fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Medycyna i zdrowie

Długowieczni od urodzenia

Dziennik Wschodni/Fotorzepa, Karol Zienkiewicz Karol Zienkiewicz
Poznaliśmy warianty genów mające decydujący wpływ na doczekanie późnej starości – twierdzą Amerykanie
Geny czy zdrowy styl życia? Co sprawia, że niektórzy z nas dożywają ponad stu lat i w dodatku cieszą się w tym wieku świetną kondycją?
Odpowiedź na to pytanie dają badania specjalistów z Wydziału Medycyny i Zdrowia Publicznego Uniwersytetu w Bostonie oraz tamtejszego Centrum Medycznego. Zespół kierowany przez dr Paolę Sebastiani i dr. Thomasa Perlsa zidentyfikował 150 malutkich zmian w DNA, które dają ludziom długie życie.
Genetycy i geriatrzy prowadzący te badania podkreślają jednak, że mimo silnego związku między posiadaniem tych wariantów w DNA a długim i zdrowym życiem „higieniczny” styl życia również jest bardzo istotnym czynnikiem. Dieta, ćwiczenia, powstrzymywanie się od używek także mają swój udział. Wyniki tych analiz publikuje dzisiejsze wydanie „Science”.
[srodtytul]Sprawy rodzinne[/srodtytul]
Dlaczego w krajach rozwiniętych, gdzie średnia wieku wynosi 80 – 85 lat, zdarzają się ludzie żyjący 30 lat dłużej? Dotąd uważano, że jednak decydujący wpływ na to ma otoczenie – nawyki żywieniowe, aktywność fizyczna.
Te przypuszczenia potwierdzały m.in. badania bliźniąt – wynikało z nich, że kwestia osiągnięcia co najmniej 85. roku życia w 20 – 30 proc. zależy od genów.
Dłużej niż przeciętnie (88 lat) żyją na przykład członkowie Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego, których wyznanie nakłania m.in. do stosowania reguł zdrowego żywienia – piszą na łamach „Science” dr Paola Sebastiani i dr Thomas Perls.
Jednocześnie długowieczność często występuje u spokrewnionych ze sobą osób, w jednej rodzinie. To z kolei wskazuje na istotne cechy genetyczne.
Aby to wreszcie wyjaśnić, Amerykanie sięgnęli po profile genetyczne 1055 osób długowiecznych. W badaniu brały udział osoby urodzone między 1890 a 1910 rokiem – najmłodsza miała 90, najstarsza 119 lat (średnia wieku badanych – 103 lata). Druga, równie liczna, grupa osób dostarczyła materiału genetycznego do porównań.
[wyimek][srodtytul]150[/srodtytul] punktowych zmian w genach przyczynia się do długiego życia[/wyimek]
Naukowcom udało się znaleźć 150 punktowych zmian w genomie, tzw. polimorfizmów pojedynczego nukleotydu (SNP). Im więcej tych wariantów występowało u danej osoby, tym większa nadzieja na to, że dożyje w dobrym zdrowiu zaawansowanego wieku, czyli ponad 90 lat. Ponadto naukowcy odnaleźli 19 grup wariantów DNA przyczyniających się do długowieczności u 90 proc. stulatków.
[srodtytul]Geny przeciwwagi[/srodtytul]
– Te genetyczne cechy charakterystyczne dla stulatków mogą zostać wykorzystane również w prognozowaniu medycznym, gdzie ta metoda analiz przyda się do zapobiegania występowaniu poważnych chorób i dopasowania leków do konkretnych pacjentów – przekonuje dr Perls.
– Nasza metoda badań może być równie dobrze zastosowana do analizowania złożonych cech genetycznych, takich jak te leżące u podstaw alzheimera, parkinsona czy chorób układu krążenia – wtóruje mu dr Sebastiani.
Ale samo nagromadzenie korzystnych punktowych zmian (SNP) nie wystarczy – pomyśleli naukowcy. Bo stulatki nie tylko mają po sto lat, ale do tego cieszą się wyjątkowym zdrowiem i kondycją. A zatem – rozumowali dr Sebastiani i dr Perls – prawdopodobnie natura wyposażyła ich w dodatkowe mechanizmy obronne przed chorobami podeszłego wieku. W końcu nie zapadają oni tak często na alzheimera i parkinsona ani nie cierpią na nadciśnienie.
Naukowcy porównali zatem warianty genetyczne, o których wiadomo, że sprzyjają takim chorobom u stulatków i u osób z grupy kontrolnej. I tu zaskoczenie – analizowane fragmenty DNA wcale się nie różniły. Jak twierdzą badacze, oznacza to, że geny długowieczności są ważniejsze od jakichkolwiek innych wariantów DNA odpowiadających za podatność na różne choroby.
W jakiś sposób 150 punktowych zmian w literkach tworzących kod genetyczny najbardziej długowiecznych ludzi przeciwdziała mutacjom związanym z przypadłościami.
[srodtytul]Prognoza na przyszły wiek[/srodtytul]
Wyposażeni w taką wiedzę naukowcy z Bostonu spróbowali przewidzieć, czy ktoś ma szansę na wyjątkowo długie życie. Okazało się, że na podstawie analizy DNA człowieka można z dokładnością sięgającą 77 proc. ocenić, czy przekroczy 85 – 90 lat.
„Ta prognoza nie jest jednak doskonała” – napisali w „Science” naukowcy. „I chociaż może się stawać lepsza wraz z postępem wiedzy o ludzkim genomie, potwierdza fakt, że czynniki środowiskowe (styl życia) w znacznym stopniu przyczyniają się do szans dożycia w zdrowiu zaawansowanego wieku”.
[i]Masz pytanie, wyślij e-mail do autora [mail=p.koscielniak@rp.pl]p.koscielniak@rp.pl[/mail][/i]
Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA