Komentarz partnera: KPMG

W związku ze wzrostem stóp procentowych, pogorszeniem się koniunktury gospodarczej i niepewnością otoczenia makroekonomicznego oraz geopolitycznego mocno spadło zainteresowanie dużych spółek długoterminowym finansowaniem inwestycyjnym. Jednocześnie wysoki poziom inflacji paradoksalnie wpływa na zwiększenie zapotrzebowania spółek na finansowanie obrotowe w celu pokrycia rosnących kosztów, jak i budowania dużych stanów zapasów.

Zmienia się również podejście banków do udzielania kredytów. Komitety kredytowe zaostrzają kryteria udzielania kredytów i podchodzą bardziej ostrożnościowo do oceny zdolności kredytowej spółek.

Dodatkowo oprócz czynników zewnętrznych, na mniejszy apetyt banków do udzielania kredytów, wpływają przyczyny wewnętrzne, tj. komplikująca się sytuacja finansowa banków wynikająca m.in. z tzw. wakacji kredytowych, roszczeń związanych z kredytami frankowymi czy pogarszającej się jakości portfela kredytowego.

Można również zauważyć wydłużenie czasu trwania procesów pozyskania finansowania w związku z dodatkowymi wymaganiami instytucji finansowych i rosnącym stopniem skomplikowania transakcji.

Adam Popłonkowski, Dyrektor w Zespole Finansowania i Restrukturyzacji w Dziale Deal Advisory w KPMG

Adam Popłonkowski, Dyrektor w Zespole Finansowania i Restrukturyzacji w Dziale Deal Advisory w KPMG w Polsce.

materiały prasowe

Jakie działania powinna zatem podjąć duża firma, która pomimo niesprzyjających okoliczności gospodarczych, jak i zmniejszonego apetytu banków decyduje się na pozyskanie nowego finansowania lub planuje refinansowanie zadłużenia?

Pierwszym krokiem jest przygotowanie kompleksowej strategii biznesowej, która pozwala określić poziom wymaganego finansowania w celu realizacji inwestycji lub utrzymania operacyjnej efektywności.

Strategia biznesowa firmy przedstawiona jest najczęściej w dokumencie wielopłaszczyznowym, obejmującym zdefiniowane domeny działalności biznesowej, misję, cele i działania strategiczne oraz prezentuje wpływ planowanych inicjatyw i inwestycji na wyniki finansowe przedsiębiorstwa.

Aktualny wysoki poziom dynamiki otoczenia, konieczność działania w warunkach niepewności oraz zmiany zasad funkcjonowania firm – w postaci chociażby trudności w pozyskaniu surowców czy komponentów produkcyjnych – szczególnie podkreśla konieczność przygotowania elastycznej strategii biznesowej. Sprawia również, że plany strategiczne wymagają regularnej weryfikacji oraz aktualizacji. Strategia wykorzystywana jest także w celu oceny planów ekspansji na nowe rynki, wprowadzenia nowego produktu, sprzedaży lub kupna aktywów oraz realizacji planów restrukturyzacyjnych.

Kolejnym krokiem ściśle powiązanym ze strategią jest przygotowanie rzetelnych prognoz spółki na okres finansowania w oparciu o profesjonalny model finansowy. Prognozy powinny być poparte analizami rynku, które uwiarygadniają przedstawione w modelu założenia. Na podstawie wyników modelu finansowego, spółka powinna precyzyjnie określić wielkość zapotrzebowania na finansowanie oraz warunków jego spłaty z zachowaniem bezpiecznego bufora płynnościowego. Model finansowy powinien być elastyczny i przejrzysty, co wychodzi naprzeciw wymogom banków i umożliwia sprawną aktualizację prognoz oraz ułatwia analizę danych przez analityków bankowych.

Założenia przyjęte w prognozach powinny być zaprezentowane w sposób uporządkowany w memorandum informacyjnym, które ma na celu przekonać instytucje finansowe, że spółka doskonale zna rynek, na którym funkcjonuje, prawidłowo rozpoznaje trendy i wyzwania oraz jest przygotowana na różne możliwe niekorzystne scenariusze w przyszłości, a spłata kredytu w perspektywie kilku lat jest niezagrożona.

W obliczu wysokiej inflacji i dodatkowych wydatków związanych z kapitałem obrotowym, banki coraz częściej wymagają od swoich klientów przedstawienia prognozy sytuacji płynnościowej, która w sposób precyzyjny prezentuje planowane wpływy i wydatki oraz stan środków pieniężnych w okresach tygodniowych lub miesięcznych.

Niezbędnym etapem procesu pozyskania finansowania jest opracowanie przemyślanej struktury finansowania, która będzie odpowiadała potrzebom spółki, ale również adresowała oczekiwania banków w zakresie ostrożnościowego poziomu zadłużenia, wskaźników finansowych oraz odpowiednich zabezpieczeń.

Ze względu na obecną niechęć banków do agresywnych struktur finansowania, może wystąpić konieczność finansowania w większym stopniu części inwestycji ze środków własnych lub długiem podporządkowanym, który nie jest wliczany przez banki do wskaźników zadłużenia. Oprócz banków komercyjnych, warto rozważyć zaangażowanie w strukturze finansowania tzw. instytucji multilateralnych, np. EBI czy EBOR, które pełnią rolę stabilizującą oraz są w stanie finansować spółki w formie klasycznego kredytu, jak i w formie junior/mezzanine.

Na koniec warto podkreślić rosnącą atrakcyjność tzw. zielonego finansowania jak green loans czy green bonds. Pozyskanie statusu zielonego finansowania dla rozważanej inwestycji zwiększy jego atrakcyjność i wpłynie pozytywnie na apetyt banków. Coraz częściej obserwowany jest również na rynku niższy koszt finansowania zielonego w stosunku do klasycznych instrumentów.

Pomimo niesprzyjających warunków makroekonomicznych i geopolitycznych oraz zaostrzenia polityki kredytowej banków, dobrze przygotowane transakcje finansowania cały czas są z sukcesem realizowane, chociaż wymagają od spółek ponadprzeciętnego zaangażowania, często przy wsparciu zewnętrznych doradców finansowych, prawnych i branżowych.

- Alina Wołoszyn, partner, szef Działu Deal Advisory w KPMG w Polsce

- Adam Popłonkowski. dyrektor w Zespole Finansowania i Restrukturyzacji w Dziale Deal Advisory w KPMG w Polsce.

Komentarz partnera: KPMG