Historia

Dni krwi i chwa造...

Archiwum M闚i Wieki, Zbiory 涅H, Zbiory Andrzeja Nieuwa積ego
Wydane w pierwszych tygodniach powstania listopadowego (9 i 18 grudnia 1830 r.) dekrety w豉dz powsta鎍zych zezwala造 na tworzenie prywatnych jednostek ochotniczych. Nap造n窸y trzy 篡dowskie podania.
Synaj Hernisz i Izaak Horowicz z Tykocina oraz uczniowie Szko造 Rabinów chcieli broni wspólnej ojczyzny ju nazajutrz po publikacji dekretu. Drugi by syn Berka Joselewicza Józef Berkowicz, który wraz z 17-letnim synem Leonem marzy o utworzeniu legii 篡dowskiej. Wreszcie w ostatnim dniu grudnia przy章czy si do nich Hersz Rozenstein ze Szczecina...
Starozakonni, którzy spe軟iali warunki stawiane gwardzistom, ale nie chcieli skraca zarostu (golenie bród ani 篡czliwoci dla kraju, ani walecznoci nie dodaje t逝maczyli), s逝篡 mieli w utworzonych 28 lutego 1831 r. w ka盥ym miecie wojewódzkim Gwardiach Miejskich Starozakonnych Cho dyktator Józef Ch這picki uchodzi za 篡czliwego 砰dom, rz鉅 nie zamierza przyjmowa ich do regularnej s逝瘺y w wojsku (zrazu mylano o podwojeniu rekrutowego, a od maja 1831 r. sejm za蕨da poczwórnego). Nie widzia natomiast przeszkód dla starozakonnych jednostek ochotniczych lub dobrowolnej s逝瘺y 砰dów w pu趾ach, która mog豉 im przynie prawa obywatelskie. W oddzia豉ch 篡dowskich kadra oficerska mia豉 by polska, oficerowie 砰dzi musieli mówi po polsku, a stopie mogli otrzyma jedynie po z這瞠niu ofiary na rzecz powstania. W ko鎍u ze wzgl璠u na niedotrzymanie finansowych zobowi頊a przez warszawski Dozór Bó積iczy i opór ortodoksów (ale i tych, którzy nie chcieli separowa 砰dów od Polaków) z piechoty zrezygnowano. Organizacja jazdy za, mimo energii Berkowicza, wlok豉 si niemi這siernie. Formowany zrazu w 璚zycy, a potem w Ozorkowie jako 7. szwadron 1. Pu趾u Mazurów, szwadron 篡dowski (120 koni) poszed na front na pocz靖ku sierpnia 1831 r. i dzieli odt鉅 losy korpusu Samuela Ró篡ckiego.
Z nastrojów i rozterek aktywnej politycznie elity 篡dowskiej zdawa sobie spraw margrabia Wielopolski d嘀鉍y do odci鉚ni璚ia jej od polityki polskiej Istnia造 oczywicie projekty przyci鉚ni璚ia do powstania oboj皻nych lub nie篡czliwych mas 篡dowskich. Zwolennikiem ich uobywatelnienia by przecie zasiadaj鉍y w rz鉅zie Joachim Lelewel, który zgadza si z twierdzeniem (uwi瞛ionego w 1822 r.) Walerego ㄆkasi雟kiego: 砰dzi tylko przez przeladowanie i odmawianie im praw obywatelskich ulegli demoralizacji i je瞠li wykazuj pewne b喚dy, to win tego ponosz Polacy. Asymilacyjne plany Lelewela, tak jak lubelskie propozycje szefa trybuna逝 cywilnego (frankisty Jana Czy雟kiego), nie doczeka造 si realizacji. 砰dzi odegrali natomiast spor rol w dostawach, transportach i produkcji na rzecz wojska polskiego. Dowódca Gwardii Narodowej hrabia Antoni Ostrowski o udziale 砰dów w szeregach Gwardii Miejskiej Warszawa, 24 lutego 1831 r. (...) Rz鉅 Narodowy powierzy mi zadanie projektu maj鉍ego na celu przybli瞠nie ile mo積oci ludnoci starozakonnej nie tylko w usposobieniu umysów, ale w nadaniu tej瞠 powierzchownoci w ubiorze, przez wi瘯szo mieszka鎍ów przyj皻ej do wy窺zego stopnia owiaty i cywilizacji krajowej. W tym duchu dzia豉j鉍, dowódca wyda kilka odezw zach璚aj鉍ych lud wyznania moj瞠szowego z innych wzgl璠ów do Gwardii B Narodowej si kwalifikuj鉍ych, do pozbycia si bród. (...) Z tych, którzy wszelkie inne do Gwardii Narodowej kwalifikacje z這蕨, lecz bród pozby si nie zechc, utworzy oddzielne bataliony gwardii miejskiej (garde urbaine), przepisa dla niej oddzielne jednostajne umundurowanie, a w ten sposób tworz鉍 stan gwardii miejskiej, jako przechodni do Gwardii Narodowej, mi璠zy t嘀 Gwardi Narodow a stra蕨 bezpiecze雟twa poredni i potrzebie towarzystwa i prawu zado uczyni (...). Zg這szenie braci Józefa i Henryka Janaszów do Gwardii Miejskiej Warszawa, 11 stycznia 1831 r.Do [Wielmo積ego] Hrab [iego] Piotra ㄆbie雟kiego Gener [a豉] Gwardii Narodowej W skutkach postanowienia Rady Najwy窺zej Narodowej przypuszczaj鉍ego do osobistej s逝瘺y w Gwardii Narodowej Izraelitów nie ró積i鉍ych si od innych mieszka鎍ów ani ubiorem, ani prowadzeniem si, podpisani czuj鉍 si równie nale瞠 do tej samej kategorii i równie ugruntowane maj鉍 do tego prawo, zg豉szaj si niniejszym do JW. Genera豉 Gwardii Narodowej z prob: o przypuszczenie nas do czynnej s逝瘺y i na umieszczenie nas równo z innymi mieszka鎍ami w szeregi Gwardii Narodowej. O przychyln rezolucj upraszaj鉍, zostajemy w najg喚bszym upowa瘸niem najni窺i s逝dzy. (...) Józef Janasch, Henryk Janasch. Mieszkaj鉍y w [e] w豉snym domu przy ul. Solec nr 2921.
r鏚這: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL