fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Postępowanie podatkowe

JPK (SAF-T) to tylko część planu OECD

Wprowadzenie obowiązku raportowania JPK wywołało wśród podatników niemałe poruszenie. Generowanie skomplikowanych raportów w formacie XML pozwala organom podatkowym na bieżąco rekonstruować aktualną sytuację podatnika. Zachwiało to poczuciem bezpieczeństwa polskich firm, które ratunku szukają u doradców i dostawców oprogramowania komputerowego.

Jednolity Plik Kontrolny (zwany inaczej SAF-T, czyli Standard Audit File for Taxes) nie jest odosobnionym pomysłem polskich władz skarbowych. To element większej układanki tworzonej przez OECD. Organizacja ta ma na celu m.in. uszczelnienie systemu podatkowego w krajach rozwiniętych. Obok wprowadzenia instytucji CFC i rewolucji w regulacji cen transferowych, OECD prowadzi od lat działania zmierzające do zwiększenia efektywności kontroli podatkowych. Organizacja między innymi zaleca stworzenie możliwości eksportowania danych w ustandaryzowanym formacie, elektronicznego składania deklaracji oraz tworzenia dokumentacji, która pozwoli użytkownikom systemów informatycznych generować odpowiednie zestawienia.

Większa efektywność to, według OECD, mniejsze koszty kontroli po stronie organów i podatników. Najpierw trzeba jednak wprowadzić rozwiązania, które zautomatyzują analizę rozliczeń z fiskusem. Koszty wdrażania tych rozwiązań mają według OECD ponosić zarówno organy podatkowe, jak i podatnicy, czego dobrym przykładem jest polski JPK.

Jednolity Plik Kontrolny i elektroniczne deklaracje nie są jednak celem samym w sobie, a wokół nich układane są pozostałe elementy automatyzacji kontroli.

OECD zaleca w szczególności wdrożenie do systemów księgowych mechanizmów wewnętrznej kontroli podatków. Mogą one występować w formie stosowanych ręcznie polityk lub procedur, ale zapewnienie efektywności wymaga inkorporowanie ich do systemów informatycznych. Dotyczy to szczególnie małych i średnich przedsiębiorstw, które ze względu na duże koszty często rezygnują z audytów wewnętrznych.

Zdaniem OECD, podatnicy powinni potrafić dokładnie pokazać kontrolującemu ścieżkę od danych źródłowych do kwoty podatku oraz mechanizm jej wewnętrznej kontroli. W czasach elektronicznych systemów księgowych ścieżka ta bywa niewidoczna. Należy ją zidentyfikować i opisać.

Dane elektroniczne powinny być dostępne również po długim okresie czasu. OECD zaleca w niektórych przypadkach obejmowanie kontrolą dłuższych okresów. Może się okazać, że organy podatkowe, wdrażając te wytyczne, zarządzają po kilku latach nie tylko danych księgowych i podatkowych, ale również procedur, na postawie których został skalkulowany podatek i wygenerowany plik JPK.

OECD zachęca do bieżącego przygotowywania danych do kontroli. Na gruncie polskim może to być przygotowywanie dodatkowych struktur JPK i przekazywanie ich w postępowaniach podatkowych nawet bez żądania ze strony organów.

Adresaci rekomendacji – rządy państw, przedsiębiorcy i producenci oprogramowania – są zachęcani do współpracy w celu wdrożenia rekomendacji. Szczególnym wyzwaniem jest stworzenie produktów informatycznych, które będą spełniały oczekiwania mniejszych przedsiębiorstw, które nie używają rozbudowanych systemów ERP.

Polska na bieżąco wdraża rekomendacje zmierzające do uszczelnienia systemu podatkowego. Można spodziewać się, że resort finansów będzie zachęcał przedsiębiorców do wprowadzania kolejnych usprawnień. Polski rząd może wymusić zmiany w drodze ustawowej, jak w przypadku JPK. Dobrym przykładem odgórnej automatyzacji kontroli jest obowiązek składania elektronicznych deklaracji VAT. Możliwość taka istniała od dawna, ale wśród podatników ta forma rozliczania VAT nie cieszyła się spodziewaną popularnością. Dopiero nałożenie sankcji karnej za składanie tradycyjnych deklaracji VAT od stycznia 2017 r. dopełni postępującej digitalizacji.

Wytyczne OECD dotyczące kontroli podatkowych skierowane są nie tylko do państw, ale również do podatników i producentów oprogramowania. Aktualny zakres obowiązków w zakresie digitalizacji podatków jest znany i nie ma obowiązku podejmowania dodatkowych działań ponad to, czego wymaga Ministerstwo Finansów. Ale czy jest to rozsądne podejście?

Racjonalny przedsiębiorca nie powinien tracić z pola widzenia wytycznych OECD, szczególnie planując zakup oprogramowania księgowego. Przed podjęciem decyzji warto zadać sobie kilka kluczowych pytań. Czy program zawiera narzędzia do wewnętrznej kontroli rozliczeń podatkowych? Na ile możliwe jest szybkie wygenerowanie ścieżki od dokumentu źródłowego do obliczenia podatku? Czy proces obliczania podatku i generowania raportów będzie możliwy do odtworzenia po kilku latach, kiedy dojdzie do kontroli?

Duzi podatnicy mieli dość mało czasu na dostosowanie systemów księgowych do nowego obowiązku raportowania JPK. Aby nie dać się zaskoczyć po raz drugi, warto zalecenia OECD wdrażać na bieżąco. Szczególnie w zakresie autokontroli, która pozwala uniknąć dużej części błędów, a pozostałe z nich wychwycić zanim zrobią to organy podatkowe.

Artykuł został przygotowany w oparciu o wybrane rekomendacje z dokumentu OECD Guidance and Specifications for Tax Compliance of Business and Accounting Software (2010 r.)

Bartosz Mer Menedżer Tax Management Consulting Deloitte Doradztwo Podatkowe

Źródło: rp.pl
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA