fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Rachunkowość

Zakłady ubezpieczeniowe ustalając podatek odroczony, wspomagają się MSR 12

123RF
Różnice przejściowe w spółkach produkcyjnych czy handlowych dotyczą np. rezerw, odpisów aktualizujących czy różnic kursowych. Ubezpieczyciele – ze względu na swoją specyfikę oraz zasady rachunkowości – mają też inne tytuły do kalkulacji tej pozycji.

W każdym przedsiębiorstwie, a tym bardziej w jednostce, w której dochodzi do odroczonych płatności, mogą pojawić się przesłanki do tworzenia tzw. podatku odroczonego. W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością bilansową aktywów i pasywów, a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, jednostka tworzy rezerwę i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, którego jest podatnikiem.

Różnice przejściowe w spółkach produkcyjnych czy handlowych dotyczą głównie takich pozycji jak rezerwy, odpisy aktualizujące, odsetki naliczone a niezapłacone lub nierozliczone różnice kursowe. Zakłady ubezpieczeniowe ze względu na swoją specyfikę oraz szczególne zasady rachunkowości mają często inne tytuły do kalkulacji podatku odroczonego. Ustawa o rachunkowości oraz rozporządzenie ministra finansów z 12 kwietnia 2016 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji (DzU poz. 562) nie opisują szczegółowo zasad, jakimi powinny kierować się zakłady ubezpieczeniowe. Bardzo często kierownictwo zakładu ubezpieczeniowego posiłkuje się Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej lub Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, w tym MSR nr 12 „Podatek dochodowy".

Zacznijmy od definicji

Rezerwy na podatek odroczony są to kwoty podatku dochodowego podlegającego zapłacie w przyszłych okresach od dodatnich różnic przejściowych.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku są to kwoty podatku dochodowego podlegającego zwrotowi w przyszłych okresach ze względu na:

- ujemne różnice przejściowe,

- przeniesienie na kolejny okres nierozliczonych strat podatkowych,

- przeniesienie na kolejny okres niewykorzystanych ulg podatkowych.

Różnice przejściowe są to różnice między wartością bilansową danego składnika aktywów lub pasywów jednostki gospodarczej a jego wartością podatkową. Różnicami przejściowymi mogą być:

- dodatnie różnice przejściowe, czyli różnice przejściowe, które powodują powstanie kwot do opodatkowania uwzględnionych w toku ustalania dochodu do opodatkowania (straty podatkowej) w przyszłych okresach, gdy wartość bilansowa składnika aktywów lub pasywów zostanie zrealizowana lub rozliczona, lub

- ujemne różnice przejściowe, czyli różnice przejściowe, które powodują powstanie kwot podlegających odliczeniu podatkowemu w toku ustalania dochodu do opodatkowania (straty podatkowej) w przyszłych okresach, gdy wartość bilansowa składnika aktywów lub pasywów zostanie zrealizowana lub rozliczona.

Różnice czasowe są różnicami między dochodem do opodatkowania a wynikiem finansowym brutto, które powstają w jednym okresie i odwracają się w kolejnych okresach. Wszystkie różnice czasowe są różnicami przejściowymi.

Zasady obliczania i rozliczania

- Rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w wysokości kwoty podatku dochodowego, wymagającej w przyszłości zapłaty w związku z występowaniem dodatnich różnic przejściowych, to jest różnic, które spowodują zwiększenie podstawy obliczania podatku dochodowego w przyszłości.

- Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej w przyszłości do odliczenia od podatku dochodowego w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy odliczenia podatku dochodowego oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia, ustalonych przy uwzględnieniu zasady ostrożności.

Prezentacja w sprawozdaniu finansowym

Rezerwa i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego są kompensowane ze sobą wtedy i tylko wtedy, gdy jednostka:

- posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat oraz

- aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczą podatku dochodowego nałożonego przez tę samą władzę podatkową na tego samego podatnika lub różnych podatników, którzy zamierzają rozliczyć zobowiązania i należności z tytułu bieżącego podatku w kwocie netto.

Wpływający na wynik finansowy danego roku obrotowego podatek dochodowy za dany okres sprawozdawczy obejmuje:

1. część bieżącą,

2. część odroczoną.

Wykazywana w rachunku zysków i strat część odroczona stanowi różnicę pomiędzy stanem rezerw i aktywów z tytułu podatku odroczonego na koniec i początek okresu sprawozdawczego. Rezerwy i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczące operacji rozliczanych z kapitałem własnym odnosi się również na kapitał własny >patrz schemat.

Uwaga! Wysokość rezerwy i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się przy uwzględnieniu stawek podatku dochodowego obowiązujących w roku powstania obowiązku podatkowego.

Ewidencja księgowa

Różnice ujemne wymagają naliczenia aktywów z tytułu podatku dochodowego odroczonego, których ewidencja może przebiegać w następujący sposób:

1. Naliczenie aktywów z tytułu podatku odroczonego dotyczących operacji wynikowych

Wn „Aktywa z tytułu podatku odroczonego"

Ma „Podatek dochodowy"

2. Naliczenie aktywów z tytułu podatku odroczonego dla operacji kapitałowych

Wn „Aktywa z tytułu podatku odroczonego"

Ma „Kapitał własny"

3. Rozliczenie aktywów z tytułu podatku odroczonego dotyczących operacji wynikowych z powodu rozliczenia różnic, zmiany sposobu rozliczenia lub zmiany stawki podatkowej

Wn „Podatek dochodowy"

Ma „Aktywa z tytułu podatku odroczonego"

4. Rozliczenie aktywów z tytułu podatku dochodowego dotyczących operacji kapitałowych ze względu na rozliczenie różnic, zmianę sposobu ich rozliczenia lub zmianę stawki podatkowej

Wn „Kapitał własny"

Ma „Aktywa z tytułu podatku odroczonego"

Różnice dodatnie wymagają utworzenia rezerwy na przyszły podatek dochodowy, której ujęcie w księgach przebiega w następujący sposób:

1. Utworzenie rezerwy na podatek dochodowy dotyczący operacji wynikowych

Wn „Podatek dochodowy"

Ma „Rezerwa na podatek dochodowy"

2. Utworzenie rezerwy na podatek dochodowy dotyczący operacji kapitałowych

Wn „Kapitał własny"

Ma „Rezerwa na podatek dochodowy"

3. Rozwiązanie rezerwy dotyczącej operacji wynikowych z powodu rozliczenia różnic, zmiany sposobu rozliczenia lub zmiany stawki podatkowej

Wn „Rezerwa na podatek dochodowy"

Ma „Podatek dochodowy"

4. Rozwiązanie rezerwy dotyczącej operacji kapitałowych z powodu rozliczenia różnic, zmiany sposobu rozliczenia lub zmiany stawki podatkowej

Wn „Rezerwa na podatek dochodowy"

Ma „Kapitał własny"

Zdaniem autora

Tomasz Diering, Manager w Dziale Rewizji Finansowej BDO, biuro w Poznaniu

Lista pozycji bilansowych w zakładach ubezpieczeniowych jest bardzo obszerna i częściowo pokrywa się z pozycjami, które występują w spółkach np. produkcyjnych. Niemniej jest to dużo cięższe ćwiczenie dla służb księgowych zakładów ubezpieczeniowych. Istnieje wiele kwestii do rozważenia, np. takie jak kompensata aktywów i rezerw, czy podatek odroczony od korekt MSSF bądź wycena aktywów z tytułu odroczonego podatku. Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego powinna być weryfikowana na każdy dzień bilansowy. Spółka powinna rozważyć obniżenie wartości bilansowej składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w zakresie, w jakim nie jest prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Takie obniżki należy skorygować w górę, w zakresie w jakim uzyskanie wystarczającego dochodu do opodatkowania staje się prawdopodobne.Koniec ramki PISALIŚMY O TYMZakłady ubezpieczeń jako jednostki zainteresowania publicznegoW latach 2016 i 2017 powstało wiele nowych regulacji dotyczących zakładów ubezpieczeń. Część z nich ma znaczenie dla sprawozdawczości, raportowania, ale także funkcjonowania komitetów audytu czy współpracy z biegłym rewidentem.6 grudnia 2017 r. ?

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA