Podatki

Konkubinat to za mało na wspólne rozliczenia

Czy konkubent mieszkający z matką swoich dzieci jest uprawniony do rozliczania się w PIT jako osoba samotnie wychowująca dzieci?
Fotorzepa, ms Michał Sadowski
Izba skarbowa w Warszawie nie chce przyznać prawa do wspólnego rozliczenia się z dzieckiem rodzicom żyjącym w konkubinacie. Mimo że sąd był innego zdania
Chodzi o pismo dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, który odmówił podatnikowi prawa do wspólnego rozliczenia z dzieckiem, bo stwierdził, iż nie wystarczy, że jest kawalerem, aby mógł być uznany za samotnego rodzica (nr IPPB1/415-97/08-2/IF). Według organu podatkowego trzeba bowiem faktycznie samotnie wychowywać dziecko w roku podatkowym.
Spór dotyczy interpretacji art. 6 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. ustawy o PIT), który definiuje pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko. Zgodnie z tym przepisem za taką osobę uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uznawana jest również osoba pozostająca w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Dyrektor warszawskiej izby uznał zatem, że wspomniana regulacja wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się do stanu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jednocześnie, jak podkreślił organ podatkowy, o samotnym wychowywaniu dziecka nie musi przesądzać orzeczenie sądowe o sprawowaniu władzy rodzicielskiej przez jedno z rodziców. Warunek taki jest decydujący tylko w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim. W przypadku zaś osób wolnych prawo do rozliczenia się z dzieckiem będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców (opiekunów prawnych), który faktycznie w roku podatkowym samotnie wychowywał dziecko, czyli sprawował nad nim opiekę, zamieszkując z nim. „Spełnienie tylko jednej przesłanki, tj. statusu cywilnego rodzica (opiekuna prawnego), o którym mowa w art. 6 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w sytuacji gdy nie wiąże się z okolicznością samotnego wychowywania dziecka (podatnik zamieszkał bowiem z córką i jej matką we wrześniu 2007 r.), nie daje prawa do skorzystania z omawianego sposobu opodatkowania dochodów” – czytamy w uzasadnieniu interpretacji. – Nie można na ten przepis patrzeć od strony wyłącznie literalnej. Trzeba mieć na uwadze intencje ustawodawcy – uważa Marek Gadacz, doradca podatkowy w PricewaterhouseCoopers. Bo, jak twierdzi, gdyby ustawodawca chciał pozbawić prawa do wspólnego opodatkowania się z dzieckiem osoby żyjące w konkubinacie, to wprost napisałby to w ustawie. – Idąc takim tokiem myślenia organu podatkowego, można dojść do wniosku, że prawo do tej preferencji powinny utracić np. samotne matki, które mieszkają wspólnie z rodzicami. Przecież faktycznie nie wychowywały dziecka samotnie, bo dziadkowie mogli brać w tym udział – podkreśla Marek Gadacz. – W ten sposób problematyczne może też być prawo do tej preferencji samotnej matki (lub ojca), gdy dzieckiem na co dzień zajmują się dziadkowie i z nimi też dziecko mieszka. Opinii fiskusa nie podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (patrz ramka). Pytanie jednak, czy wyrok WSA jest incydentem, czy też znajdzie potwierdzenie w kolejnych orzeczeniach. Odpowiadając na pytanie: czy konkubent mieszkający z matką swoich dzieci jest uprawniony do rozliczania się w PIT jako osoba samotnie wychowująca dzieci, WSA w Warszawie orzekł: „(...) aby skorzystać z preferencyjnego opodatkowania, muszą zostać spełnione następujące warunki: dana osoba musi wychowywać dzieci; musi być osobą wymienioną w definicji osoby samotnie wychowującej dzieci określonej w art. 6 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (updf); nie mogą mieć do niej ani do jej dziecka zastosowania przepisy art. 30c updf, przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym ani ustawy o podatku tonażowym. Dodatkowo z preferencyjnego sposobu opodatkowania może skorzystać tylko jeden z rodziców (...)”. (sygn. III SA/Wa 1133/07) masz pytanie, wyślij e-mail do autorki
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL