Orzecznictwo

Na koszty adwokackie należne od państwa nie można się żalić

Fotorzepa, Seweryn Sołtys
Jeśli na postanowienie sądu nie przysługuje zażalenie, nie można go również kwestionować podczas wnoszenia apelacji
[b]Tak wynika z niedawnej uchwały Sądu Najwyższego (z 25 czerwca 2009 r., sygn. III CZP 39/09).[/b]
Jest ona odpowiedzią na pytanie prawne sądu drugiej instancji rozpatrującego apelację Michała Ł. od postanowienia, w którym sąd pierwszej instancji pozbawił go na osiem lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz prawa pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji, stowarzyszeniu. Możliwość takiego orzeczenia została przewidziana w art. 373 – 377 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=55F23B46D4DA34393647B410F55F5A4B?id=169085]ustawy z 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (DzU nr 60, poz. 535)[/link]. Jest to swoista sankcja za niezłożenie do sądu na czas wniosku o ogłoszenie upadłości.
[b]W sprawie tej Michał Ł. był reprezentowany przez adwokata ustanowionego przez sąd z urzędu. Takiego pełnomocnika opłaca Skarb Państwa.[/b] W apelacji werdykt sądu pierwszej instancji został zaskarżony w całości. Jednakże wątpliwość prawna przedstawiona pod rozwagę Sądu Najwyższego dotyczy tylko tej części postanowienia, w której [b]sąd II instancji przyznał wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną adwokata w kwocie 1800 zł, ale bez VAT. W apelacji znalazło się żądanie powiększenia tej kwoty o VAT.[/b] Wątpliwość powstała na tle art. 394 § 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=2DC28F17C546A7C894FA858C0D77381C?id=70930]kodeksu postępowania cywilnego[/link] ograniczającego możliwość kwestionowania postanowień oraz zarządzeń przewodniczącego wydanych w pierwszej instancji. Zasada w nim przyjęta jest taka, że zażalenie przysługuje na postanowienia kończące postępowania w sprawie, a ponadto na postanowienia i zarządzenia wyczerpująco wskazane w 12 punktach tego przepisu. [b]Możliwość zaskarżenia w zażaleniu postanowienia przyznającego adwokatowi zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie została w nim w wprost wymieniona.[/b] Można zatem uznać, że skoro ze względu na wskazaną zasadę niedopuszczalne jest zażalenie na takie postanowienie, to niedopuszczalne jest również kwestionowanie go w apelacji. Zdaniem sądu II instancji przemawia za tym również fakt, że rozstrzygnięcie w części mówiącej o kosztach pomocy adwokackiej w ogóle nie dotyczy skarżącego – uczestnika postępowania (Michała Ł.), lecz jego obrońcy z urzędu i Skarbu Państwa, który ma wypłacić adwokatowi tę należność. Za poglądem przeciwnym przemawia m.in. to, że w art. 294 pkt 9 kodeksu postępowania cywilnego wymieniono wśród postanowień, na które przysługuje zażalenie, postanowienia w kwestiach bardzo podobnych do tej, o którą chodzi w tej sprawie, np. o zwrot opłaty i zaliczki, obciążenie kosztami sądowymi, jeśli strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy. Jednakże w uchwale podjętej dla rozstrzygnięcia przedstawionej wątpliwości Sąd Najwyższy uznał za słuszne pierwsze z przedstawionych stanowisk. Stwierdził bowiem, że [b]niedopuszczalna jest apelacja uczestnika postępowania w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdy zostały one przyznane pełnomocnikowi od Skarbu Państwa[/b].
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL