fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Nieruchomości

Służebności

Zbigniew Klejment notariusz
Nieznane
Prawo właściciela do korzystania z nieruchomości podlega w praktyce różnym ograniczeniom. Najczęściej występującym w obrocie nieruchomościami ograniczonym prawem rzeczowym jest służebność.
Uprawnia ona do korzystania z nieruchomości będącej własnością innej osoby na określony w akcie notarialnym sposób. Służebność podlega ujawnieniu w księdze wieczystej i obowiązuje niezależnie od zmian właściciela nieruchomości. Może zostać ustanowiona zarówno na czas nieoznaczony, jak i określony.
Służebność gruntowa może zostać ustanowiona wyłącznie na rzecz właściciela innej nieruchomości, zwanej nieruchomością władnącą. Ma na celu zwiększenie jej użyteczności czy wręcz umożliwienie prawidłowego korzystania z niej. Uprawnia właściciela nieruchomości władnącej do korzystania w określonym zakresie z nieruchomości obciążonej bądź też ogranicza właściciela nieruchomości obciążonej w wykonywaniu określonych uprawnień (np. nie może on w oznaczonym miejscu wybudować budynku lub budynek nie może przekraczać określonej wysokości). Treść służebności ustalana jest przez zainteresowane strony, ale decydujący głos należy do właściciela nieruchomości obciążonej.
Często warunkiem dokonania podziału gruntu jest ustanowienie służebności gruntowej i dzięki temu zapewnienie nowo powstałej działce dostępu do drogi publicznej. Tzw. służebność drogi koniecznej polega na ustanowieniu prawa przejazdu i przejścia przez nieruchomość obciążoną, najczęściej w określonym pasie gruntu. Służebność ta może obejmować także montaż innych niezbędnych instalacji (na przykład linii energetycznej, instalacji gazowej, wodnej, kanalizacyjnej etc.). Właściciel nieruchomości władnącej jest zobowiązany do utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej (np. drogi), chyba że strony postanowiły inaczej. Służebność gruntowa może zostać zniesiona, jeżeli nie jest już niezbędna do korzystania z nieruchomości władnącej (np. została przy niej wybudowana droga). Służebność osobista może zostać ustanowiona wyłącznie na rzecz osób fizycznych i wygasa najpóźniej z chwilą śmierci uprawnionego. Polega na zagwarantowaniu konkretnej osobie (lub osobom) prawa do korzystania z nieruchomości w określonym zakresie. Służebność osobista jest niezbywalna - nie podlega dziedziczeniu i nie może zostać przekazana w jakikolwiek inny sposób. Służebność osobista najczęściej występuje w postaci tzw. służebności mieszkania. Gwarantuje ona danej osobie (lub osobom) prawo zamieszkiwania niezależnie od tego, kto jest właścicielem nieruchomości. Dobrym przykładem ustanowienia służebności mieszkania jest umowa darowizny nieruchomości, w której darczyńca poleca obdarowanemu, aby ustanowił na jego rzecz taką służebność. Należy odróżnić służebność mieszkania od często mylonego z nią dożywocia, które polega na zapewnieniu zbywcy nieruchomości dożywotniego utrzymania. Osoba, której przysługuje służebność osobista, ma prawo przyjąć do mieszkania małżonka i swoje małoletnie dzieci, a inne osoby - tylko gdy są na jej utrzymaniu lub są potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Oprócz prawa do korzystania z wyznaczonych do zamieszkiwania pomieszczeń przysługuje jej prawo do korzystania z pomieszczeń i urządzeń wspólnych (np. korytarza, kuchni). Ustanowienie obydwu rodzajów służebności wymaga zachowania formy aktu notarialnego. W zależności od woli stron może być dokonane odpłatnie bądź nie, ale zawsze podlega opodatkowaniu: w pierwszym przypadku podatkiem od czynności cywilnoprawnych, w drugim - podatkiem od spadków i darowizn.
Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA