Materiał powstał we współpracy z firmą TOMRA

Zdecydowane i ambitniejsze cele w zakresie recyklingu i redukcji CO2

Aby zrównoważyć szybko rosnące zużycie zasobów, zapobiec powstawaniu nadmiernej ilości odpadów i ograniczyć naszą zależność od zasobów pierwotnych, konieczne są ambitniejsze cele w zakresie recyklingu i redukcji emisji dwutlenku węgla. Recykling jest zasadniczą częścią gospodarki cyrkulacyjnej i istotnym rozwiązaniem, które sprzyja odejściu od obecnego paradygmatu „wyprodukuj – kup – wyrzuć”. Kiedy produkty lub ich elementy składowe osiągają koniec swojego cyklu życia, istnieje ryzyko, że ich potencjalne cenne surowce zostaną trwale utracone, jeśli nie poddamy ich recyklingowi.

Cele w zakresie redukcji emisji przyjęte przez Unię Europejską, a ostatnio także Stany Zjednoczone, są odpowiedzią na palącą potrzebę podjęcia zdecydowanych i pilnych działań, szczególnie w przypadku materiałów wysokoemisyjnych, takich jak tworzywa sztuczne i metal.

Potrzebujemy dalekowzrocznej i wolnej od lokalnych ograniczeń polityki pozwalającej na odpowiedzialne zarządzanie zasobami naturalnymi na całym świecie. Poprzez znaczne zwiększenie skali recyklingu i poprawę globalnych praktyk związanych z zarządzaniem tymi zasobami emisja gazów cieplarnianych może zostać zmniejszona o 2,76 mld ton CO2 rocznie w porównaniu z obecnymi metodami neutralizacji odpadów – co odpowiadałoby usunięciu z dróg ponad 600 mln pojazdów osobowych rocznie.

Rozwiązaniem jest kompleksowe zarządzanie odpadami

Jako światowy lider w zakresie działania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym firma TOMRA nieprzerwanie analizuje i optymalizuje metody pozwalające osiągać najwyższe możliwe wskaźniki recyklingu i redukcji emisji gazów cieplarnianych. Jednym z wypracowanych rozwiązań jest holistyczny system zarządzania zasobami (HRS), czyli połączenie sprawdzonych technik zarządzania odpadami, wykorzystujących rozwiązania stosowane zarówno na poziomie ogólnokrajowym, jak i regionalnym. Ramowe rozwiązania, o których mowa, obejmują wdrożenie systemu kaucyjnego dla opakowań po napojach, selektywną zbiórkę określonych typów materiałów oraz sortowanie komunalnych odpadów zmieszanych, a to wszystko wspierane jest przez efektywne schematy rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

System kaucyjny wśród kluczowych elementów zarządzania zasobami

W Polsce jednym z elementów HRS, które mogą zostać wprowadzone w celu zwiększenia cyrkularności naszej gospodarki, jest właśnie system kaucyjny na opakowania po napojach. Obecnie działające systemy kaucyjne w Europie pozwalają osiągać wysokie poziomy zbiórki odpadów z najlepszą jakością surowca nadającego się do recyklingu. Na przykład w 2020 roku Norwegia osiągnęła wskaźnik zwrotu na poziomie 92 proc. W ten sposób tamtejszy system stał się jednym z dziesięciu najbardziej efektywnych na świecie. Został on zaimplementowany dobrowolnie przez sektory produkcji napojów i sprzedaży detalicznej po tym, gdy rząd wprowadził wysoki podatek ekologiczny od zużytych opakowań po napojach, które nie zostaną zebrane. Szybko okazało się, że system kaucyjny jest najbardziej skuteczną metodą zbiórki tych opakowań. Dlatego powołano do życia przedsiębiorstwo non profit, którego celem jest zbieranie i recykling poprzez zarządzanie systemem kaucyjnym. Należy ono w całości do stowarzyszeń producentów napojów i sprzedawców detalicznych.

Ponadto analizy wskazują, że najlepsze systemy kaucyjne to te, w których wprowadzono jasne i wygodne dla konsumenta zasady działania. Przykładem jest obowiązek zbiórki przez punkty handlowe oraz jednolita i z góry określona kwota kaucji. Tym tropem podążyły „najmłodsze” systemy, czyli słowacki i łotewski, które rozpoczęły funkcjonowanie w tym roku. W efekcie stoi przed nami rozwiązanie, które pomaga środowisku, pozwalając wypełnić cele w zakresie zbiórki i recyklingu butelki plastikowej, nałożone przez prawo unijne, oraz tworząc znaczne i stabilne strumienie wysokiej jakości surowca. Dlatego tak ważny jest szeroki, objęty systemem, zakres kategorii napojów czy opakowań. Pominięcie części z nich może oznaczać, że miliony nadających się do recyklingu puszek lub butelek zostaną zmarnowane i trafią do przestrzeni publicznych, lasów, łąk i rzek lub – w najlepszym przypadku – na składowisko odpadów. Dobrym pomysłem jest dołączenie do systemu kaucyjnego nie tylko butelki plastikowej, ale również puszki metalowej (przede wszystkim aluminiowej), najcenniejszego z surowców opakowaniowych. W Polsce, przy obecnym poziomie zbiórki, wciąż tracimy około 800–900 milionów sztuk puszek rocznie. Po wprowadzeniu systemu kaucyjnego ta liczba spadłaby co najmniej o połowę.

Materiał powstał we współpracy z firmą TOMRA