fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

VAT

Kto odliczy VAT po zbyciu zorganizowanej części przedsiębiorstwa

Fotolia.com
W przypadku sprzedaży lub aportu ZCP nabywca jest następcą prawnym. Przechodzą na niego zasady opodatkowania odnoszące się do czynności związanych z nabytym mieniem na warunkach identycznych jakie obowiązywały poprzednika.

Szczególnym przedmiotem zbycia (np. sprzedaży lub aportu) jest zorganizowana część przedsiębiorstwa (ZCP) >patrz ramka.

Funkcjonowanie ZCP wiąże się z ponoszeniem wydatków na towary i usługi, które są powiązane z takim zespołem składników. Wątpliwości może sprawiać kwestia wpływu zbycia ZCP na odliczenie podatku naliczonego od tego rodzaju nabyć. Chodzi tu przede wszystkim o odpowiedź na pytanie komu, tzn. zbywcy czy nabywcy ZCP, przysługuje prawo do odliczenia.

Uwaga na przepisy dyrektywy

Podstawową regulacją związaną ze zbyciem ZCP jest art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Z tego powodu, samo zbycie jest neutralne z punktu widzenia VAT, a więc nie podlega opodatkowaniu. Co jednak istotne, przepis ten należy interpretować łącznie z art. 19 zd. 1 unijnej Dyrektywy VAT. Zgodnie z tą regulacją, w przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego.

Szczególna sukcesja praw i obowiązków

Z przedstawionych przepisów wynika, że nabywca ZCP może być traktowany jako następca prawny zbywającego. Pozwala to mówić o szczególnej sukcesji praw i obowiązków (w odniesieniu do VAT). Uprawnienia w zakresie VAT przechodzą na nabywcę, jeżeli są one związane z daną ZCP. Dotyczy to w szczególności prawa do odliczenia podatku naliczonego. Teza ta znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, m.in. w wyroku NSA z 28 października 2011 r. (I FSK 1660/10), w którym stwierdzono, że „podatnik, który nabył przedsiębiorstwo i nadal je prowadzi może korzystać z uprawnień służących zbywcy tego przedsiębiorstwa, a w szczególności nadal może dokonywać odliczeń podatku naliczonego (...). w przypadku zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części dochodzi do sukcesji prawnopodatkowej. Nabywca jest następcą prawnym, beneficjentem czynności aportu podatnika dokonującego zbycia. W takim zakresie, następuje przeniesienie na owego nabywcę zasad dotyczących opodatkowania VAT w odniesieniu do czynności związanych z nabytym mieniem na warunkach identycznych jakie obowiązywały zbywcę gdyby do zbycia nie doszło".

Data graniczna

Datą graniczną jest przy tym moment zbycia ZCP. Po tym czasie to nabywca przejmie prawo do odliczenia od składników (wydatków) związanych z ZCP. Przy czym podatnicy powinni patrzeć na to kiedy dokładnie powstało prawo do odliczenia od danego wydatku – przed czy po zbyciu ZCP. Z prawa powstałego po tej dacie korzysta nabywca. Prawo do odliczenia, które zaistniało wcześniej, przysługuje zbywcy. W ten sposób, możliwe jest przeprowadzenie jasnego podziału uprawnień pomiędzy nimi.

Akceptują to organy podatkowe, czego przykładem jest interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 11 lutego 2016 r. (IPPP1/4512-1208/15-2/Aw), w której stwierdzono, że „Wnioskodawca [zbywający ZCP] będzie uprawniony do rozliczenia podatku naliczonego VAT dotyczącego nabytych towarów i usług związanych z ZCP, dla których prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego powstanie przed dniem zbycia ZCP".

Dwa warunki do spełnienia

Artykuł 86 ust. 10 ustawy o VAT stanowi, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy. Przy czym należy mieć na uwadze także art. 86 ust. 10b ustawy o VAT, w świetle którego prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę.

Wynika z tego, że do powstania prawa do odliczenia konieczne jest spełnienie dwóch warunków:

1. doszło do powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do danej czynności (z zasady ma to miejsce w momencie wykonania usługi lub nabycia towarów), oraz

2. nabywca (usługobiorca) otrzymał fakturę.

Liczy się moment łącznego spełnienia obu przesłanek. Jeżeli nastąpi to przed zbyciem ZCP, to prawo do odliczania powstaje po stronie zbywcy. W przeciwnym razie podatek naliczony zostanie odliczony przez nabywcę ZCP. Zwraca uwagę fakt, że samo wykonanie usługi lub przeprowadzenie dostawy nie jest wystarczające do uzyskania możliwości odliczania.

Przykład

20 maja 2018 r. spółka A nabyła towar – maszynę. Nabycie to było związane z funkcjonowaniem określonej, zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki A. 22 maja 2018 r. doszło do sprzedaży danej zorganizowanej części przedsiębiorstwa pomiędzy spółką A a spółką B. Sprzedawca maszyny wystawił fakturę dopiero 25 maja 2018 r. Prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej zakup maszyny powstało po zbyciu ZCP. W związku z tym uprawnienie to przysługuje nabywcy ZCP – spółce B.

Przykład

20 maja 2018 r. spółka A nabyła towar – maszynę. Nabycie to było związane z funkcjonowaniem określonej, zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki A. W tym samym dniu spółka A otrzymała fakturę dokumentującą ten zakup. 22 maja 2018 r. doszło do sprzedaży danej zorganizowanej części przedsiębiorstwa pomiędzy spółką A a spółką B. Prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej zakup maszyny powstało przed zbyciem ZCP. W związku z tym uprawnienie to przysługuje spółce A. Spółka A może odliczyć podatek naliczony z tytułu nabycia maszyny w deklaracji za maj 2018 r. (składanej do 25 czerwca 2018 r.).

Autor jest doradcą podatkowym w ECDDP sp. z o.o.

www.ecdpgroup.com

podstawa prawna: art. 2 pkt 27e, art. 6 ust. 1 oraz art. 86 ust. 10 i ust. 10b ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 1221 ze zm.)

podstawa prawna: art. 19 zd. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Czym jest zorganizowana część przedsiębiorstwa

Zorganizowana część przedsiębiorstwa to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania (art. 2 pkt 27e ustawy o VAT).

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA