fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Podatek dochodowy

Czy fiskus może oszacować przychód w podatkowej grupie

www.sxc.hu
W ustawie o CIT nie ma systemowego rozwiązania odnoszącego się do rozliczeń PGK zakładającego neutralność wzajemnych rozliczeń spółek, które ją tworzą.

Tak uznał minister finansów w zmienionej interpretacji z 13 października 2016 r. (DD5.8221. 36.2016.SOH).

Wnioskodawcą jest podatkowa grupa kapitałowa (dalej: PGK), w skład której wchodzą trzy spółki, z czego dominującą oraz reprezentującą PGK jest spółka z o.o. odpowiedzialna głównie za zarządzanie lokalną działalnością. Do zadań spółek zależnych należy m.in. wytwarzanie i przesył energii elektrycznej, obrót energią elektryczną oraz wytwarzanie ciepła.

Wnioskodawca zadał pytanie, czy do transakcji przeprowadzanych w okresie funkcjonowania PGK pomiędzy spółkami wchodzącymi w jej skład znajdą zastosowanie przepisy art. 12 ust. 5a w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz art. 14 ustawy o CIT, które odnoszą się do szacowania przychodu w przypadku stosowania nierynkowych cen, m.in. w przypadku odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych.

Zdaniem wnioskodawcy, mimo iż podmioty wchodzące w skład PGK są z definicji podmiotami powiązanymi, możliwość kwestionowania stosowanych cen, a w konsekwencji szacowania dochodów przez organy podatkowe została wyłączona w odniesieniu do takich transakcji wewnątrzgrupowych. Wynika to z tego, że warunki transakcji zawieranych pomiędzy spółkami wchodzącymi w skład PGK, w szczególności poziom należnego wynagrodzenia, pozostaje bez znaczenia dla wyniku podatkowego PGK, która konsoliduje dla celów podatkowych dochody i straty poszczególnych podmiotów wchodzących w jej skład.

W ocenie wnioskodawcy, przepisy o określaniu przychodu nie powinny znaleźć zastosowania w przypadku transakcji wewnątrzgrupowych w ramach PGK, a w konsekwencji warunki transakcji powinny pozostawać neutralne, tj. nie powinny wpływać na wysokość dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania dla podatkowej grupy kapitałowej.

Początkowo Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 15 maja 2015 r. (IPPB5/4510-470/15-4/RS) przyznał rację wnioskodawcy. Z takim stanowiskiem ponad rok później nie zgodził się minister rozwoju i finansów, zmieniając z urzędu wydaną interpretację.

Zdaniem ministra, skoro ustawodawca wyłączył punktowo stosowanie art. 11 ustawy o CIT w odniesieniu do PGK, nie przewidując jednocześnie analogicznego wyłączenia w przepisach powołanych przez wnioskodawcę, to regulacje te nadal mają zastosowanie do spółek wchodzących w skład PGK. Minister podkreślił przy tym, że niestosowanie do transakcji we wzajemnych rozliczeniach pomiędzy spółkami tworzącymi PGK art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 5 i 5a oraz art. 14 ustawy o CIT skutkowałoby de facto zniekształcaniem dochodów (strat) obliczanych przez poszczególne spółki tworzące PGK w porównaniu do innych podatników ustalających dochody lub straty podatkowe na podstawie przepisów ustawy.

Komentarz eksperta

Magdalena Kowalska, menedżer w zespole podatków korporacyjnych w dziale doradztwa podatkowego EY

Instytucja podatkowych grup kapitałowych w Polsce, podobnie jak i w wielu innych państwach, jest rozwiązaniem szczególnym wprowadzonym w celu konsolidacji w CIT wyników podatkowych podmiotów, które w innych warunkach byłyby odrębnymi podatnikami. PGK nie może stosować agresywnych narzędzi optymalizacji podatkowej ani przerzucać dochodów, wykazując stratę podatkową, gdyż ustawodawca – jako jeden z warunków istnienia grupy – wprowadził konieczność osiągania w każdym roku funkcjonowania grupy co najmniej 3-procentowej dochodowości, zapewniając tym samym stabilne wpływy z tytułu podatku dochodowego.

Jednocześnie, ustawodawca wprowadził swego rodzaju ulgę we wzajemnych rozliczeniach między spółkami tworzącymi PGK, poprzez wyłączenie możliwości szacowania dochodów w transakcjach w PGK na podstawie art. 11 ustawy o CIT, tj. na podstawie regulacji dotyczących ustalania cen w transakcjach między podmiotami powiązanymi.

Wydaje się zatem, że zgodnie z intencją ustawodawcy spółki tworzące PGK powinny we wzajemnych rozliczeniach mieć swobodę kształtowania cen transakcyjnych, bez ryzyka doszacowania przez organy skarbowe dodatkowego dochodu (przychodu) z tytułu stosowania cen odbiegających od rynkowych, zapewniając neutralność tych rozliczeń, co potwierdził m.in NSA w wyroku z 16 czerwca 2016 r. (II FSK 1612/14). Minister zaczyna jednak tę neutralność kwestionować.

Komentowana interpretacja wpisuje się w linię interpretacyjną zapoczątkowaną w marcu bieżącego roku, jest jednak jednym z pierwszych aktów zmieniających z urzędu wydane już interpretacje indywidualne. Zdaniem ministra, przepisy dotyczące kalkulacji dochodu PGK jako sumy jednostkowych dochodów i strat wskazują, że ustawodawca takiej neutralności nie przewidział.

Trudno tę argumentację podzielić, ponieważ to właśnie sposób kalkulacji dochodu PGK zapewnia, że ustalanie cen transakcyjnych w ramach grupy na poziomie innym niż rynkowy nie wpływa na poziom jej dochodu. Z tego właśnie względu ustawodawca wyraźnie wyłączył możliwość szacowania dochodu w ramach PGK na podstawie art. 11 ustawy o CIT.

Zdaniem ministra, nie wyklucza to jednak możliwości kwestionowania poziomu cen w ramach PGK na podstawie innych przepisów ustawy o CIT, w szczególności na podstawie art. 14 ustawy dotyczącego odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych.

Nie sposób jednak uznać, że ustawodawca pozostawił dla organów jakąkolwiek „furtkę" do określania dodatkowego dochodu (przychodu) w ramach PGK na podstawie innych przepisów. Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym art. 11 ustawy o CIT stanowi lex specialis wobec jej art. 14. Dla przykładu można wskazać wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r. (II FSK 1528/09), w którym wskazano wprost, że rozpoznając sprawę, której stan faktyczny wypełnia przesłanki art. 11 ustawy o CIT, co prowadzi jednocześnie do wypełnienia przesłanek art. 14 tej ustawy, kolizję tych przepisów należy rozwiązać przy pomocy reguły kolizyjnej lex specialis derogat legi generali. Tym samym, brak – analogicznego jak w przypadku art. 11 ustawy o CIT – wyłączenia stosowania przepisów przewidujących możliwość szacowania przychodu z tytułu zbycia rzeczy lub praw majątkowych na podstawie art. 14 ustawy o CIT wynika z przestrzegania zasad techniki prawodawczej i nie oznacza, że organy są uprawnione do określania przychodu na podstawie art. 14.

Profiskalne podejście ministra prowadzić będzie natomiast do sztucznego zawyżania dochodu PGK oraz dodatkowo obciążania grupy PGK kosztami opinii biegłego, który oszacuje rynkową wartość zbywanych rzeczy lub praw.

Współautorem komentarza jest Tomasz Czerniawski, konsultant w zespole podatków korporacyjnych w dziale doradztwa podatkowego EY.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA