fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

VAT

Odliczanie VAT od usług hotelowych i gastronomicznych

123RF
Od 1 grudnia 2008 r. podmioty świadczące usługi turystyki zostały pozbawione prawa do odliczenia podatku naliczonego od nabycia usług noclegowych i wyżywienia. Do takiego działania Polska nie była uprawniona.

Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 2 maja 2019 r. (C?225/18).

Stan faktyczny

W 2014 r. Grupa Lotos nabyła usługi noclegowe i restauracyjne częściowo na własny użytek, a częściowo w celu ich odsprzedaży swoim spółkom zależnym. Grupa wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej, pytając, czy w sytuacji gdy nabywa usługi noclegowe oraz usługi gastronomiczne, które następnie refakturuje na rzecz innych podatników VAT, przysługuje jej prawo do odliczenia VAT naliczonego na zasadach ogólnych przewidzianych w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

Z jednej strony, z art. 8 ust. 2a ustawy o VAT wynika, że podmiot, który nabywa we własnym imieniu usługi w celu ich dalszej odprzedaży, jest traktowany jako świadczący usługę. Z drugiej strony natomiast, usługi noclegowe oraz usługi gastronomiczne będą podlegały opodatkowaniu VAT przy ich odsprzedaży przez Grupę Lotos. Dlatego, zdaniem grupy, w tej sytuacji VAT naliczony przy nabyciu tych usług powinien podlegać odliczeniu zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Przewidziane w ustawie o VAT ograniczenie w zakresie wyłączenia prawa do odliczenia w odniesieniu do usług noclegowych i usług gastronomicznych nie powinno mieć tutaj zastosowania, ponieważ Grupa Lotos nie jest ostatecznym konsumentem tych usług, lecz podmiotem świadczącym usługę, podobnie jak podatnicy VAT świadczący tego typu usługi.

W interpretacji wydanej w styczniu 2015 r. organ podatkowy uznał stanowisko Grupy Lotos za nieprawidłowe. Zdaniem fiskusa wyłączenie prawa do odliczenia jednoznacznie przewidziane w art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT nie rozróżnia, czy nabywając usługi noclegowe i gastronomiczne podatnik działa jako ich ostateczny konsument, czy jako usługodawca. Przepis ten stanowi, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.

Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny, do którego trafiła sprawa, postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym zgodności art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT z art. 168 dyrektywy oraz z zasadami neutralności i proporcjonalności.

Wyrok Trybunału

Trybunał uznał w swoim wyroku, że regulacja polskiej ustawy o VAT wprowadzająca zakaz odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami na zakup usług noclegowych i gastronomicznych przez podatników świadczących usługi turystyki, które podatnik ten refakturuje na rzecz innych podatników w ramach świadczenia usług turystyki, jest niezgodna z art. 168 lit. a dyrektywy VAT.

Z unijną dyrektywą jest natomiast zgodne wyłączenie tego prawa wprowadzone przed przystąpieniem danego państwa członkowskiego do Unii i utrzymane po tym przystąpieniu. Podatnik, który nie świadczy usług turystyki, może być pozbawiony prawa do odliczenia VAT naliczonego od nabycia takich usług noclegowych i gastronomicznych, które refakturuje na rzecz innych podatników.

Przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej obowiązywał zakaz odliczenia VAT naliczonego związanego z wydatkami na nabycie usług noclegowych i gastronomicznych. Zakaz ten nie obowiązywał w przypadku podatników świadczących usługi turystyki. 1 grudnia 2008 r. polski ustawodawca uchylił jednak przepisy zawarte w tymże art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. a, rozszerzając stosowanie ograniczeń prawa do odliczenia VAT w przypadku nabycia usług noclegowych i gastronomicznych w stosunku do sytuacji istniejącej przed dniem przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do UE. Nowelizacja ta zastała dokonana na podstawie art. 176 dyrektywy VAT, zgodnie z którym państwa członkowskie mogą utrzymać wszystkie wyłączenia przewidziane w prawie krajowym. obowiązujące w dniu ich przystąpienia do UE (klauzula stand still). Zdaniem Trybunału, rozszerzenie zakresu wyłączenia prawa do odliczenia VAT po przystąpieniu Polski do UE nie jest jednak objęte klauzulą „stand still" przewidzianą w art. 176 akapit drugi dyrektywy VAT. Oznacza, że od 1 grudnia 2008 r. podatnik świadczący usługi turystyki został pozbawiony prawa do odliczenia VAT naliczonego od nabycia usług noclegowych i gastronomicznych i do takiego pozbawienia podatników prawa do odliczenia VAT Polska nie była uprawniona. Takie rozszerzenie zakresu wyłączenia prawa do odliczenia VAT po przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do UE jest zatem sprzeczne z art. 168 lit. a dyrektywy VAT. Polska była bowiem uprawniona do utrzymania tylko takich włączeń, które obowiązywały w momencie jej wejścia do Unii. W momencie wejścia do Unii Europejskiej podmioty świadczące usługi turystyki miały prawo do odliczenia VAT. W efekcie, w drodze nowelizacji z 2008 r. Polska niezgodnie z prawem UE rozszerzyła wyłączenie.

komentarz eksperta

Paulina Bąk, radca prawny, Senior Tax Consultant w Dziale Doradztwa Podatkowego w BDO, biuro w Warszawie

Branża turystyczna może teraz ubiegać się o zwrot podatku

U podstaw wyłączenia odliczenia VAT na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT leżało to, że VAT naliczony zawarty w zakupach dotyczących wydatków na usługi noclegowe i gastronomiczne może mieć często charakter konsumpcyjny, niezwiązany ściśle z działalnością gospodarczą. Celem tego przepisu jest zatem ustanowienie zakazu odliczania VAT od tego rodzaju wydatków na sporne usługi, które jedynie pod pozorem wykorzystywania ich w ramach działalności gospodarczej podatnika są lub mogą być faktycznie wykorzystywane na konsumpcję prywatną. Co prawda TSUE nie rozstrzygnął, czy Grupie Lotos przysługuje prawo do odliczenia VAT od nabywanych usług gastronomicznych i hotelowych, jednak wnioski płynące z wyroku Trybunału są dość jednoznacznie. Gdy podatnik wykaże, że świadczył usługi turystyki, prawo do odliczenia VAT będzie mu przysługiwać. Sprawa w efekcie ostatecznie będzie musiała być rozstrzygnięta przez polski sąd. Wyrok może być jednak podstawą do odliczania VAT naliczonego przed podmioty świadczące usługi turystyki. Podatnicy ci mogą zatem rozważyć korektę rozliczeń za okresy nieprzedawnione. Ponadto ci, wobec których toczy się postępowanie podatkowe, mogą w swojej argumentacji powołać się na wyrok Trybunału. Natomiast podatnicy, który otrzymali już prawomocną decyzję, powinni rozważyć złożenie wniosku o wznowienie postępowań w terminie miesiąca od publikacji wyroku w Dzienniku Urzędowym UE.

podstawa prawna: art. 168 lit. a i art. 176 dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. 2006, L 347, s. 1 ze zm.)

podstawa prawna: art. 25 ust. 1 pkt 3b ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w wersji obowiązującej do czasu jej uchylenia 1 maja 2004 r. (DzU z 1993 r., nr 11, poz. 50 ze zm.)

podstawa prawna: art. 17 ust. 2 i 6 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.Urz. 1977, L 145, s. 1), zmienionej dyrektywą Rady 95/7/WE z dnia 10 kwietnia 1995 r. (Dz.Urz. 1995, L 102, s. 1)

podstawa prawna: art. 8 ust. 2a, art. 86 i art. 88 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (test jedn. DzU z 2018 r. poz. 2174 ze zm.)

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA