymi oraz szklanymi pokrytymi woskiem (w późniejszym okresie szelakiem). Nośnikiem informacji jest wirujący dysk z wyżłobionymi rowkami, w których prowadzona jest igła. Jej drgania są wzmacniane mechanicznie lub elektrycznie. W najnowszych typach gramofonu zamiast igły stosuje się promień lasera.

Serbski wynalazca Nikola Tesla opatentował w USA wielofazowy silnik indukcyjny, a amerykański konstruktor G. M. Pullman – wagon pasażerski osadzony na dwóch samoskrętnych wózkach ułatwiających jazdę na łukach.

W Warszawie chemik Piotr Lebiedziński założył fabrykę papierów fotograficznych FOTON, co zapoczątkowało w Polsce przemysł fotograficzny.

26 lipca Ludwik Zamenhof opublikował pierwszy podręcznik języka esperanto.

[srodtytul]Kultura[/srodtytul]

Był to rok rozpoczęcia wielkiej kariery muzycznej przez Ignacego Jana Paderewskiego. W Wiedniu, gdzie doskonalił kunszt pianistyczny, dał koncert na cele dobroczynne. Wkrótce potem okrzyknięto go genialnym muzykiem, a sale koncertowe stanęły przed nim otworem.

5 lutego w Mediolanie Giuseppe Verdi dał prapremierę czteroaktowej opery „Otello”, do której libretto według tragedii Szekspira napisał Arrigo Boito. Podczas pierwszego pokazu 74-letni kompozytor własnoręcznie obsługiwał maszynę do wywoływania efektu szalejącej wichury.

Powstają znane dzieła malarskie. Pierre Auguste Renoir maluje „Wielkie kąpiące się”, Vincent van Gogh daje serię autoportretów, ale i rozmaitych wersji słoneczników, a Paul Gauguin – spalone słońcem pejzaże Martyniki. Ilja Riepin portretuje Lwa Tołstoja.

Ernest Renan, francuski pisarz i historyk religii, wydaje pierwszy z pięciu tomów „Historii ludu Izraela”.