Styl życia

Jubileusz Uniwersytetu Wiedeńskiego

Budynek Uniwersytetu Wiedeńskiego przy Ringu
Fotorzepa
Najstarszy uniwersytet w krajach niemieckojęzycznych obchodzi w tym roku swój wielki jubileusz.

12 marca, w rocznicę powołania Uniwersytetu Wiedeńskiego, odbędzie się oficjalna inauguracja jubileuszowego roku i rozpocznie się międzynarodowa konferencja „Globalne uniwersytety i ich wpływ na regiony".

Uniwersytet Wiedeński założył książę Rudolf IV z Habsburgów w 1365 roku, chcąc podnieść prestiż własny i Wiednia. Nowy Uniwersytet miał bezpośrednio rywalizować z Uniwersytetem Praskim, ufundowanym w 1348 roku przez cesarza Karola IV, teścia księcia Rudolfa. A organizacyjnie wzorowany był na paryskiej Sorbonie. Warto też w tym miejscy przypomnieć, że Uniwersytet Wiedeński jest młodszy o rok od Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, założonego przez Kazimierza Wielkiego.

Fundator Uniwersytetu Wiedeńskiego wkrótce umarł, ale uczelnia do dziś nazywa się po łacinie Alma Mater Rudolphina, jak można przeczytać na marmurowej tablicy w holu głównego gmachu przy Ringu, pod którą wypisano nazwiska wszystkich jej rektorów. Parę kroków dalej fotograficzna ekspozycja prezentuje dziewięciu uniwersyteckich naukowców - laureatów Nagrody Nobla, m.in. chemika Hansa Fischera, fizyków Erwina Schrödingera i Viktora Franza Hessa oraz ekonomisty Friedricha A. von Hayeka, zwolennika gospodarki rynkowej.

Już w XV wieku uczelnia była największym uniwersytetem cesarstwa ze studentami z Austrii Niemiec, Włoch , Czech, Moraw i Polski na wydziałach filozofii, medycyny, prawa, teologii i sztuk pięknych. W tamtych czasach językiem wykładowym była łacina. Uniwersytet w Wiedniu miewał także okresy regresu i upadku - w czasach reformacji i nazizmu.

W XIX wieku świadectwem jego rangi była budowa obecnego główny gmachu przy Ringu, słynnym bulwarze z reprezentacyjnymi obiektami (parlamentem, ratuszem, operą). Jego projektantem był ceniony architekt Heinrich von Ferstel (twórcy także m.in. pobliskiego Kościoła Wotywnego). Budowa głównego budynku rozpoczęła się w 1877 roku, a siedem lat później uroczyście otworzył go cesarz Franciszek Józef I. Architekt czerpał inspiracje z włoskiego renesansu. Arkadowy dziedziniec Uniwersytetu wzorował wprost na Palazzo Farnese w Rzymie.

W jego arkadach stoi ponad 150 rzeźb wybitnych postaci związanych z Uniwersytetem Wiedeńskim. Znamienne, że są to prawie wyłącznie mężczyźni (wśród nich także twórca psychoanalizy Zygmunt Freud, który studiował tu medycynę). A tylko jedno popiersie należy do kobiety - pisarki Marie von Ebner Eschenbach. Emancypacja kobiet na europejskich uniwersytetach trwała długo. W Wiedniu dopiero w 1897 kobiety uzyskały pozwolenie na studia, początkowo tylko na Wydziale Sztuk Pięknych; potem na medycynie i na prawie. Pierwszą kobietą wśród pracowników naukowych była Elise Richter, która uzyskała habilitację na wydziale prawa w 1907 roku, a nominację profesorską w 1921 roku medycynie (w czasach nazistowskich została zdymisjonowana i uwięziona w obozie koncentracyjnym w Terezinie, gdzie zmarła w 1943 roku).

Elfriede Jelinek napisała z okazji 650-lecia Uniwersytetu w Wiedniu tekst „Schlüsselgewalt", dotyczący długiej nieobecności kobiet na nim, który zostanie zaprezentowany na uniwersyteckim dziedzińcu 10 czerwca. Pozostaje dodać, że dziś proporcje płci wśród studentów są w pełni wyrównane.

Najbardziej okazałą salą na Uniwersytecie Wiedeńskim jest Wielka Sala Reprezentacyjną, do której prowadzą Schody Filozofów. Jej sufit dekoruje malowidło Franza von Matscha i czarno-białe reprodukcje paneli Gustava Klimta, które zostały zniszczone w końcu wojny w 1945. Obaj artyści dekoracje te stworzyli w1894 roku. O ile malowidło Matscha „Triumf światła" środowisko akademickie przyjęło z entuzjazmem, to posępne panele Klimta, przedstawiające filozofię , medycynę i sprawiedliwość ostro wówczas krytykowano, nie akceptując ich nowatorstwa.

Chlubą uniwersytetu jest też wspaniała biblioteka. Na współczesnym Uniwersytecie Wiedeńskim studiuje blisko 90 tysięcy studentów i ma on dziś kilkadziesiąt lokalizacji w mieście.

Kalendarz roku jubileuszowego zawiera jeszcze wiele innych wydarzeń.. Na Uniwersytecie Wiedeńskim już można oglądać wystawę, poświęconą budowie gmachu głównego na Ringu i zwiedzać budynek z przewodnikiem lub indywidualnie. Otwierana 6 marca wystawa „Wiedeń 1365. Początek uczelni" w Austriackiej Bibliotece Narodowej (czynna do 5 maja) opowie z kolei o Alma Mater Rudophina od średniowiecza do czasów humanizmu. Wystawa pt. „Znajomość rzeczy" w Muzeum Historii Naturalnej (od 6 maja do 31 sierpnia) poświęcona będzie uniwersyteckim badaniom przyrodniczym w ostatnich 250 latach. A ekspozycja „Koło Wiedeńskie" w gmachu głównym Uniwersytetu (21 maj – 31 październik) opowie o jego twórcach: filozofach, humanistach, matematykach i przyrodnikach, działających w latach 1924 – 1936.

Źródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL