fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

VAT

Trybunał: ściganie podatkowych oszustów w UE czasami mniej ważne od prawa krajowego

Adobe Stock
Obowiązek skutecznej ochrony interesów finansowych UE nie jest bezwzględny. Jeśli nie da się go pogodzić z poszanowaniem obowiązującej w państwie członkowskim zasady ustawowej określoności czynów zabronionych i kar, sądy mogą stosować przepisy krajowe, choćby oznaczało to bezkarność podatkowych oszustów.

Taki wyrok wydał dziś w trybie przyspieszonym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Włoch (sygn. C-42/17) ograniczając ustanowioną przez siebie w 2015 r. zasadę  nadrzędności interesów finansowych UE nad przepisami krajowymi regulującymi bieg terminu przedawnienia karności przestępstw związanych z wyłudzeniem VAT.

Dylemat włoskich sądów: traktat czy konstytucja

Włoskie sądy miały do rozstrzygnięcia sprawy karne przeciwko M.B. i M.A.S., oskarżonym o poważne oszustwa w VAT. Gdyby zastosowano uregulowania włoskiego kodeksu karnego dotyczące przedawnienia, przestępcy pozostaliby bezkarni. Jednak sądy pamiętały o wyroku TSUE z 8 września 2015 r. w sprawie Ivo Taricco (C-105/14), który został wydany po popełnieniu przez M.B. i M.A.S. inkryminowanych czynów.

W wyroku tym Trybunał dokonał wykładni art. 325 TFUE, zgodnie z którym Unia Europejska i państwa członkowskie obowiązane są zwalczać nadużycia finansowe i wszelkie inne nielegalne działania naruszające interesy finansowe Unii oraz zapewniać skuteczną ochronę tych interesów.  Państwo, które nie wprowadza do swoich przepisów termnów przedawnienia umożliwiających skuteczne ściganie oszustw stanowiących zagrożenie dla interesów finansowych Unii lub przewiduje dłuższe terminy przedawnienia tylko w przypadku oszustw zagrażających jego interesom finansowym, narusza Traktat. Zdaniem Trybunału sąd krajowy może to naprawić i zapewni  pełną skuteczność art. 325 TFUE. Wystarczy, że w razie potrzeby powstrzyma się od stosowania krajowych przepisów dotyczących przedawnienia.

Trybunał stanął na stanowisku, że ustawa włoska określająca terminy  przedawnienia przestępstw w dziedzinie VAT może naruszać art. 325 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).  Będzie tak w sytuacji, gdy terminy te  uniemożliwiają nałożenie skutecznych i odstraszających sankcji w znacznej liczbie przypadków poważnych oszustw naruszających interesy finansowe Unii lub też terminy przedawnienia w przypadku oszustw na szkodę interesów Unii są krótsze niż terminy przedawnienia w przypadku oszustw naruszających krajowe interesy finansowe. Trybunał orzekł również, że do sądów krajowych należy nadanie pełnej skuteczności art. 325  TFUE - w razie potrzeby mają one powstrzymać się  od stosowania krajowych przepisów dotyczących przedawnienia.

Wątpliwości, których nabrały sądy we Włoszech, potwierdził tamtejszy trybunał konstytucyjnego: rozwiązania wynikające z wyroku w sprawie Taricco mogą być sprzeczne z nadrzędnymi zasadami włoskiego porządku konstytucyjnego i z poszanowaniem niezbywalnych praw człowieka. Chodziło zwłaszcza o zasadę ustawowej określoności czynów zabronionych i kar (Nullum crimen, nulla poena sine lege - nie ma przestępstwa, nie ma kary bez ustawy). Zasada ta oznacza, że przepisy karne muszą być ściśle określone i nie mogą działać wstecz. Jest ona ustanowiona  także w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej oraz w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Ma więc istotne znaczenie zarówno w państwach członkowskich, jak i w porządku prawnym Unii.

Trybunał konstytucyjny zwrócił się więc do Trybunału Sprawiedliwości o wyjaśnienie, jakie znaczenie należy nadać art. 325 TFUE w świetle wyroku w sprawie Taricco.

Wspólne dobro priorytetem, ale...

- Art. 325 TFUE nakłada na państwa członkowskie obowiązki osiągnięcia określonego rezultatu, które nie są związane z żadnym warunkiem dotyczącym ich wykonywania. Do sądów krajowych należy zatem zagwarantowanie pełnej skuteczności obowiązków wynikających z art. 325 TFUE, w szczególności poprzez zastosowanie zasad ustanowionych w wyroku w sprawie Taricco. W pierwszej kolejności do ustawodawcy krajowego należy takie uregulowanie kwestii przedawnienia przestępstw podatkowych, aby możliwe było  spełnienie obowiązków wynikających z art. 325 TFUE - stwierdził w dzisiejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości w Luksemsburgu.

Trybunał stwierdził jednak, że według włoskiego TK przedawnienie ma we włoskim prawie charakter materialny, a zatem wchodzi w zakres stosowania zasady ustawowej określoności czynów zabronionych i kar.  W konsekwencji obowiązek zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Wspólnoty, wynikający z art. 325 TFUE, nie może być z tą zasadą sprzeczny.

- Jeżeli sąd krajowy w postępowaniach dotyczących osób oskarżonych o popełnienie przestępstw w dziedzinie VAT uzna, iż obowiązek zastosowania zasad ustanowionych w tym wyroku napotyka przeszkodę w postaci zasady ustawowej określoności czynów zabronionych i kar, nie będzie zobowiązany do zastosowania się do tego obowiązku, nawet jeśli jego dochowanie umożliwiłoby usunięcie z porządku krajowego niezgodności z prawem Unii - orzekł unijny Trybunał.

Źródło: rp.pl
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA