Orzecznictwo

Działka w spadku: jak podzielić schedę

www.sxc.hu
Spadkobiercy nie mogą poprzestać na wydzieleniu ze spadku nieruchomości dla jednego z nich. Muszą przeprowadzić jego dział
[b]Tak uznał Sąd Najwyższy w postanowieniu (sygn. V CSK 63/09)[/b].
Uczestnikami tej sprawy są spadkobiercy rodzeństwa Franciszka Cz. i Haliny F., którzy byli współwłaścicielami, z udziałami wynoszącymi[1/2] , sporej nieruchomości rolnej. Składa się ona z kilku wydzielonych działek. Każdy ze współwłaścicieli pozostawił troje dzieci, które odziedziczyły spadek w częściach równych. Udziały każdego z nich w nieruchomości były więc równe. Jeden z synów Franciszka Cz. zmarł i w jego miejsce weszło dwu jego synów, a wnuków Franciszka Cz. – Jacek i Artur, dziedziczący po ojcu każdy w[1/2].
Z inicjatywy Anny H., należącej do spadkobierców Haliny Z., wszyscy współwłaściciele zawarli umowę notarialną o częściowym zniesieniu współwłasności w ten sposób, że od nieruchomości zostaną odłączone i przekazane jej na wyłączną własność działki użytkowane od dawna przez Annę H. Jako współwłaściciele pozostałej części nieruchomości mieli być wpisani: pozostali dwaj spadkobiercy Haliny F. i dwaj spadkobiercy Franciszka Cz. – każdy po 2/10, oraz dwaj wnukowie Franciszka Cz. – każdy po 1/10. Powołując jako podstawę wniosku tę umowę, Anna H. wystąpiła do sądu wieczystoksięgowego o odłączenie części ze spadkowej nieruchomości z księgi wieczystej, założenie dla niej osobnej księgi oraz wpisanie jej jako właścicielki do tej nowej księgi, a pozostałych spadkobierców we wskazanych w umowie częściach do starej księgi wieczystej. Sąd I oddalił ten wniosek, a sąd II instancji zaakceptował werdykt. Powołał się na [b]stanowisko SN z 5 czerwca 1991 r. (sygn. III CRN 125/91)[/b]. SN uznał, że współwłasność masy majątkowej w postaci spadku nabytego przez kilku spadkobierców nie może być zniesiona na podstawie przepisów o zniesieniu współwłasności, tj. art. 210 i następnych [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=41910BD22104280A813CBFD5E5733BCD?id=70928]k. c[/link]. oraz art. 617 i następnych [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=EA66BBFE977A2E93AA2E514DBC9A018F?id=70930]k. p. c[/link]. Konieczne jest tu zastosowanie przepisów o dziale spadku, tj. art. 1035 i następnych oraz art. 1070 i następnych k.c. oraz art. 680 i następnych k.p.c. Zniesienie współwłasności nieruchomości jest więc tylko elementem działu spadku. Przy umownym dziale spadku dopuszczalne jest jego ograniczenie do pewnej części. SN uznał rozstrzygnięcia sądów za prawidłowe. Skarga kasacyjna Anny H. została oddalona. Sędzia Teresa BielskaSobkowicz stwierdziła, że Sąd ten niejednokrotnie prezentował stanowisko, że ze względu na specyfikę działu spadku nie można dla wyjścia ze współwłasności majątku spadkowego zastąpić umowy o dział spadku umową o zniesienie współwłasności. Sędzia zaznaczyła, iż dział wielostopniowy (gdy majątek spadkowy po śmierci spadkobierców przeszedł na ich spadkobierców i ewentualnie kolejnych) nie musi następować w kolejności odwrotnej do otwarcia spadku, czyli od spadku po ostatnio zmarłym spadkodawcy. Nie ma przepisu, który nakazywałby zachowanie kolejności – tłumaczyła sędzia. W umownym dziale spadku można przyjąć dowolną kolejność, ale dla wyjścia ze wspólności majątku spadkowego dział dokonany być musi. Sędzia stwierdziła także, że sąd wieczystoksięgowy ma prawo dokonywać wykładni umów będących podstawą wpisu. Nie prowadzi jednak postępowania dowodowego dla ustalenia innego znaczenia umowy, niż wynika z jej brzmienia. Jeśli jednak tytuł nie przystaje do treści umowy, kwalifikują ją zgodnie z jej treścią. W tym wypadku nie można jednak przyjąć, iż była to umowa o dział spadku, a nie o zniesienie współwłasności – mówiła sędzia. .
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL