fbTrack
REKLAMA

Prawo

Skarga pauliańska a postępowanie upadłościowe

Postępowanie upadłościowe jest sposobem na zakończenie określonej działalności gospodarczej z możliwe jak najmniej dotkliwym skutkiem finansowym dla przedsiębiorcy. Okazuje się, że skarga pauliańska może być stosowana także i w takich sprawach – zwłaszcza, gdy dłużnik próbuje ukrywać swój majątek.

Cel postępowania upadłościowego

Podstawowym celem każdego postępowanie upadłościowego jest wykazanie niewypłacalności danego przedsiębiorcy, co w efekcie pozwoli mu uniknąć odpowiedzialności za niespłacone zobowiązania. Upadłość w powszechnym znaczeniu jest utożsamiana z bankructwem – przyczyn takiego stanu rzeczy może być jednak wiele.

Dosyć często przedsiębiorcy próbują ukrywać swój majątek po to, by zmniejszyć zakres swojej odpowiedzialności względem wierzycieli. Takie działanie jest jednak nie tylko nieetyczne, ale także i rodzi poważne konsekwencje prawne. Sprzedaż składników majątku prywatnego lub należącego do działalności gospodarczej w sytuacji, gdy posiadamy niezrealizowane zobowiązania nie jest co prawda przestępstwem, może być jednak uznana za nieskuteczną wobec kontrahentów oczekujących na pieniądze.

Skarga pauliańska

Wierzyciele, którzy uważają, że ich dłużnik ukrywa lub upłynnia swój majątek mogą skorzystać z tzw. skargi pauliańskiej. Co ważne skarga pauliańska znajduje ona zastosowanie również w przypadku postępowania upadłościowego.

Zgodnie z treścią art. 527 Kodeksu cywilnego, gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z ustawą z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe,  w skład masy upadłości wchodzi, co do zasady, cały majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego. Chodzi zatem o wszystkie składniki majątkowe upadłego, które posiadają wartość majątkową i nadają się do spieniężenia, niezależnie od tego, czy służyły one upadłemu do prowadzenia działalności gospodarczej czy też nie. W skład masy upadłości wchodzi także  majątek, który nie należy do upadłego. Przykładowo, w razie uznania za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej przez dłużnika przed ogłoszeniem upadłości z pokrzywdzeniem wierzycieli do masy upadłości podlega przekazaniu to, co wskutek tej czynności ubyło z majątku upadłego lub do niego nie weszło.

Skarga pauliańska w postępowaniu upadłościowym

Skargę pauliańską stosują co do zasady wierzyciele, którzy są poszkodowani zachowaniem dłużnika. W przypadku postępowania upadłościowego skarga może być jednak wykorzystana wyłącznie przez syndyka. Jeśli będzie ona w stanie udowodnić przed sądem, że dłużnik wyzbył się swojego majątku po to, by zmniejszyć swoje zobowiązania, takie zachowanie zostanie uznane za nieskuteczne wobec masy upadłości. Innymi słowy, upłynnienie majątku przez przedsiębiorcę nie wpłynie na ograniczenie jego odpowiedzialności względem wszystkich lub wybranych wierzycieli. Można nawet stwierdzić, że efekt takiego działania będzie przeciwny – sąd może uznać zachowanie dłużnika za nieetyczne skutkiem czego orzeczenie upadłości nastąpi na dużo gorszych warunkach (lub nawet nie nastąpi wcale).

Skarga pauliańska może być również stosowana w przypadku postępowania o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2019 r. (sygn. Akt V CSK 13/18), skarga ta znajduje zastosowanie także w przypadku, gdy nierzetelny dłużnik przeniósł jakiś składnik swojego majątku celem uniknięcia (bądź ograniczenia) spłaty długu wobec wierzyciela, a przeniesienie to zostało uznane za bezskuteczne w stosunku do pokrzywdzonego nim wierzyciela (skarga pauliańska). W tym przypadku zaspokojenie to powinno nastąpić z masy upadłości osoby trzeciej.

Jeżeli zainteresował Państwa opisany wyżej temat, zapraszamy do kontaktu z Kancelarią (tel.: +48 793 101 800, +48 71 729 21 50 lub e-mail: kancelarie@inlegis.pl) - reprezentujemy klientów na terenie całej Polski.

Patron merytoryczny artykułu:

Kancelaria Wrocław - Radca prawny
INLEGIS Kancelarie Prawne sp. z o.o. sp. k.
ul. Podwale 83/7
50-414 Wrocław
tel. 71 729 21 50

Materiał Promocyjny 

REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA