fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

VAT

Split payment, STIR: konta podatników pod lupą Szefa KAS

Adobe Stock
Podzielona płatność oraz STIR to zdaniem Szefa Krajowej Administracji Skarbowej metody przeciwdziałaniu oszustwom podatkowym. Dzięki nim fiskus może śledzić i blokować rachunki bankowe przedsiębiorców.

1 lipca 2018 r. weszły w życie zmiany w ustawie o VAT. Dotyczą one wprowadzenia w ww. ustawie art. 108a, z którego wynika, że nabywca towaru lub usługi może zapłacić należność wynikającą z faktury przy zastosowaniu metody podzielonej płatności (split payment). Mechanizm ten polega na tym, że zapłata części lub całości podatku dokonywana jest na rachunek VAT, natomiast zapłata należności odpowiadająca wartości sprzedaży netto, wynikająca z faktury, następuje na rachunek bankowy kontrahenta albo na rachunek imienny w kasie oszczędnościowo-kredytowej (SKOK), prowadzony w związku z działalnością gospodarczą. Zapłata należności oraz podatku następuje w walucie polskiej, w formie elektronicznej, z użyciem specjalnego komunikatu przelewu przeznaczonego wyłącznie do dokonywania zapłaty w systemie podzielonej płatności. Na przelewie trzeba wskazać kwotę podatku jaka ma zostać zapłacona w całości lub w części, kwotę należności brutto, numer faktury i numer identyfikujący dostawcę towaru lub usługi.

Obowiązkowy rachunek dla każdej firmy

W związku z wprowadzeniem systemu podzielonej płatności banki zostały zobowiązane do automatycznego otwarcia rachunku VAT przy każdym rachunku rozliczeniowym podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Na stronie Ministerstwa Finansów pojawiła się także informacja, że nie jest możliwe wykonanie przelewu metodą podzielonej płatności na prywatny rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy typu ROR. Taki przelew zostanie odrzucony. Tylko podmiotom prowadzącym działalność zarobkową na własny rachunek bank może do rachunku rozliczeniowego automatycznie otworzyć rachunek VAT.

Zgoda na przelew

Przedsiębiorca nie może swobodnie dysponować środkami znajdującymi się na rachunku VAT. W rozumieniu art. 108b ustawy o VAT tylko podatnicy będący państwową jednostką budżetową mogą dysponować środkami znajdującymi się na rachunku VAT. Natomiast przedsiębiorca musi posiadać zgodę naczelnika urzędu skarbowego na przelanie pieniędzy z rachunku VAT na inny, wskazany przez siebie rachunek bankowy lub na rachunek w SKOK. W tym celu przedsiębiorca składa wniosek, w którym określa kwotę jaka ma zostać przekazana z rachunku VAT na inne konto, a naczelnik urzędu skarbowego wydaje zgodę w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie i ma na to aż 60 dni. W pewnych okolicznościach fiskus wcale nie musi się zgodzić na przelew z rachunku VAT. Urząd nie udzieli zgody, jeżeli przedsiębiorca posiada zaległości podatkowe, jeżeli istnieje obawa, że zaległość w podatku może w przyszłości wystąpić lub gdy zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane wskutek m.in. czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję zobowiązań podatkowych. Odmowa wydania zgody na przekazanie środków następuje w drodze decyzji. Jedyną obroną dla przedsiębiorcy w tej sytuacji jest możliwość odwołania się (w ciągu 14 dnia) od decyzji organu skarbowego, ale gwarancji nie ma, że odwołanie zostanie rozpatrzone pozytywnie.

Są też inne narzędzia

Wprowadzenie instytucji podzielonej płatności to tylko część narzędzi fiskusa służących uszczelnianiu systemu podatkowego i walki z wyłudzeniami podatkowymi. 13 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (tzw. ustawa o STIR) >patrz ramka. Na podstawie tej ustawy zmieniono wiele innych ustaw, w tym. m.in. ordynację podatkową, ustawę o KAS, ustawę o zasadach identyfikacji podatników i płatników oraz ustawę – Kodeks postępowania cywilnego.

Uniemożliwienia korzystania

Jeśli po analizie ryzyka przeprowadzonej przez banki okaże się, że przedsiębiorca jest nierzetelny i jego działania mogą się przyczynić do wyłudzeń podatkowych, to bank na żądanie szefa KAS ma obowiązek z udziałem izby rozliczeniowej przekazać Szefowi KAS wszystkie szczegółowe informacje o stanie konta firmy i transakcjach. Szef KAS może wtedy zablokować konto przedsiębiorcy na trzy dni. Do wykonania blokady konta wystarczy samo podejrzenie, że rachunek rozliczeniowy osoby może zostać wykorzystany do wyłudzeń skarbowych, osoba wystawia puste faktury lub wystawia faktury nierzetelnie i z błędami. Stałym monitoringiem KAS zostały objęte konta osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą i osób fizycznych prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek, czyli osób wykonujących działalność niewymagającą rejestracji. Ponadto kontrolą objęto konta osób prawnych, a także konta jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej.

Skarbówka śledzi nawet w niedzielę

Czynności, o których mowa w art. 119zn § 2, art. 119zo § 1 i art. 119zq ordynacji podatkowej, są wykonywane także w soboty oraz dni ustawowo wolne od pracy. Do wymienionych czynności należy ustalanie i przekazywanie Szefowi KAS raz dziennie przez izbę rozliczeniową wskaźnika ryzyka z zastosowaniem tajnych algorytmów pozwalających na identyfikację podejrzanej osoby. Niestety przedsiębiorca nie otrzyma informacji o wskaźnikach ryzyka i kryteriach stosowanych przez organ skarbowy w celu monitorowania jego transakcji na koncie bankowym. Algorytm jest tajny i zna go tylko Szef KAS. Ordynacja podatkowa w art.119zn określa kryteria, według których fiskus typuje konta bankowe do kontroli. Skarbówka bada czy transakcja przeprowadzana za pomocą rachunku bankowego jest uzasadniona, czy transakcje dotyczą podmiotów powiązanych ze sobą, czy przelewy z rachunków są dokonywane do państw, w których występuje wysokie zagrożenie oszustw podatkowych. Ponadto fiskusowi może się nie podobać nietypowe zachowanie przedsiębiorcy, a to kryterium według ordynacji podatkowej jest wystarczające do zablokowania konta. Z ustawowych procedur wynika więc, że przedsiębiorca jest pod lupą fiskusa przez 24 godziny.

Wykaz nierzetelnych firm

Po wejściu w życie ustawy o STIR resort finansów oficjalnie udostępnił na swojej stronie czarną listę firm, a więc firm niezarejestrowanych oraz wykreślonych z rejestru VAT i ponownie przywróconych do tego rejestru. Rejestr ma na celu umożliwienie przedsiębiorcom zweryfikowania swojego kontrahenta podczas zawierania transakcji. Według praktyki fiskusa transakcja musi być przejrzysta dla organu skarbowego. Żeby nie wpaść w kłopoty, przedsiębiorca musi więc sam zadbać o sprawdzenie z kim dokładnie zawiera umowę i ocenić ryzyko nieświadomego udziału w oszustwach skarbowych.

Podstawa prawna: art. 119zg – 119zzj ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. DzU z 2018 r. poz. 800 ze zm.), art. 108a – 109d ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. DzU z 2017 r. poz. 1221 ze zm.), ustawa z 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (DzU z 2017 r. poz. 2491)

Co to jest STIR

Według art. 119zg ordynacji podatkowej przez STIR rozumie się system teleinformatyczny izby rozliczeniowej służący do przekazywania i przetwarzania danych i informacji o wskaźniku ryzyka do Centralnego Rejestru Danych Podatkowych, a także do pośredniczenia w przekazywaniu danych między bankami i kasą oszczędnościowo-kredytową SKOK a szefem KAS.

>Nawet milion złotych kary

Nawet milion złotych kary grzywny może zapłacić bank, SKOK oraz izba rozliczeniowa za niedopełnienie obowiązku przekazywania informacji i zestawień oraz danych osób podejrzanych o oszustwa podatkowe. Na izbę rozliczeniową może zostać nałożona kara grzywny za niedopełnienie obowiązku prowadzenia STIR, za niedopełnienie obowiązku ustalenia wskaźnika ryzyka oraz za nieprzekazywanie informacji o wskaźniku do Szefa KAS. Na podstawie art.119 zzj ordynacji podatkowej karę pieniężną nakłada Szef Krajowej Administracji Skarbowej, w drodze decyzji, w wysokości nie większej niż 1 000 000 zł.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA