fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

VAT

Zmiany w VAT: gdzie są opodatkowane transakcje związane z nieruchomościami

123RF
Od 1 stycznia 2017 r. zaczną obowiązywać przepisy, które wprowadzają definicję nieruchomości na potrzeby ustalenia miejsca świadczenia związanych z nimi usług. Ma to ograniczyć wątpliwości występujące w obecnym stanie prawnym.

Dotychczas przepisy ustawy o podatku od towarów i usług (oraz przepisy Dyrektywy VAT i rozporządzeń dotyczących podatku od wartości dodanej) nie zawierały definicji legalnej usług dotyczących nieruchomości, przy czym jednocześnie regulacje te odwoływały się do tego pojęcia. Przykładem takiego odwołania jest art. 28e ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości. Przepis ten ustanawia szczególny sposób ustalania miejsca opodatkowania w odniesieniu do usług, które związane są z nieruchomościami. Jeżeli spełnione są warunki wyrażone w tym przepisie, to transakcję należy opodatkować w kraju, w którym położona jest nieruchomość. Nie ma wówczas zastosowania reguła ogólna, w myśl której przy świadczeniu usług między przedsiębiorcami miejsce opodatkowania transakcji ustala się w miejscu siedziby usługobiorcy.

W związku ze stosowaniem ww. przepisu pojawiało się wiele wątpliwości interpretacyjnych (i wywiązało się wiele sporów między podatnikami a organami podatkowymi). Wobec braku legalnej definicji pojęcia „nieruchomość", nie było do końca jasne co nią jest, a co nie. Problemy dotyczyły również rozstrzygnięcia jakiego rodzaju związek musi wystąpić między usługą a nieruchomością, żeby była ona opodatkowana w miejscu położenia nieruchomości. Wątpliwości występowały również w odniesieniu do tego czy usługa ma być związana z nieruchomością jako całością, czy też może dotyczyć poszczególnych części (elementów) tej nieruchomości.

Spór o magazynowanie

Przykładem sporu (który wyłonił się w Polsce) odnoszącego się do sposobu kwalifikacji usługi jako związanej z nieruchomościami jest sprawa Donnelley Global Turnkey Solutions Poland, która swój finał miała przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (pytanie prejudycjalne Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FSK 611/11; sygn. sprawy przed TSUE: C-155/12). Pytanie dotyczyło sposobu kwalifikacji usług magazynowania. Trybunał orzekł, że kompleksowe usługi w zakresie magazynowania, obejmujące przyjmowanie towarów do magazynu, ich umieszczanie na odpowiednich półkach magazynowych, przechowywanie, pakowanie, wydawanie, rozładunek i załadunek są objęte omawianym przepisem jedynie wówczas, gdy magazynowanie jest świadczeniem głównym czynności jednolitej i usługobiorcom jest przyznane prawo używania całości lub części wyraźnie określonej nieruchomości. Wyrokiem tym Trybunał rozwiał wiele wątpliwości związanych z usługami magazynowania. W toku działalności orzeczniczej Trybunał wydał również wiele innych wyroków, które stały się podstawą do wykładni art. 28e ustawy o VAT (w szczególności rozumienia pojęcia „nieruchomość").

Taka rozbieżność interpretacyjna funkcjonowała na poziomie ogólnoeuropejskim. Organy podatkowe w poszczególnych jurysdykcjach odmiennie interpretowały powyższy przepis, nierzadko przyjmując rozumienie pojęcia nieruchomość ugruntowane w ich prawie wewnętrznym.

Warunki do spełnienia

Z uwagi na tak istotne problemy interpretacyjne zdecydowano się na wprowadzenie definicji pojęcia „nieruchomość" do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L z 23 marca 2011 r.; dalej: rozporządzenie). Przepis ten zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2017 r. W świetle dodanego art. 13b rozporządzenia, do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość" uznaje się:

a. każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która może stać się przedmiotem własności i posiadania;

b. każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób zdemontować lub przenieść;

c. każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i windy;

d. każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji.

Za nieruchomość należy więc uznać każdy towar, który będzie się zaliczał do jednej ze wskazanych od lit. a do lit. d kategorii (również taki, który będzie zaliczał się do kilku z nich).

Nie tylko budynek, ale także winda

Z definicji tej wynika, że za nieruchomość należy uznać nie tylko towary, których nie da się przemieścić (np. grunty, budynki, budowle, drzewa, uprawy), ale również takie towary, które zasadniczo można przemieścić (np. windy, drzwi, okna), ale które są na tyle ściśle z tą nieruchomością związane lub w nią wbudowane, że zasadne jest ich zaliczenie do kategorii nieruchomości. Ponadto, za nieruchomość zostanie również uznany sprzęt lub maszyna, która nie może być przeniesiona bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji. Definicja ta mówi o „określonej części ziemi", zatem nieruchomością będzie wszystko co znajduje się na jej powierzchni albo pod jej powierzchnią. Ponadto, musi być możliwe objęcie tej części ziemi przedmiotem własności i posiadania.

Wydaje się, że terminów tych nie należy interpretować przez pryzmat uregulowań krajowych (np. w kontekście definicji prawa własności i posiadania zawartych w prawie cywilnym). Należy raczej odwołać się do definicji dostawy towarów, przez którą rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Musi być więc możliwe rozporządzanie określoną częścią ziemi jak właściciel.

Wystarczająco bezpośredni

Dla zastosowania art. 28e ustawy o VAT istotne jest nie tylko rozstrzygnięcie czy mamy do czynienia z nieruchomością. Ważne jest również to, czy usługa jest z tą nieruchomością związana. W zakresie rozumienia związku usługi z nieruchomością przewidziano również odpowiednie zmiany w rozporządzeniu. Od 1 stycznia 2017 r. zacznie obowiązywać m.in. art. 31a ust. 1 rozporządzenia. W świetle tego przepisu, usługi związane z nieruchomościami obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością:

a) gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość jest elementem składowym usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług;

b) gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.

Przykładowy katalog

Ponadto, w art. 31a ust. 2 rozporządzenia wskazano przykładowy katalog usług, które uznaje się za mające związek z nieruchomościami, m.in.:

- świadczenie usług nadzoru budowlanego lub ochrony na miejscu,

- badanie i ocenę ryzyka dla nieruchomości i jej stanu,

- instalację lub montaż maszyn lub sprzętu, które po zainstalowaniu lub zamontowaniu są uznane za nieruchomość, czy też

- utrzymanie, remont i naprawę budynku lub jego części, łącznie z takimi pracami jak sprzątanie, układanie płytek, tapetowanie i układanie parkietu.

—Piotr Kępisty

masz pytanie, wyślij e-mail: tygodnikpodatki@rp.pl

Piotr Kępisty, konsultant podatkowy w ECDDP Sp. z o.o.

Wszystkie przesłanki w jednym akcie

Wskazane w artykule regulacje są implementacją tez wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Nie wywołają więc zmian w zakresie dotychczasowego sposobu kwalifikacji usług związanych z nieruchomościami (wypracowane przez Trybunał przesłanki były już stosowane). Należy jednak pozytywnie ocenić tego rodzaju zmianę. Oczywiście przewidziane definicje nie wykluczą zupełnie ewentualnych sporów co do kwalifikacji bardziej nietypowych usług. Niemniej jednak dzięki wprowadzonym przepisom w jednym akcie prawnym znajdziemy wszystkie przesłanki potrzebne do rozstrzygnięcia czy dana usługa spełnia warunki do uznania jej za związaną z nieruchomością.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA