Odpowiada pan za region Europy Środkowo-Wschodniej w Visa. Jakie miejsce zajmuje on na mapie globalnego rozwoju usług finansowych?

W latach 90. nastąpiła w naszym regionie udana transformacja w kierunku gospodarki rynkowej. Rozpoczęła się szybka modernizacja, a mieszkańcy regionu zaczęli coraz śmielej korzystać z nowych technologii. Banki od początku XXI wieku intensywnie inwestowały w możliwości cyfrowe. Wydawcy kart i agenci rozliczeniowi wdrożyli najnowocześniejsze technologie, które utorowały regionowi drogę do stania się jednym z najbardziej zaawansowanych rynków bankowych i płatniczych w Europie. Rezultaty w naszym regionie, który z perspektywy Visa obejmuje Bułgarię, Chorwację, Czechy, Polskę, Rumunię, Słowację, Słowenię i Węgry, widać na każdym kroku. Spójrzmy na Polskę – kraj, w którym wszystkie terminale kartowe pozwalają płacić zbliżeniowo, a 97 proc. wszystkich transakcji kartami w naszym kraju przebiega właśnie w ten sposób1. Umieśćmy tę wartość w szerszym kontekście – w Europie, jak pokazują nasze dane, w czerwcu 2021 r. takich transakcji z wykorzystaniem kart Visa było ponad 80 proc.2. Mieszkańcy naszego regionu kartami płacą także coraz częściej chociażby w komunikacji miejskiej. Za przykład weźmy Słowenię czy Bułgarię, gdzie między grudniem 2020 r. a grudniem 2021 liczba transakcji kartami Visa w transporcie publicznym rosła dwa razy szybciej niż wszystkie transakcje Visa3. Dynamiczne zwyżki widać także w internecie. Dla przykładu w Rumunii w czerwcu 2021 r. liczba transakcji kartami Visa rosła o 40 proc. rok do roku4.

Jaką rolę chce odgrywać w tym rozwoju Visa?

Chcemy, by każdy mógł płacić i przyjmować płatność w taki sposób, jaki uznaje za najbardziej odpowiedni dla siebie. To nasz cel, w każdym miejscu, gdzie Visa jest obecna, także w Europie Środkowo-Wschodniej. W krajach naszego regionu – w Polsce, Czechach, Chorwacji i na Słowacji – aktywnie wspieramy programy, które pomagają małym przedsiębiorcom chcącym korzystać z płatności cyfrowych. Jednocześnie wspólnie z naszymi partnerami – bankami, fintechami, agentami rozliczeniowymi i sprzedawcami – wprowadzamy na rynek zupełnie nowe produkty i rozwiązania. W ciągu wielu lat naszego działania staliśmy się zaufanym silnikiem handlu, zapewniającym dostęp do globalnej gospodarki wszystkim i wszędzie.

Jednym z silniejszych trendów ostatnich lat jest wspomniany już przez pana globalny rozwój e-commerce, który napędza coraz to nowe rozwiązania towarzyszące sprzedaży. Czy przy skali waszej działalności jesteście w stanie włączyć się skutecznie do tego wyścigu?

Zdecydowanie. Visa jest dla wielu synonimem zaufania, a dzisiaj nadal współtworzymy przyszłość cyfrowego handlu, dzięki umożliwianiu dostępu do naszej bezpiecznej i globalnej sieci. W globalnym badaniu „Visa Back to Business” wśród najważniejszych korzyści związanych z płatnościami cyfrowymi konsumenci wymieniali: łatwiejsze zakupy w internecie (47 proc.), mniejsze ryzyko kradzieży (38 proc.) i wygodę (37 proc.)5. Pokazuje to, że konsumentom zależy, by transakcje w sieci były jeszcze bardziej zbliżone pod względem wygody do transakcji kartowych w sklepach stacjonarnych, z ich intuicyjnością, a jednocześnie wysokim poziomem bezpieczeństwa. To oznacza, że potrzebne są technologie, które bezpiecznie przechowują dane dotyczące płatności klientów i dzięki którym zakupy online są łatwiejsze, szybsze i jeszcze bardziej bezpieczne. Takie technologie tworzymy i wdrażamy.

A jak to przekłada się na konkretne wdrożenia i produkty?

Na początku tego roku wprowadziliśmy w Czechach usługę Click to Pay, która pomaga konsumentom w dokonywaniu bezpiecznych, bezproblemowych zakupów u sprzedawców i na platformach objętych usługą. Z kolei w Rumunii uruchomiliśmy niedawno kompleksową platformę dla małych i średnich przedsiębiorców, na której mogą znaleźć oni informacje o rozwiązaniach cyfrowych dla swoich firm, a także oferty specjalne, co ma im pomóc w dostosowaniu się do nowej rzeczywistości gospodarczej i handlu elektronicznego. W Polsce również pracujemy, by posiadacze kart Visa mogli płacić nimi w internecie szybko, intuicyjnie i bezpiecznie. Testujemy bowiem nowe rozwiązanie – Visa Mobile. Płatność przebiega błyskawicznie – po wyborze Visa Mobile w bramce płatniczej wystarczy wpisać numer telefonu na stronie internetowej, a następnie zaakceptować transakcję w aplikacji.

Czy spoglądacie dalej w przyszłość na trendy, takie jak chociażby metawersum? Jakie widzicie jego związki z usługami finansowymi?

Metawersum może niedługo stać się ważnym punktem zwrotnym w planowaniu strategii instytucji finansowych. Ekspansja metawersum prawdopodobnie sprawi, że konsumenci z pokolenia milenialsów i pokolenia Z zyskają na znaczeniu jako klienci instytucji finansowych. To przyspieszy rozwój usług finansowych skrojonych na miarę nowego pokolenia. Przykładowo, pewien koreański bank wybudował na jednej z platform obecnych w metawersum swoją placówkę. Oferuje w niej usługi doradcze, licząc na to, że metawersum umożliwi nowe formy komunikacji i obsługi klientów poprzez połączenie usług ze świata cyfrowego i fizycznego. Instytucje finansowe nie powinny jednak ograniczać się do wykorzystywania metawersum jako nowego kanału dla świadczenia swoich usług, lecz potraktować wirtualną rzeczywistość jako istotne źródło danych.

Wracając do usług bankowych, czy na tym konkurencyjnym polu jest miejsce dla współpracy instytucji finansowych o różnych modelach? Jak patrzycie chociażby na otwartą bankowość?

Dla instytucji finansowych, w tym banków, otwarta bankowość to szansa na poznanie konsumentów i dostarczenie usług lepiej dopasowanych do ich preferencji, nawyków. Jej filarem jest gigantyczny postęp w dziedzinie rozwoju nowych technologii – powszechniejsze wykorzystanie sztucznej inteligencji i przetwarzanie danych w chmurze. Visa chce być katalizatorem zmian i skupiamy się na tym, aby wspierać innowacje oraz wzmacniać pozycję konsumentów w ramach projektów opartych na otwartej bankowości.

Gdzie widzicie swoje miejsce w tak rozumianej współpracy?

Jako globalna sieć umożliwiamy twórcom innowacyjnych rozwiązań zwiększanie skali ich działalności. Niedawno sfinalizowaliśmy przejęcie Tink, platformy otwartej bankowości pomagającej instytucjom finansowym, fintechom i detalistom w przysyłaniu pieniędzy i tworzeniu produktów finansowych. Dzięki partnerstwie Visa i Tink współpracujące z nami instytucje finansowe będą mogły dać konsumentom to, czego oczekują: lepszą kontrolę nad ich doświadczeniami finansowymi – od narzędzi do lepszego zarządzania pieniędzmi, po usługi wspierające osiąganie celów finansowych. Duże i małe przedsiębiorstwa zyskają natomiast szerszy dostęp do większej gamy dużo lepiej dostosowanych do ich potrzeb narzędzi.

Jednym z wyzwań, ale jednocześnie potencjalnych obszarów biznesowych do zagospodarowania, są zróżnicowane potrzeby poszczególnych grup konsumentów. Jak dostosować do nich rozwiązania finansowe?

Uważam, że ludzie i organizacje rozwijają się, gdy bariery dla rozwoju są niskie, a zaufanie do różnych rozwiązań jest na wysokim poziomie. Wymaga to dostarczania innowacji i dawania wyboru konsumentom, skupienia się na poprawie równego dostępu do nich. Dostrzegamy między innymi ryzyko związane z wykluczeniem dużych grup społecznych, które nie mogą korzystać z pełni możliwości cyfrowej gospodarki. Jedną z takich grup mogą być seniorzy. Dlatego w naszym Studiu Innowacji Visa w Warszawie stworzyliśmy zestaw rekomendacji, który banki mogą wykorzystać, by lepiej odpowiadać na potrzeby seniorów, zarówno w zakresie produktów, które mogą im zaoferować, jak i metod komunikacji z nimi.

Cyfryzacja usług finansowych na tak szeroką skalę wiąże się też z pewnymi wyzwaniami w kwestii cyberbezpieczeństwa. Jak Visa patrzy na ten problem?

Cyfrowe usługi finansowe są wygodne i bezpieczne – temu zawdzięczają gwałtownie rosnącą popularność na naszym kontynencie. Płatności w czasie rzeczywistym, waluty cyfrowe i otwarta bankowość służą rozwojowi innowacyjnych rozwiązań, odpowiadających na potrzeby konsumentów. Jednak szybsze płatności otwierają także możliwości dla szybszych oszustw, dlatego instytucje finansowe powinny wprowadzać mechanizmy, które pozwolą im identyfikować nietypowe wzorce zachowań. Ten problem wymaga współpracy na poziomie międzynarodowym. Globalnie Visa odgrywa w tym procesie ważną rolę: w ciągu ostatnich pięciu lat zainwestowaliśmy ponad 9 miliardów dolarów w technologie, a zadaniem ponad 800 specjalistów z zespołów cyberbezpieczeństwa jest wyprzedzanie i zapobieganie potencjalnym atakom. Jest to część naszej misji, która polega na połączeniu całego świata za pośrednictwem najnowocześniejszej, wygodnej, niezawodnej i bezpiecznej sieci płatniczej.

Przypisy: 1. Informacja o kartach płatniczych w III kwartale 2021 r. (nbp.pl); 2. Dane Visa Net, wrzesień 2021; 3, 4. Dane Visa Net, czerwiec 2021; 5. „Visa Back to Business Global Study”, szósta edycja, uśrednione dane dla: Brazylii, Kanady, Niemiec, Hongkongu, Irlandii, Rosji, Singapuru, Zjednoczonych Emiratów Arabskich i USA